<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>として<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が使われています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 
現在の<dfn>日本の元号</dfn>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和</anchor>です。</p><section><h1>概要</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 元号一般、表記、読み、用法などについては<anchor>元号</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 改元の一般的事項については<anchor>改元</anchor>、<anchor>改元手続き</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大化</anchor>に始まり、現在まで200個以上、
1400年近くにわたり使われています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> 現在<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣府</anchor>の所管となっています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;8</anchor-internal></src>。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の元号法制</anchor> </sw-see></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号について - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣府</anchor></cite> (<time>2019-05-15 16:56:26 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.cao.go.jp/others/soumu/gengou/index.html">https://www.cao.go.jp/others/soumu/gengou/index.html</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[138]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東アジア</anchor>秩序では、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">独立国</anchor>の象徴とされてきました。 <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号制定権</anchor> </sw-see>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>は、古代より独自の元号を用いることでその独立性を示してきましたが、その制定権の所在は時代と共に揺れ動きました。天皇の権威を根拠としつつも、実質的な決定権は幕府や内閣が握り、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大東亜戦争の終戦後</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">GHQ</anchor>が<cite>元号法</cite>の制定を妨害することで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">主権</anchor>を制限しようと試みました。
これに抵抗し、国民的な議論を経て<cite>元号法</cite>を成立させたことは、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">独立国</anchor>として元号制定権を自ら回復した歴史的瞬間であったと理解できます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 古代から現代まで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>を中心とする政府が存続している<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>では、
王朝交代に伴う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の混乱や独自<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">建元</anchor>はほとんど見られません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> ただし、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の他に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が並立しました。
また<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の戦乱の時代には地方政権の独自の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>らしきものがあったことが知られています。
その他中央政府の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を無視したとみられる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor>の例がいくつか知られています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> そのようないくつかの例外を除けば、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor> (中央政府の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正式な元号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">公年号</title></anchor>ではない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">私年号</title></anchor>)
その他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>は反政府的な意味が薄く、
制定者も不明で長年存続することなく消えていったものがほとんどです。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の私年号</anchor> </sw-see></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="352" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[352]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号―年号から読み解く日本史―</anchor></cite></li></ul></refs></section><section><h1>時代区分</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="446" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[446]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代区分</anchor>にはこれといった標準的なものはありません。
時代による分類がなされるときは、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本史</anchor>の一般的な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代区分</anchor>が使われることが多いです。
しかし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代区分</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>のタイミングはずれていることが多いので、
どこで区切るかには揺れも多いです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="445" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[445]</anchor-end> 
令和元年の論文<cite>中世の元号</cite>は、
「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仮に</sw-v>」
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後三条天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延久</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後陽成天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶応</anchor>までを
「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世の元号 (年号)</sw-v>」
としています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal></src>
この時代区分に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>史的に特別な意味はなく、一般的な歴史学的時代区分の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>に相当するという意味での
「仮に」と思われます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="447" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[447]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>法制史に基づき区分するなら、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="448" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[448]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝</anchor>改元まで : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号制度</anchor>が確立される前の時代</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="449" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[449]</anchor-end> <time>大宝元(701)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">701</attrvalue></time>から<time>昌泰4(901)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">901</attrvalue></time> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">律令</anchor>時代</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="450" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[450]</anchor-end> <time>延喜元(901)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">901</attrvalue></time>から : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">革命改元</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">革令改元</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">災異改元</anchor>の始まった時代</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="451" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[451]</anchor-end> <time>慶長20(1615)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1615</attrvalue></time>まで : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="452" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[452]</anchor-end> <time>元和元(1615)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1615</attrvalue></time>から<time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">禁中並公家諸法度</anchor>の時代)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="453" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[453]</anchor-end> <time>明治元(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近現代</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元</anchor>の時代)</li></ul><p>という感じでしょうか。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>の扱いが難しいです。</p></section><section><h1>古代</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の古代には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>などが使われていましたが、 
やがて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>制度が導入されました。
最古の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大化</anchor>でした。
現在まで途切れず続く流れの最初は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝</anchor>でした。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本古代の日時</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 現在のいわゆる「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和暦</anchor>」では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大化</anchor>以降の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を用いるのはもちろん、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の建てられなかった期間は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇即位紀年</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>風に扱う慣習となっています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>天皇即位紀年</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代</anchor>の出来事を記述するため<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝</anchor>以前に遡って設定することもありました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>古代年号</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝律令</anchor>制定後<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奈良時代</anchor>にかけて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>制度が定着しおおむね<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代替わり</anchor>ごとに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">祥瑞改元</anchor>がありました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>律令時代の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>平安時代</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="266" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[266]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>:</p><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大道</anchor> : 各地 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大同</anchor>か (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大筒</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大同</anchor>か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">万喜</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清和天皇</anchor>時代か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">高喜</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清和天皇</anchor>時代か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太政</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <time>天慶3(940)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">940</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">説話</anchor>内<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">架空の元号</title></anchor>改元案)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大延</anchor> : 外国書籍 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天延</anchor>の誤り</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">迹長</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長嘉</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>西暦1106年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1106</attrvalue></time> (旧説)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長本</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">信濃</anchor> : 一説<time>長保元(999)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">999</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">説話</anchor>内<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">架空の元号</title></anchor>か)</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="183" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[183]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">菅原道真と二つの改元</cite>, <time>2021-02-23T03:13:06.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/bungakugogaku/227/0/227_52/_article/-char/ja">https://www.jstage.jst.go.jp/article/bungakugogaku/227/0/227_52/_article/-char/ja</anchor-external></p><hr></hr><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">ノート:東武天皇 - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Uyopedia</anchor></cite>, 
