<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <dfn>VRML</dfn> (<dfn>Virtual Reallity Modeling Language</dfn>、<dfn>仮想現実モデル化言語</dfn>)
は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">3次元モデル</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仮想空間</anchor>型の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ハイパーテキストシステム</anchor>を記述する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言語</anchor>でした。</p><section><h1>仕様書</h1><section><h1>VRML 1.0</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> 
<cite>null</cite>, <time>2025-10-03T23:59:07.000Z</time>, <time>2025-11-07T09:09:30.102Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.web3d.org/x3d/content/examples/basic/Vrml97Specification/VRML1.specification.txt">https://www.web3d.org/x3d/content/examples/basic/Vrml97Specification/VRML1.specification.txt</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 
<cite>VRML 1.0C Specification</cite>, <time>2025-11-07T09:05:31.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.paulbourke.net/dataformats/vrml1/">https://www.paulbourke.net/dataformats/vrml1/</anchor-external></li></ul></section><section><h1>VRML 2.0</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <cite>The Virtual Reality Modeling Lan</cite>, <time>2014-01-31 07:20:51 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.web3d.org/documents/specifications/14772/V2.0/index.html">https://www.web3d.org/documents/specifications/14772/V2.0/index.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <cite xml:lang="EN-US">Interoperability Enhancements</cite>, <time>2014-01-31 07:20:46 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.web3d.org/documents/specifications/14772-1/V2.1/index.html">https://www.web3d.org/documents/specifications/14772-1/V2.1/index.html</anchor-external></li></ul></refs></section></section><section><h1>言語</h1><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">VRML</anchor></figcaption><ul><li><code>#VRML</code></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">VRMLの日時形式</anchor></li></ul></figure></section><section><h1>実装</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <figure class="short list"><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Live3D</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">The Microsoft VRML 2.0 Viewer</anchor></li></ul></figure></p></section><section><h1>実利用例</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
<cite>Wayback Machine</cite>, <time>2025-06-22T12:50:47.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19980708005513/http://www.dinamani.com/pcube66.wrl">https://web.archive.org/web/19980708005513/http://www.dinamani.com/pcube66.wrl</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 
<cite>VRML Gallery of Electromagnetism (by Rob Salgado)</cite>, <time>2025-11-12T05:48:00.000Z</time>, <time>1998-01-14T11:57:57.889Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19980114115611/http://physics.syr.edu/courses/vrml/electromagnetism/">https://web.archive.org/web/19980114115611/http://physics.syr.edu/courses/vrml/electromagnetism/</anchor-external></p></section><section><h1>メモ</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 結局 VRML が普及しなかったのって、無料の editor が無かったからじゃないですか。手書きはほとんど不可能だから。 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WWW</anchor> では有料のものは未だほとんど普及例が無いし、 WWW 以外では既存の形式で十分だから VRML はあんまり必要でないと思うし。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 有料だけど普及した例といえば・・・ <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">RealAudio</anchor>: うまく需要に乗っかった, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Director</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">マルチメディアCD-ROM</anchor> ブームの勢い (今では Flash に取って代わられた)、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Flash</anchor>: なんでだろう。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end>
で、 VRML の残党は今は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web3D</anchor> ですか。
同じ末路をたどるとささやかれてますが。。。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite>Grafman's VRML Tools Review</cite>
(<time>1997-05-09 13:06:37 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://graphcomp.com/vrml/review.html">http://graphcomp.com/vrml/review.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite>Netscape Communicator | Cosmo Player</cite>
(<time>2015-04-06 14:32:44 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://web.archive.org/web/19970709111418/http://home.netscape.com/comprod/products/communicator/cosmo.html">http://web.archive.org/web/19970709111418/http://home.netscape.com/comprod/products/communicator/cosmo.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <cite xml:lang="en">RFC 2077 - The Model Primary Content Type for Multipurpose Internet Mail Extensions</cite> (<time>2015-02-22 14:37:55 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://tools.ietf.org/html/rfc2077#section-8.1">http://tools.ietf.org/html/rfc2077#section-8.1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite>VRML Virtual Reality Modeling Language</cite>
(<time>2000-08-15 04:24:06 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/MarkUp/VRML/">http://www.w3.org/MarkUp/VRML/</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> <cite xml:lang="en">(old) VRML specification and new VR</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Karl Dubost</anchor> 著, <time>2015-06-25 03:18:43 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-archive/2015Jun/0017.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-archive/2015Jun/0017.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <cite>Grafman Productions - VRML</cite>
(<time>2002-10-02 08:29:02 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://graphcomp.com/grafman/vrml/tips.html">http://graphcomp.com/grafman/vrml/tips.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <cite>Press Release</cite>
(<time>2015-03-22 01:45:55 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://web.archive.org/web/20011116132323/http://home.netscape.com/newsref/pr/newsrelease86.html">http://web.archive.org/web/20011116132323/http://home.netscape.com/newsref/pr/newsrelease86.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
時代が20年も早すぎたんや。。。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <cite>The Virtual Reality Modeling Language: Cover page</cite>, <time>2024-08-16T13:20:04.000Z</time>, <time>1998-02-15T01:41:53.210Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19980215014131/http://webspace.sgi.com/moving-worlds/">https://web.archive.org/web/19980215014131/http://webspace.sgi.com/moving-worlds/</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> <cite>VRML 2.0 Request for Proposals</cite>, <time>2024-08-16T13:19:13.000Z</time>, <time>1998-12-06T18:30:14.606Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19981206182945/http://vag.vrml.org/rfp.html">https://web.archive.org/web/19981206182945/http://vag.vrml.org/rfp.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<cite>VRML 2.0 Information</cite>, <time>2024-08-16T13:18:02.000Z</time>, <time>1999-01-28T03:55:27.935Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19990128035454/http://vag.vrml.org/vrml20info.html">https://web.archive.org/web/19990128035454/http://vag.vrml.org/vrml20info.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite>VRML 2.0 Polling Results</cite>, <time>2024-08-16T13:18:54.000Z</time>, <time>1999-01-17T07:27:59.927Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19990117072742/http://vag.vrml.org/polling/Results.html">https://web.archive.org/web/19990117072742/http://vag.vrml.org/polling/Results.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> <cite>www.vrml.org VRML Architecture Group (VAG)</cite>, <time>2024-08-16T13:26:09.000Z</time>, <time>1999-02-20T02:35:04.292Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/19990220023456/http://vag.vrml.org/index.html">https://web.archive.org/web/19990220023456/http://vag.vrml.org/index.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> <cite>A MOO-Based Collaborative Hypermedia System for WWW</cite>, <time>2024-10-09T13:36:53.000Z</time>, <time>2001-07-23T20:13:07.127Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20010723201231/http://archive.ncsa.uiuc.edu/SDG/IT94/Proceedings/VR/meyer.waxweb/meyer.html">https://web.archive.org/web/20010723201231/http://archive.ncsa.uiuc.edu/SDG/IT94/Proceedings/VR/meyer.waxweb/meyer.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">T.Teranishi:VRML</cite>, <time>2004-07-29T16:20:49.000Z</time>, <time>2025-11-07T09:11:57.855Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.asahi-net.or.jp/~yw3t-trns/vrml.htm">https://www.asahi-net.or.jp/~yw3t-trns/vrml.htm</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> <cite xml:lang="en">VRML 1.0 (old) extensions | Castle Game Engine</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Michalis Kamburelis and Castle Game Engine Developers</anchor>, <time>2025-11-07T09:12:37.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://castle-engine.io/x3d_extensions_vrml1.php">https://castle-engine.io/x3d_extensions_vrml1.php</anchor-external></p></section></body></html>