<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <dfn><rubyb xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><anchor>標準</anchor><rt xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en">standard</rt></rubyb></dfn>、<dfn><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">規格</anchor></dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>等によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">規定</anchor>された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仕様</anchor>を言います。
広義には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デファクト標準</anchor>のように<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>による明文化がなされていなくても実質的に拘束力を有する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仕様</anchor>もまた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>と呼びます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>は、読んで字の如く、広く普及して一般に従うべきものとして扱われることを期待して制定されることがほとんどですが、
現実には必ずしもそのような地位を確立できるとは限りません。対立する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>が複数乱立したり、
関心を集められずに放置されたりすることもあります。明文化された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>は実質的に利用されず、
明文化されていない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デファクト標準</anchor>がむしろ利用されている例も多々あります。</p><section><h1>分類</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>には、その制定者や位置付けの違いなどによって色々な分類があります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国家標準</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際標準</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国家</anchor>やその連合により制定され、時には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法律</anchor>によって強制されることもあります。
このような公的な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デ・ジュール標準</anchor>と呼びます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">企業</anchor>やその連合体によって制定される<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">業界標準</anchor>などと呼ばれます。
特定の企業内だけで通用する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">企業標準</anchor>のようなものもあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 正式には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>としての地位を与えられていないものの、
実質的に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>として機能しているものを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デファクト標準</anchor>と言います。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デファクト標準</anchor>は広義には <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal> の対義語として使われ、 <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;8</anchor-internal> をも含みます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">適用可能な仕様</anchor>も参照。</p></section><section><h1>工業標準</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準化</anchor>のための基準を、<dfn><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準</anchor></dfn>といいます
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準化法</anchor>第二条</src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準化法</anchor>第十一条の規定により制定された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準</anchor>を、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本工業規格</anchor>といいます <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準化法</anchor>第十七条</src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<time>令和元(2019)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2019</attrvalue></time>の法改正で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本産業規格</anchor>に改称されました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工業標準化法</anchor><ul><li>第二条
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S24/S24HO185.html#1000000000000000000000000000000000000000000000000200000000000000000000000000000">http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S24/S24HO185.html#1000000000000000000000000000000000000000000000000200000000000000000000000000000</anchor-external></li><li>第十七条
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S24/S24HO185.html#1000000000000000000000000000000000000000000000001700000000000000000000000000000">http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S24/S24HO185.html#1000000000000000000000000000000000000000000000001700000000000000000000000000000</anchor-external></li></ul></li></ul></refs></section><section><h1>標準の一覧</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>を参照。</p></section><section><h1>標準と仕様書</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 「標準」≒「規格」、「仕様」、「仕様書」はしばしば混用されますが、
厳密には意味が異なると思われます。すなわち、記述される内容が「仕様」であり、
それを文書等の形で記述したのが「仕様書」で、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>または<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">市場</anchor>がそれに対して与えた地位
(評価) が「標準」 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>が与えた場合は「規格」) と考えられます。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英語</anchor>では「標準」と「規格」は共に「standard」、
「仕様」と「仕様書」は共に「specification」です。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">事実上の標準</anchor>」のように、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>が常に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仕様書</anchor>によって記述されるとは限りません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 同じ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準</anchor>であっても、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英語</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仏語</anchor>など複数の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仕様書</anchor>が存在することがあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">要約JIS</anchor>のように仕様書本体にその標準が規定する内容が事実上含まれていないものもあります。</p></section><section><h1>識別</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化団体</anchor>によっては、各<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">規格</anchor>を識別するための<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">規格番号</anchor>を割り当てています。</p></section><section><h1>メモ</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">2003-11-27 12:26:43 +00:00</weak> <em><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">市区町村コード</anchor></em>: </li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">2003-12-17 00:18:53 +00:00</weak> <em><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SIS</anchor></em>: </li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end>
<cite>国立国会図書館:テーマ別調べ方案内</cite> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ndl.go.jp/jp/data/theme/asia/theme_asia_46.html">http://www.ndl.go.jp/jp/data/theme/asia/theme_asia_46.html</anchor-external></p></section></body></html>