<time>2014-01-29T08:22:37.000Z</time>, <time>2023-04-12T09:24:49.214Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://uyopedia.a.freewiki.in/index.php/%E3%83%8E%E3%83%BC%E3%83%88:%E6%9D%B1%E6%AD%A6%E5%A4%A9%E7%9A%87">http://uyopedia.a.freewiki.in/index.php/%E3%83%8E%E3%83%BC%E3%83%88:%E6%9D%B1%E6%AD%A6%E5%A4%A9%E7%9A%87</anchor-external></figcaption><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>一説による と網野善彦が「新皇と称した平将門も独自に年号を建てた」といっていたらしいが私は網野の著書をす べて読破したわけではないのでなんともコメントできない。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="125" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[125]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平将門</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は知られていません。また、 <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;62</anchor-internal> の出典も現在の所確認されていません。
ただ <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;62</anchor-internal> が指摘する通り、出典の捜索は困難です。</p></section><section><h1>中世</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="490" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[490]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>には分権的な社会を反映していくつかの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時間軸</anchor>が存在しました。
しかし基本的には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が使われました。
時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が使われることもあり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支</anchor>がずれることはあったものの、
例外的な事象にとどまりました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="491" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[491]</anchor-end> 
これは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官職名</anchor>が実態のない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官途名</anchor>として使用され続けたこととともに興味深い現象
<src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal></src>
と評されています。</comment-p><section><h1>源平合戦期</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="150" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[150]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代</anchor>末期には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関東</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源頼朝</anchor>勢力や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西国</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平氏</anchor>勢力が中央の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>に従わない時期がありました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[145]</anchor-end> 対応表等では、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源平合戦</anchor>期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>について、併記するか、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平氏</anchor>側の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源氏</anchor>側の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>も採用しているようです。
<cite>日本年号史大事典</cite>は併記していますが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立天文台</anchor>の<cite>日本の暦日データベース</cite>は一方 (新しい方) のみ記載しています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号一覧</anchor> </sw-see></p><figure class="table"><dl><dt>西暦</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor></dd><dt>時期</dt><dd>時期</dd><dt>平氏</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平氏</anchor></dd><dt>京都</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor></dd><dt>源氏</dt><dd>関東</dd><dt>備考</dt><dd>備考</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1181年</dd><dt>平氏</dt><dd>治承5年</dd><dt>京都</dt><dd>治承5年</dd><dt>源氏</dt><dd>治承5年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1181年</dd><dt>時期</dt><dd>治承5年7月14日</dd><dt>平氏</dt><dd>養和元年</dd><dt>京都</dt><dd>養和元年</dd><dt>源氏</dt><dd>治承5年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">養和</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor></dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1182年</dd><dt>平氏</dt><dd>養和2年</dd><dt>京都</dt><dd>養和2年</dd><dt>源氏</dt><dd>治承6年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1182年</dd><dt>時期</dt><dd>養和2年5月27日</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永元年</dd><dt>京都</dt><dd>寿永元年</dd><dt>源氏</dt><dd>治承6年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>、
寿永2年7月<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平家</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">都落ち</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源義仲</anchor>入京</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1183年</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永2年</dd><dt>京都</dt><dd>寿永2年</dd><dt>源氏</dt><dd>治承7年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1183年</dd><dt>時期</dt><dd>寿永2年10月14日</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永2年</dd><dt>京都</dt><dd>寿永2年</dd><dt>源氏</dt><dd>寿永2年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永二年十月宣旨</anchor></dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1184年</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永3年</dd><dt>京都</dt><dd>寿永3年</dd><dt>源氏</dt><dd>寿永3年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1184年</dd><dt>時期</dt><dd>寿永3年4月16日</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永3年</dd><dt>京都</dt><dd>元暦元年</dd><dt>源氏</dt><dd>元暦元年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元暦</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor></dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1185年</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永4年</dd><dt>京都</dt><dd>元暦2年</dd><dt>源氏</dt><dd>元暦2年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1185年</dd><dt>時期</dt><dd>元暦2年3月24日</dd><dt>平氏</dt><dd>寿永4年</dd><dt>京都</dt><dd>元暦2年</dd><dt>源氏</dt><dd>元暦2年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">壇ノ浦の戦い</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平家</anchor>敗退</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1185年</dd><dt>平氏</dt><dd>元暦2年</dd><dt>京都</dt><dd>元暦2年</dd><dt>源氏</dt><dd>元暦2年</dd></dl><dl><dt>西暦</dt><dd>1185年</dd><dt>時期</dt><dd>元暦2年8月14日</dd><dt>平氏</dt><dd>文治元年</dd><dt>京都</dt><dd>文治元年</dd><dt>源氏</dt><dd>文治元年</dd><dt>備考</dt><dd><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文治</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor></dd></dl></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="121" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[121]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Wikipedia</anchor> は治承5年7月14日
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor>1181年8月25日) に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">治承</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">養和</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>したとしています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="122" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[122]</anchor-end> 一方で、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源氏</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor> (寿永3年4月16日/<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor>1184年5月27日) まで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平氏</anchor>政権の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">養和</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>) を使わなかったとしています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="131" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[131]</anchor-end> 
寿永2年10月14日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宣旨</anchor>を期に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源氏</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>を使うようになったともあります
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;146</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="123" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[123]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平氏</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を無視し、元暦2年(寿永4年、1185年)の壇ノ浦の戦いまで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>を使ったとしています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>の項には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文治</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>したのも無視したとありますが <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;146</anchor-internal></src>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">壇ノ浦の戦い</anchor>より後です。誤記か、残党が使っていたのでしょうか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源頼朝</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿永</anchor>を使うのは2年以降でした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> (平泉澄 1917)</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 
動乱のため関東に改元の詔書が届かなかったため
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> 普及版 p.349 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;55</anchor-internal>)</src>、
あるいは国衙を通じた地方への情報伝達が機能不全を起こしたため
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> 普及版 p.349</src> とする説もあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="205" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[205]</anchor-end> なお、地方勢力が旧<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使い続ける例は他にもありますが、
南北朝期と本期間が特別に両<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を列挙される (ことがある) のは、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>が同時に在位していたという特殊性によるものでしょうか。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号と武家</anchor></cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> 
北爪真<asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">知</asis>夫 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> 普及版 p.349</src> とするのは誤り。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[146]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">寿永 - Wikipedia</cite> (<time>2015-12-11 20:42:41 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%AF%BF%E6%B0%B8">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%AF%BF%E6%B0%B8</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="147" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[147]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">寿永二年十月宣旨 - Wikipedia</cite> (<time>2015-12-11 20:43:26 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%AF%BF%E6%B0%B8%E4%BA%8C%E5%B9%B4%E5%8D%81%E6%9C%88%E5%AE%A3%E6%97%A8">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%AF%BF%E6%B0%B8%E4%BA%8C%E5%B9%B4%E5%8D%81%E6%9C%88%E5%AE%A3%E6%97%A8</anchor-external></li></ul></refs><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[149]</anchor-end> <cite>1987_2/解法のヒント</cite>
(<time>2009-03-09 17:31:06 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ab.auone-net.jp/~tsuka21/ronjutu/toudai/kakomon/kaisetu/kaisetu872.html">http://www.ab.auone-net.jp/~tsuka21/ronjutu/toudai/kakomon/kaisetu/kaisetu872.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>設問の要求は、朝廷が治承5年に養和、翌年に寿永と改元したにもかかわらず、報告書では治承の年号がそのまま使われていた理由。</p><p>問題文によれば、報告書は「建久8年(1197)に荘官が荘園領主ヘ提出した」ものであり、元暦元年(1184)以降、源頼朝が「北陸道にまで支配圏を伸ばし、所々に鎌倉から地頭を送りこんで」いる。ということは、報告書を送った荘官が御家人であるかどうかは明記されていないとはいえ、源頼朝の支配下にあることがわかるし(十月宣旨で東山・東海道の支配権を獲得した頼朝は源義仲滅亡(1184年)にともない北陸道の支配権もあわせて獲得していたことも想起しよう)、報告書のなかで使われている年号は源頼朝の支配地域においてその時々に使用されていた年号であるとも判断できる。つまり、「朝廷が治承5年に養和、翌年に寿永と改元した」当時に、越後国白河荘の現地でどのような年号が使用されていたのかについては、考慮する必要はない。</p></blockquote></figure><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><box xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="135" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[135]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">やさしい日本の歴史 2(奈良時代~平安時代)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秋山慎三</anchor>, <time>昭和49<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1974</attrvalue></time>, <time>2026-01-20T01:30:11.000Z</time>, <time>2026-02-13T14:01:45.249Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12927285/1/75?keyword=%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/12927285/1/75?keyword=%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="128" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[128]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">史料 : 皇學館大學研究開発推進センター史料編纂所報 (37)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇學館大學研究開発推進センター史料編纂所</anchor>, <time>1981-06</time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-09T14:34:21.240Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/4420901/1/1">https://dl.ndl.go.jp/pid/4420901/1/1</anchor-external> (要登録)</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="241" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[241]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">志水426714〜🌿🇺🇦🕊さんはTwitterを使っています: 「#源希義由縁の地を辿る #源希義 没年考④-4 希義死去が「寿永元(1182)年」であるというのは、『#吾妻鏡』元暦2(1185)年3月27日 #琳猷上人 #源頼朝 に対面時の記事にある(一部加工) が、鎌倉方では「治承」の年号を7(1183)年まで使用(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北爪真佐夫</anchor> 氏 ) …となれば、本来「治承六」と記すべきところ https://t.co/1vmS4w1dBq」 / <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Twitter</anchor></cite>, <time>2022-04-21T04:55:49.000Z</time>, <time>2022-04-21T05:49:07.082Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yoshitaka1197/status/1232983898117656576">https://twitter.com/yoshitaka1197/status/1232983898117656576</anchor-external></p></box></ed></section><section><h1>鎌倉時代</h1><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"></ed></section><section><h1>南北朝期</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="151" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[151]</anchor-end> 中央政府が分裂した南北朝時代には、それぞれの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が用いられました。
両勢力の複雑な争いにより、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の廃止や復活もあって複雑になっています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本南北朝時代の日時</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>室町時代</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明徳</anchor></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="457" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[457]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応仁の乱</anchor> <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>後南朝の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>中世の延長年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="300" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[300]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>に従わずに従前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">利用を継続<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">延長年号</title></anchor>したものを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">不改年号</anchor>といいます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関東</anchor>の事例が有名ですが、他の地方でもいくつか指摘されています。
近年では多くのケースで積極的な新元号の不使用を否定する見解が有力視されてきています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本中世の延長年号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>中世私年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="235" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[235]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の中世私年号</anchor>の利用例の多くは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関東地方</anchor>)
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">板碑</anchor>で見つかっています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="279" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[279]</anchor-end> 日本中世の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>:</p><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">保寿</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">泰平</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <time>承安2(1172)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1172</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">万平</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <time>承安2(1172)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1172</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">迎雲</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <time>建久元(1190)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1190</attrvalue></time>かそれ以前</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和勝</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <time>建久2(1191)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1191</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><asis>〓<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">⿸厂友</title></asis>治</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代</anchor>末期か </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鎌倉時代</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歓喜</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享正</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代</anchor>末期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">説話</anchor>内<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">架空の元号</title></anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永元</anchor> : 11世紀、12世紀頃 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安徳</anchor></li><li><time>寛元元(1243)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1243</attrvalue></time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">すんくえん</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛元</anchor>誤か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">建教</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <time>元仁2(1225)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1225</attrvalue></time></li><li><time>正嘉元(1257)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1257</attrvalue></time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正喜</anchor> (追建)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延承</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正見</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正元</anchor>か </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ほうちやう</anchor> : <time>弘長元(1261)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1261</attrvalue></time>  (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘長</anchor>か)<table><tbody><tr><td><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永福</anchor>元</td><td>1297</td><td>永仁5</td></tr><tr><td><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正久</anchor>元</td><td>1319</td><td>元応元</td></tr></tbody></table></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">こんこう</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元亨</anchor>か</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正仲</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正中</anchor> (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縫武</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東海</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">建武</anchor> (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禾</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元永</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異体字</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">白禄</anchor> : 近代書籍 : <time>延元元(1336)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1336</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">白鹿</anchor>の誤り)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">白鹿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北陸</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>興国6(1345)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1345</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真賀</anchor> : <time>1356</time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応安</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永門</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永和</anchor> (異表記か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘徳</anchor> : <time>至徳元(1384)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1384</attrvalue></time>    </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">好徳</anchor> : 14世紀後期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永応</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応永</anchor>か? </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元真</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">品暦</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">至大</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永幻</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor>末期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寿保</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明悳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明徳</anchor> (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>初期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">善吉</anchor> : 一説<time>嘉吉元(1441)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1441</attrvalue></time> (異表記か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天靖</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>嘉吉3(1443)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1443</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か) </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天統</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>文安元(1444)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1444</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福安</anchor> : <time>文安元(1444)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1444</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天泰</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>文安5(1448)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1448</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大明</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>宝徳3(1451)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1451</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>) </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天和</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>宝徳3(1451)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1451</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か) </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享高</anchor> : <time>享徳元(1452)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1452</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">魚鳥</anchor> : 一説<time>享徳元(1452)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1452</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">作中元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天承</anchor> : 一説<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東山時代</anchor> (私年号か不明)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">康正</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>康正2(1456)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1456</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">1年ずれ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延治</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>康正2(1456)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1456</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享正</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">保和</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>長禄2(1458)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1458</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永楽</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大和</anchor> : 一説<time>寛正2(1461)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1461</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長嘉</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応享</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福寿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>後期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">健享</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>寛正6(1465)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1465</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弥鹿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>寛正7(1466)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1466</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明応</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>文明元(1469)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1469</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正亨</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正享</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正京</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延徳</anchor>頃</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延徳</anchor>年間 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福伝</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">王徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延徳</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大永</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永伝</anchor> : <time>延徳2(1490)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1490</attrvalue></time>  </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明翁</anchor> : 一説<time>明応元(1492)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1492</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>か不明)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">妙應</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明応</anchor> (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳応</anchor> : <time>文亀元(1501)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1501</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文鬼</anchor> : <time>文亀元(1501)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1501</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">子平</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <time>文亀2(1502)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1502</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永章</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>永正元(1504)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1504</attrvalue></time> (旧説)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳昌</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>後期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加平</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <time>永正14(1517)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1517</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永喜</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <time>大永6(1526)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1526</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝寿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天文</anchor>年間 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘洛</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘治</anchor> (誤読)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">則吉</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">門守</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">立徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>後期 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弥勒</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">命禄</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令禄</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">光永</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天正</anchor>年間 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天王</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天正</anchor>年間 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">しうくわん</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ほうへ</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">門元</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元喜</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元亀</anchor> (異表記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">匡正</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">佐渡</anchor> : 文禄元年</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永延</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (私年号か不明)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永承</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (私年号か不明)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清保</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清水</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">畿内</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法徳</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北陸</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永彭</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (誤認)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳寿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (誤認)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明翁</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>頃 (誤認か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">賀慶</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享応</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">良應</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">康徳<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">康徳 (日本)</title></anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永政</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永元</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源久</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大福</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">嘉隆</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文元</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明観</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法武</anchor></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 分類、性質、研究史などは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>参照。</p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="373" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[373]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">迎雲</anchor>(げいうん)とは - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">コトバンク</anchor></cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">,世界大百科事典内言及</anchor> 著, <time>2016-01-23 22:33:14 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://kotobank.jp/word/%E8%BF%8E%E9%9B%B2-1308471">https://kotobank.jp/word/%E8%BF%8E%E9%9B%B2-1308471</anchor-external></figcaption><blockquote><p>まず1167年(仁安2)に当たる保寿の年号は,平清盛の全盛時,平氏と藤原氏の対立を背景に,藤原氏の息災を願う者の使用するところ,また90年(建久1)に当たる和勝・迎雲の年号は,ともに源平争乱の終結(和勝にはより明示的に源氏の勝利の含意がある)による平和の再来をことほぐ者の使用するところであって,いずれも個別特定の願意や祝意を,正年号を拒否する政治的態度をもって表明したもので,異年号のもつ基本的性格の一つを示している。 南北朝時代に入ると,1345年(興国6∥貞和1)能登に白鹿,駿河に応治の年号が現れ,いずれもそれぞれの地方における反北朝(南朝系)の人々の使用と考えられている。</p></blockquote></figure></section></section><section><h1>江戸時代</h1><section><h1>江戸時代の公年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号制定権</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>の権能として保持させましたが、
実質は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>が握っていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> (<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">天皇</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石井良助</anchor>)</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>の研究者<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor>は、
慶長20年5月8日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大阪城</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">落城</anchor>、
慶長20年7月7日の<cite>武家諸法度</cite>公布、
慶長20年7月13日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>改元、
慶長20年7月17日の<cite>禁中並公家諸法度</cite>公布という時系列で、
<cite>武家諸法度</cite>と<cite>禁中並公家諸法度</cite>の中間の時期に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>したことに注意を促し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">豊臣政権</anchor>の制定した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>が否定される運命にあったと指摘しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">柳原紀光</anchor><cite>続史愚抄</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後水尾天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>としています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">松浦静山</anchor><cite>甲子夜話続編</cite>巻六十八 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国書刊行会</anchor>本第二)
は乱世が収まった時代なので<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">唐</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を借りて
「其式大風なりし事の由」
と書いています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">森鴎外</anchor>の<cite>元号考</cite>は日付だけで理由を書いていません。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor>は <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;37</anchor-internal> を引いて徳川政権の勝利を記念した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>であり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始</anchor>にかこつけたものだろう、主体は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">将軍</anchor>側だっただろうとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor>はそれをよく示すのが<cite>禁中並公家諸法度</cite>第8条の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>の条項だと指摘しています。
そしてそれは従来余り注目されていないと書いています。
現在では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>制度の根拠法としてよく知られていますが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>にはあまり顧みられることがなかったということでしょうか。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> 
有名史料である<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">禁中並公家諸法度</cite>それ自体を研究者らが軽視していたとは考えにくく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川政権</anchor>を好ましからざるものだったと教育され、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元大権</anchor>を重視していた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代日本</anchor>の人達にとって、
自然と見えにくくなっていたのでしょうかね。</comment-p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 
<cite>改元物語</cite>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章帝</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">唐</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">憲帝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>としていました。
実際には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>独自、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章帝</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">憲帝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>です。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p></history><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> 
<cite>改元物語</cite>
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>を京童部がケンクワ (喧嘩または煙火)
と読めるといっているから、
と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されたと書いています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> 
<cite>改元物語</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>担当者による信頼できる史料であり、
この例を初めとして民衆の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>への反応に敏感だったとの評価が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>の研究者らの間では定説となっています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> 
ただ、<cite>改元物語</cite>の記述をそのまま鵜呑みにしてあまり研究が深化していないように見えるのが気になる所です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>は10年も続いてから<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されているのであり、
「新元号を発表したら民衆の反応がよくなかったのですぐにまた改めた」
のような状況ではないことには注意が必要です。
「民衆の評判がよくないのでそろそろ改元しよう」
のような大義名分に使われた可能性をみておくべきでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>改元は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">甲子革令</anchor>とされますが、
実態は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家光</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>とされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
<cite>改元物語</cite>は「街説」で「<em>ウサ見</em>ルコト<em>永</em>シ」
などと不評だったとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> 
ただし実際には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>は20年続いていますし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明正天皇</anchor>の在位中は一度も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>がありませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正保</anchor>改元は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家光</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家綱</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元服</anchor>を祝福して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を贈ったものとされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> (<csection>将軍政治の権力構造</csection>, <cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">岩波講座日本歴史 近世2</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝尾直弘</anchor>)</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正保</anchor>改元は1つの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が3代の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>で使われた事例はないという理由で実施されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家光</anchor>は、元号は天下共に用いることだから武家より定めるのは勿論なりと述べました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家光</anchor>はまた、公家武家の政治は正しきに若しはなし正しくして保たば大吉なり、
とも述べました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor>はこれら (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;60</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;61</anchor-internal>) から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">将軍</anchor>こそが空間と時間を支配するものだとの王者の意識によって立っていること疑いないと評し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始</anchor>は建前に過ぎないとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
しかし一方で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>を通じてついに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>が正式に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">征夷大将軍</anchor>と紐づけられることはなく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>権も<cite>禁中並公家諸法度</cite>で法的に承認されて尊重されていたことには注意が必要です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>も初期を除けば基本的には実施されています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>に対して強い権限を有していましたが、それと同時に、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>権を全面的に奪ったわけでも、奪おうとしたわけでもありません。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府</anchor>は必ずしも対立関係になく補完関係にあったことを重視する近年の政治史全般の研究動向も踏まえて整理が必要かもしれません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> 
寛永21年12月23日、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>披露と同時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家綱</anchor>の改名披露を諸大名に行いました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> が寛永21年2月16日を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元日</anchor>とする <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src> のは12月の誤り。</p></history><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<cite>改元物語</cite>によれば、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正保</anchor>は「焼亡」と音が似ている</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> 正保元年は「正に保元の年」と読める</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> <sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正</sw-ch>を分解すると「一にして止む」と読める</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> <sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">保</sw-ch>を分解すると「人口木」となる</li></ul><p>と「雑説」多く、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都所司代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">板倉重宗</anchor>が内請して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶安</anchor>改元となりました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="92" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[92]</anchor-end> 
明和9年を迷惑年とする落首は有名で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">杉田玄白</anchor> <cite>後見草</cite> 下や、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神沢杜口</anchor> <cite>翁草</cite> 巻百六十一など多くの随筆が言及しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="93" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[93]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天明</anchor>改元の折には
<cite>翁草</cite>
によると
「諺に天命に尽る」
といわれたり、
<cite>後見草</cite>
によると
「文字のひゝきあしかりけり」
と人々は噂しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[94]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘化</anchor>改元の折、
<cite>藤岡屋日記</cite>第拾六 (<cite>日本都市生活史料集成</cite> 二)
天保15年12月13日条に
「一  惣出仕有之、弘化と改元披仰出候段於席〻老中列座、伊勢守申渡之。」
とあり、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[95]</anchor-end> 「天保十六で なし  是からどふか弘化よかろふ」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="96" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[96]</anchor-end> 「こふか と はくさぎもなひく御仁政  是からしもをこやす改元」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="102" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[102]</anchor-end> 「天保ももふ十五年辰の とし  どふか弘化と元の世となり」</li></ul><p>など落首を数首掲載しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="106" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[106]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor>は <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;94</anchor-internal> の落首や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">嘉政</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ事件</anchor>を、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の改革</anchor>の鬱積した重苦しい社会的不満の解消の期待と捉えています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元手続き</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元伝達</anchor>も参照。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> 
<dfn><cite>近世の元号雑感⸺改元をめぐる民衆の反応あれこれ⸺</cite></dfn>, 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田忠雄</anchor><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 掲載媒体については<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和の元号危機</anchor>参照。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[107]</anchor-end> <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>改元デマ</anchor>, <anchor>長徳</anchor>, <anchor>改元手続き</anchor> </sw-see></li></ul></li></ul></refs><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">朝廷運営と近世朝幕関係</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保貴子</anchor>, <time>1997</time>, <time>2024-02-01T05:12:54.000Z</time>, <time>2024-03-14T11:23:09.074Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/3136730/1/53">https://dl.ndl.go.jp/pid/3136730/1/53</anchor-external> (要登録)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">早稲田大学リポジトリ</cite>, <time>2024-03-14T11:22:49.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://waseda.repo.nii.ac.jp/records/6108">https://waseda.repo.nii.ac.jp/records/6108</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="126" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[126]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">選挙 : 選挙や政治に関する総合情報誌 33(9)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">都道府県選挙管理委員会連合会</anchor>, <time>1980-09</time>, <time>2025-02-25T01:55:51.000Z</time>, <time>2025-04-17T13:51:26.946Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2756487/1/9?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/2756487/1/9?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</p><p>落首</p></section><section><h1>江戸時代の異年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="173" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[173]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>は政情が安定し<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は見られなくなったとかつては考えられていましたが、
実際にはいくつか<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">日本江戸時代の私年号</title></anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>が知られており、
しかも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>は恒例化していたようです。</p><ul><li><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 江戸時代より前のものは<anchor>日本の中世私年号</anchor> </sw-see></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大道</anchor> : 各地 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>頃か</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大筒</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>頃か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大とう</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶長</anchor>頃か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大同</anchor> : 現代 : <time>慶長14(1609)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1609</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幽霊元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長慶</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">亢和</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>異表記か</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">賢和</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>異表記か</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正中</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">静岡</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元和</anchor>年間 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永平</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近宝</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">承運</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶観</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">養保</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘治</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>初期か (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>か)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天晴</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor> : <time>寛永4(1627)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1627</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶喜</anchor> : 各地 : <time>寛永21(1644)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1644</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川</anchor> : <time>寛文元(1661)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1661</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幽霊元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川</anchor> : <time>寛文元(1661)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1661</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幽霊元号</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延寛</anchor> : 各地 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延宝</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">誤植</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正禄</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">尾張</anchor> : <time>元禄14(1701)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1701</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享永</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享保</anchor> (誤記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">建保</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">享保</anchor>年間 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽銘</anchor>) </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝久</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <time>天明3(1783)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1783</attrvalue></time> </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛明</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛政</anchor> (誤記)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元明</anchor> : <time>享和4(1804)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1804</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸</anchor> : <time>文化14(1817)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1817</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸</anchor> : <time>文政13(1830)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1830</attrvalue></time>頃  (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川</anchor> : <time>天保5(1834)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1834</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝明</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <time>天保5(1834)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1834</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝力</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor> : <time>天保5(1834)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1834</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor> : 各地 : <time>天保8(1837)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1837</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <time>天保8(1837)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1837</attrvalue></time>か </li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元暦</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川</anchor> : <time>天保13(1842)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1842</attrvalue></time></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">嘉政</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸</anchor> : <time>天保15(1844)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1844</attrvalue></time> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘政</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近畿</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弘化</anchor>の誤りか</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天延</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">光政</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">興活</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">喜元</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正宝</anchor></li><li>
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 江戸時代末期のものは<anchor>幕末維新期の私年号</anchor> </sw-see></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 分類、性質、研究史などは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>参照。</p></section><section><h1>日清貿易</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">日本随筆大成 別卷下</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本随筆大成編輯部</anchor>, <time>1927-1931<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1931</attrvalue></time>, <time>2024-10-01T09:05:02.000Z</time>, <time>2024-11-23T13:44:34.241Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1914170/1/268?keyword=%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/1914170/1/268?keyword=%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</p></section></section><section><h1>幕末</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の政情不安のため、
日本各地で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor>が使われたことが知られています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孝明天皇即位紀年</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇紀</anchor>のような<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>以外の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>もみられるようになりました。
また<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">開国</anchor>によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>など<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧米</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>の流入も始まりました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>幕末維新期の日時</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="167" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[167]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>の開始日については、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表やソフトウェアなどの扱い<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">元号一覧</title></anchor>が様々で、
混乱した状況にあるようです。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>明治改元日</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>明治以後</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代</anchor>以降の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>では、
次の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が用いられています。</p><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近現代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor></figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大正</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和</anchor></li></ul></figure><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 各元号の境界については<anchor>改元</anchor>、<anchor>改元期日</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> この時代、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を取り巻く状況は一変しました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>と併用される<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>として、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>が衰退し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇紀</anchor>が爆発的普及の後に衰退し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>の普及が進みました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>幕末維新期の日時</anchor>, <anchor>現代日本の紀年法</anchor> </sw-see></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> 
紆余曲折を経ながら<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>制度の整備が進みました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>一世一元</anchor>、<anchor>元号の選定</anchor>、<anchor>日本の元号法制</anchor>、<anchor>昭和の元号危機</anchor>、<anchor>元号法</anchor> </sw-see><ul><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を同期させる提案もありましたが、
あまり支持を集められませんでした。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>弐泉</anchor> </sw-see></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号廃止</anchor>を提案する人もいましたが、他の左翼運動同様に次第に先鋭化・過激化し、
現在では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇制廃止</anchor>とセットの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本共産党</anchor>系の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号廃止論</anchor>者が細々と活動している程度です。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号廃止論</anchor> </sw-see></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は表現の手段として積極的に活用されるようになりました。
小集団や個人で使う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が次々に生み出されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>近現代日本の私年号</anchor> </sw-see>
スローガンや比喩として何々元年という用法も発達しました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>スローガン的元号</anchor> </sw-see>
創作物の舞台を彩る架空の紀年法が毎日のように生み出され続けています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>架空の元号</anchor> </sw-see></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="91" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[91]</anchor-end> 
海外との交流が盛んになり、
在外日本人が現地で日本の制度と在留地域の制度を併用したり、
在日外国人が日本で母国の制度と日本の制度を併用したりする事例が出ています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>近現代日本の私年号</anchor> </sw-see></li></ul></section><section><h1>琉球</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>琉球の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>朝鮮</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>朝鮮半島の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>関東州および満鉄附属地</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>満州の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>日本の元号名</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号の選定</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>未成改元</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="405" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[405]</anchor-end> 
承元4(1210)年: 彗星出現 <cite>吾妻鏡</cite>9月30日条、改元するべきと学者が報告 <cite>吾妻鏡</cite>10月12日条</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="455" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[455]</anchor-end> 
<time>延文5(1360)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1360</attrvalue></time>、
疫病のため<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>が議論されましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">足利義詮</anchor>が陣中にあるため<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>するべきないと中止されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal> (<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">後深心院関白記</cite> 延文5年閏4月24日条)</src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>で気を改めることが戦争に不利に働くとの意識があったためかとされています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="454" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[454]</anchor-end> 
<time>永正4(1507)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1507</attrvalue></time>など、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>後期は費用不足により<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>が実施できなかったことがありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;440</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="639" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[639]</anchor-end> 
<time>昭和21(1946)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1946</attrvalue></time>頃、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>するべきとの意見があり、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>に提案したものまでありました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>昭和時代の日時</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="124" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[124]</anchor-end> 
手続きにも至らないものは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元待望</anchor>参照。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="439" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[439]</anchor-end> 
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歴史と地理</anchor> (727)</cite>,
<time>2019-09</time><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="440" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[440]</anchor-end> 
<dfn><cite><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世の元号</sw-v></cite></dfn>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-v>遠藤珠紀</sw-v></anchor><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="443" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[443]</anchor-end> 図版ページに図版1点 (カラー写真) あり。</li></ul></li></ul></li></ul></refs></section><section><h1>元号とその他紀年法の使い分け</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 一般的事項は<anchor>元号の選択</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 現代の事情は<anchor>現代日本の紀年法</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 時代特有の事情は<anchor>日本古代の日時</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 外交関係は<anchor>外交文書の紀年法</anchor> </sw-see></p><section><h1>前近代日本の一般庶民と元号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[162]</anchor-end> 
前近代の一般庶民も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を知り使っていたとするのが通説となっています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[248]</anchor-end> 
その証拠として、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使った<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私文書</anchor>が多数現存していることや、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が明記された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>が広範囲に流布していたことが指摘されています。
都市住民は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号名</anchor>の良し悪しをネタに風刺したり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>までたびたび生じていたことが知られています。
地方でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号年</anchor>が刻まれた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">金石文</anchor>が各地に残っています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="249" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[249]</anchor-end> 
ただし、専ら<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>として使われていたわけではありません。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二支年</anchor>も非常によく使われていました。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本史</anchor>上、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が唯一の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>として専用されていた時代や社会階層は無いのかもしれません。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="163" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[163]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使うかどうかの判断は、現代人とは違う感覚によっていたようです。
例えば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>の公文書で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>がなく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>ですらない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二支年</anchor>を書く形式のものも珍しくなかったようです。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 表現形式は<anchor>東洋の日時表示</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="247" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[247]</anchor-end> 
そうではなく一般庶民は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>に馴染みがなかったとする主張もみられますが、
根拠が不明です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="103" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[103]</anchor-end> 
「一般庶民」にも幅がありますが、「庶民は元号を知らなかった」
との主張は、「一般庶民」を知識の低い方に偏って解釈する傾向があります。
ひとくちに「一般庶民」といっても、
都市住民もいれば農村民もいます。
地域の名士や知識層もいれば、
小作農もいれば、
貧民もいます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代</anchor>とでも環境はまったく違います。
「みんな元号を知っていた」も「みんな元号を知らなかった」
も妥当とは思えません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="105" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[105]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor>で使われた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵暦</anchor>では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵文字</anchor>でおもしろおかしく表現されていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="621" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[621]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">江戸時代後半、庶民は年号を知っていたか。 - 歴史 解決済 | 教えて!goo</cite>
(<time>2016-10-03 23:57:26 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://oshiete.goo.ne.jp/qa/8771897.html">http://oshiete.goo.ne.jp/qa/8771897.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="226" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[226]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">新元号「令和」発表前夜SP 元号に向き合った偉人たち | 日曜スクープ | BS朝日</cite>, <time>2021-08-02T02:12:37.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.bs-asahi.co.jp/sunday_scoop/interview/22/">https://www.bs-asahi.co.jp/sunday_scoop/interview/22/</anchor-external></p><blockquote><p><b>本郷</b>
当時の庶民は元号というものが生活に浸透していなかったかもしれない。彼らは何を使ったかって言うと干支です。それで時間を考えていた。
<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p><b>所</b>
ただその点は色々ありまして、最近やっぱり色んな研究が出ますと、もうちょっと元号をみんなが知りすぎているから茶化して、そして、こんなの嫌だとか庶民が言ったのでそれで変えたと。それは江戸の中頃からありますから。</p><p><b>本郷</b>
いわゆる京都の町人とかというと、かなりリテラシーが高いじゃないですか。農村部へ行くとそれほどではないですよね。</p><p><b>所</b>
いやいや、私は日本のレベルは高かったと思います。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[156]</anchor-end> <cite>高札</cite>, <time>2020-06-26 15:53:28 +00:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://web.archive.org/web/20111215100922/http://www.geocities.jp/shimizuke1955/360kousatsu.html">http://web.archive.org/web/20111215100922/http://www.geocities.jp/shimizuke1955/360kousatsu.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[159]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">江戸時代の人は元号を言えたか - 以前どこかで前世療法というものの- 歴史学 | 教えて!goo</cite>, <time>2020-06-26 15:54:07 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://oshiete.goo.ne.jp/qa/8768382.html">https://oshiete.goo.ne.jp/qa/8768382.html</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="160" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[160]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">天皇と国家への服従を求める「新元号」キャンペーン粉砕を 杉並区議選勝利、5・1メーデーへ - 『前進』</cite>, 
発行日: 2019年4月 8日 第3026号,
<time>2019-04-11 15:49:35 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.zenshin.org/zh/f-kiji/2019/04/f30260401.html">http://www.zenshin.org/zh/f-kiji/2019/04/f30260401.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本の歴史において「元号になじんだ」人間は、明治以前では支配階級の中のごく一部にすぎず、一般の民衆はもとより支配階級の多くも、日常的に用いたのは古くから「えと」(干支=十干十二支)であった。</p></blockquote></figure><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="161" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[161]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は「不合理で非科学的な代物」と非難しているが、
根拠を示さずこうした独自の主張を断定的に書いて流布するのは科学とは相容れない行為だと自覚しているのだろうか。</comment-p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="245" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[245]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>はいつからあったのか - 歴史まとめ.net</cite>, <time>2022-11-06T03:20:00.000Z</time>, <time>2022-11-07T03:52:38.460Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://rekishi-memo.net/japan_column/gengou.html">http://rekishi-memo.net/japan_column/gengou.html</anchor-external></figcaption><blockquote><box xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><section xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><h1>民衆に年号を馴染まなかった</h1><section><h1>江戸時代は元号より「干支」</h1><p>頻繁に改元されていた事もあり、年号はあまり民衆には馴染まなかった。
<asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><b xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">江戸時代の庶民は元号よりも干支</b><title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">赤字</title></asis>を使用する事が多かったようだ。</p></section><section><h1>民衆に馴染んだのは明治から</h1><p>明治時代に改元ルールが改変される。
「一世一元の制」(天皇の在位中は元号を変えない)が導入された事で、元号が日本国民に定着していった。</p></section></section></box></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="246" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[246]</anchor-end> 
この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ウェブページ</anchor>は頻繁に改元されるから馴染まなかったと主張しています。
それ以上の根拠や出典は記載なく不明。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[97]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーのyunishioさん: 「あとさー、日本で元号が使われたのはせいぜい儀礼的な文書(公卿の任命書とか)、契約にかかわる文書くらいで、一般には使用されてないんだよね。🙂 たんに年数を数えるだけなら干支で事足りたので、庶民はみんな干支ですよ。あとはざっくりした時代区分(元禄の世とか)。😎 https://t.co/bVU4qq3Avk」 / X</cite>, <time>午後5:09 · 2023年11月6日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2023-11-06T08:09:07.000Z</attrvalue></time>, <time>2023-11-10T08:08:49.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yunishio/status/1721439557210812924">https://twitter.com/yunishio/status/1721439557210812924</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="98" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[98]</anchor-end> このように<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号廃止論</anchor>系<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デマ</anchor>になっている。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="99" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[99]</anchor-end> ところで「元禄の世」は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>ではないのか...</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[100]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号廃止論</anchor>の人は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治政府</anchor>に強制された「新しい伝統」だと主張したいために、
それ以前は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が使われていなかったことにしたいようです。
いわゆる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歴史修正主義</anchor>の一種です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="101" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[101]</anchor-end> 
「昔はいろいろな紀年法を使っていた。これからもいろいろな紀年法が使われていく。」
では何がいけないのでしょうかね。</p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="193" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[193]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「天下」支配権の所在を示す 元号の成り立ちと役割:日本古代から近世まで(池享) | Web日本評論</cite>
(<time>2021-05-06T01:43:45.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.web-nippyo.jp/13171/#%E6%B0%91%E8%A1%86%E3%81%AB%E3%81%A8%E3%81%A3%E3%81%A6%E3%81%AE%E5%85%83%E5%8F%B7">https://www.web-nippyo.jp/13171/#%E6%B0%91%E8%A1%86%E3%81%AB%E3%81%A8%E3%81%A3%E3%81%A6%E3%81%AE%E5%85%83%E5%8F%B7</anchor-external></figcaption><blockquote><p>しかし、民衆側がそれをそのまま受け入れていたわけではない。日常生活で普通に使われていた紀年法は、おそらく干支だっただろう。頻繁に改元が行われる状況下では、元号によって時間を計ることにはかなりの無理がある。平氏追討を命じる以仁王の令旨が発せられた治承4年が、平氏が滅亡した元暦2年の何年前だったかなど、すぐにわかるものではない。しかし、干支は60年で一回りするので、効力の永続性が求められる土地売買の証文などには、元号が記されている。そうした限定された機能しか、元号は果たしていなかったと思われる。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="104" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[104]</anchor-end> 「平氏追討を命じる以仁王の令旨が発せられた治承4年が、平氏が滅亡した元暦2年の何年前だったか」
を「民衆」が「日常生活」で「すぐにわか」りたいという場面を想像するのがそもそも難しい。
そもそも「日常生活で普通に使」う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>という概念が、
どんな状況を想定しているのか謎。
当時 (源平合戦の頃?) の「民衆」の「日常生活」で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>を使うのがどういう場面なのか。
それを明らかにしないまま日常で使う、使わないという話をしても意味がない。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="108" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[108]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">「天下」支配権の所在を示す 元号の成り立ちと役割:日本古代から近世まで(池享) | Web日本評論</cite>, <time>2025-01-30T07:47:08.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.web-nippyo.jp/13171/">https://www.web-nippyo.jp/13171/</anchor-external></p><blockquote><p>しかし、民衆側がそれをそのまま受け入れていたわけではない。日常生活で普通に使われていた紀年法は、おそらく干支だっただろう。頻繁に改元が行われる状況下では、元号によって時間を計ることにはかなりの無理がある。平氏追討を命じる以仁王の令旨が発せられた治承4年が、平氏が滅亡した元暦2年の何年前だったかなど、すぐにわかるものではない。しかし、干支は60年で一回りするので、効力の永続性が求められる土地売買の証文などには、元号が記されている。そうした限定された機能しか、元号は果たしていなかったと思われる。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="109" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[109]</anchor-end> 
まず「治承4年が元暦2年の何年前だったか」というクイズを嗜む民衆がどれだけいたのかを説明するべきでは。
元号の不便さを論じる者はこの論法を取る者が多いが、中世、近世の人が生活のどのような場面でどのような日時演算を行っていたのかという想定がまったく欠けていることが多い。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[116]</anchor-end> 
古文書、古記録をいくらか見たことがある者ならどこかで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経過年数表示</anchor>に出会ったことはあるはずで、
何かの理由で中世、近世の人が年数を数える必要があったら<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年表</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支</anchor>を使って工夫して数えていたのだろうと想像はできるが、
「治承4年が元暦2年の何年前だったか」というクイズに「すぐにわかる」
ことが求められる場面はなかなか想定しがたいのではないか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="117" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[117]</anchor-end> 
そしてどちらかといえば「効力の永続性が求められる土地売買の証文など」の方が、
そこに書かれている日付は今から何年前だったか計算する必要性がずっと大きいことを思うと、
「そうした限定された機能」とはいったい何のことなのか理解が難しい。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="120" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[120]</anchor-end> 
なお、このような論者は元号だと年数の計算が難しいが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>ならそうでもないと当然のように思っているのかもしれないが、
これも甚だ疑わしい。直近の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二支年</anchor>同士の経過年数くらいなら<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二支</anchor>を日常的に使っていた当時の人々は「すぐにわかる」可能性が高そうだが (指折り数えればすぐわかる)、
2つの60干支の距離を「すぐにわかる」ことが基本的な技能だったといえるのかどうかは検証が必要だろう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="119" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[119]</anchor-end> また、</p><blockquote><p>ただし、国内でどのように使うかは一律ではなく、長く中国王朝に従ってきた朝鮮でも、独自の元号が制定・使用されることも珍しくなかった。</p></blockquote><p>というが、他国のものでない独自の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝鮮半島の元号</anchor>が存在した時代は千数百年の歴史のうちで古代と近代とその他の例外でかき集めても何百年になるかという程度であり、
それを「珍しくなかった」というのは一般的な時間の長さや頻度の感覚と著しく相違があるのではなかろうか。
しかもそのほとんどは中国王朝に従属していなかった時代であることを隠してこのように述べるのは不誠実ではないか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[118]</anchor-end> なお筆者の肩書は:</p><blockquote><p>一橋大学名誉教授、歴史科学協議会代表理事。専門は日本中近世史。
1991~2014年一橋大学経済学部教授。2014~16年ソウル大学校師範大学歴史教育科教授(日本史)。2000~01年中国社会科学院経済研究所客員研究員、2004~06年東京大学文学部非常勤講師。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="112" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[112]</anchor-end> 
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号 全247総覧</anchor></cite> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;110</anchor-internal></src> pp.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">28</sw-l>-<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">29</sw-l></p><blockquote><sw-vrlbox xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><box class="center"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><b>庶民にとって縁遠かった元号と、はっきりしない元号の読み方</b></p></box><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">日本で、公式の記録に元号が使われるようになったのは、「大宝律令」で定められてからのことだ<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
が、実は庶民の生活で元号が使われることはなかったし、飛鳥時代に元号の存在を知っている人は、<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
朝廷周辺の限られた人々にすぎなかった。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">日本の律令制度が完成する奈良時代になると、さすがに<ruby>郡<rt>ぐん</rt></ruby><ruby>司<rt>じ</rt></ruby> (地方を治める役人) あたりまでは<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
文書で伝わった。その郡司から<ruby>里<rt>さと</rt></ruby><ruby>長<rt>おさ</rt></ruby>あたりまでは、口伝てされたかもしれないが、それが庶民の間<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
にまで広がることはなかったと考えられている。なにしろ、当時は文字を読み書きできるのはごく<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
わずかな人に限られていたし、人々の暮らしに元号はまったく関係のないものだった。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">そうした時代は長く続いた。元号が一般庶民まで伝わるようになったのは、江戸時代になってか<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
らのことである。幕府や諸藩は、庶民に<ruby>御<rt>お</rt></ruby><ruby>触<rt>ふれ</rt></ruby><ruby>書<rt>がき</rt></ruby>や日常用務を通達するために<ruby>廻<rt>かい</rt></ruby><ruby>状<rt>じょう</rt></ruby>を出すシステムを<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
つくり上げた。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">改元の際も、江戸幕府はすぐに下部組織に改元の旨を伝え、それが「代官 (領主)」より廻状とし<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
て各村々へ順達され、各村では「御用留」にその内容を写し取って記録。村の名主は、その内容を<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
村人たちに読み聞かせるようになったとされる。</p></sw-vrlbox></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="113" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[113]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="112" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;112</anchor-internal> これは大筋においてはおかしな記述ではないのですが、見出しで「庶民とは縁遠」
いとまとめてしまうのは、誤解を招くものです。
「庶民」とはどの時代のどの層なのかよくわかりません。本文では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の庶民に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が伝わったと書いているのですから、
見出しが本文の要約として成立していないのです。</p><note xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:ietf:html:3:draft:00:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="114" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[114]</anchor-end> 本文も細かい点には疑問が残ります。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝律令</anchor>以後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">飛鳥時代</anchor>といえば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宝</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶雲</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和銅</anchor>の時代ですが、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奈良</anchor>以外の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">金石文</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木簡</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戸籍</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を書いた例が知られています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本古代の日時</anchor> </sw-see>
「朝廷周辺の限られた人々」
が何を想定しているのかよくわかりませんが、その字面から受けるイメージよりは広く使われていたように感じられます。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="115" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[115]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>には石造物などで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が書かれたものが日本各地に造られ、設置されています。
「庶民」の範囲によりますが、少なくてもそうしたものを作れる知識人が全国各地、
地方の山間部にまで広まった時代で、
自分自身が読み書きできない下級農民などであっても日常風景として見ていたはずです。
「庶民とは縁遠」いという言葉のイメージほどには遠い所にあったようには思われません。</p></note><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[110]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号 全247総覧</anchor></cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="111" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[111]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-jp">元号 全247総覧 | 山本 博文 |本 | 通販 | <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Amazon</anchor></cite>, <time>2023-12-29T02:58:06.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/490811739X/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/490811739X/wakaba1-22/</anchor-external></li></ul></li></ul></refs><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><box xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="137" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[137]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">日本史もの知り事典 : 歴史の本に出てこない</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">主婦と生活社</anchor>, <time>1987.4<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1987</attrvalue></time>, <time>2026-03-03T01:08:12.000Z</time>, <time>2026-03-03T09:13:40.861Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12210319/1/272?keyword=%E5%BA%B6%E6%B0%91%E7%94%9F%E6%B4%BB">https://dl.ndl.go.jp/pid/12210319/1/272?keyword=%E5%BA%B6%E6%B0%91%E7%94%9F%E6%B4%BB</anchor-external> (要登録)</p></box></ed></section></section><section><h1>元号の一覧</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="566" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[566]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor> (やその他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>) の一覧:</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="565" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[565]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Eras - SuikaWiki Data</cite> (<time>2016-03-12 23:30:41 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://data.suikawiki.org/era">https://data.suikawiki.org/era</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="569" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[569]</anchor-end> 地域ごとの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号の時系列一覧<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">元号系</title></anchor>:</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="567" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[567]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">本土</anchor> <cite xml:lang="en">jp (Era system) - SuikaWiki Data</cite> (<time>2016-03-12 23:32:44 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://data.suikawiki.org/era/system/jp">https://data.suikawiki.org/era/system/jp</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="570" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[570]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北朝</anchor> <cite xml:lang="en">jp-north (Era system) - SuikaWiki Data</cite> (<time>2016-03-12 23:34:42 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://data.suikawiki.org/era/system/jp-north">https://data.suikawiki.org/era/system/jp-north</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="571" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[571]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南朝</anchor> <cite xml:lang="en">jp-south (Era system) - SuikaWiki Data</cite> (<time>2016-03-12 23:34:52 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://data.suikawiki.org/era/system/jp-south">https://data.suikawiki.org/era/system/jp-south</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="568" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[568]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">琉球</anchor> <cite xml:lang="en">ryuukyuu (Era system) - SuikaWiki Data</cite> (<time>2016-03-12 23:33:18 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://data.suikawiki.org/era/system/ryuukyuu">https://data.suikawiki.org/era/system/ryuukyuu</anchor-external></li></ul></refs><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 詳しくは<anchor>元号一覧</anchor> </sw-see></p><section><h1>データファイル</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号一覧</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>変換表・実装</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 元号、改元日、読み方などの一覧表や換算ソフトウェアの実装状況などは<anchor>元号一覧</anchor> </sw-see></p></section></section><section><h1>識別子</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号名</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>統計</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>研究史</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>については古くから<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那</anchor>でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>でも様々な議論がなされてきました。
近代日本の学問としてもいろいろな角度から研究されてきました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="89" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[89]</anchor-end> 
といっても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>後期の時点で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>に関する刊行済みの史料はほとんどありませんでした。
<cite>類聚国史</cite>
や
<cite>大日本史</cite>
のような前近代の歴史研究成果にも、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の特集はありませんでした。
<cite>群書類従</cite>
も雑部に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">菅原道真</anchor>の
<cite>編御記</cite>
と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三善清行</anchor>の
<cite>革命勘文</cite>
を掲載しているだけで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">塙保己一</anchor>は当初<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>関連史料を集める必要性を認識していなかったようです
(が<cite>続群書類従</cite>で大量に収集整理されました)。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;88</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> 
史料集成として、
<cite>続群書類従</cite>公事部 (巻二七八-二九一など)、
<cite>古事類苑</cite>歳時部年号, 明治41年刊がありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="502" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;502</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">森鴎外</anchor>は、
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号考</anchor></cite>
(<time>大正15(1926)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1926</attrvalue></time>)
で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>の典拠を検討しました。 
森の研究は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">吉田増蔵</anchor>に引き継がれ、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>改元に活用されたと考えられています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号考</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">森本角蔵</anchor>は、
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本年号大観</anchor></cite> (<time>昭和8(1933)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1933</attrvalue></time>)
で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号の選定</anchor>手続きや採用案・候補案の提案者や出典などを総合的に明らかにしました。
後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>の「すべてについての本格的な研究成果」
は本書くらいだったと述べました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> 普及版 p.2</src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山田孝雄</anchor>は、
<cite>年号読方考証稿</cite>
(<time>昭和25年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1950</attrvalue></time>)
で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>がどう読まれてきたかを明らかにしました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号の読み方</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="184" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[184]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石田茂作</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保常晴</anchor>は、
日付表記の形式を研究しました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>東洋の日時表示</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保常晴</anchor>は、
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本私年号の研究</anchor></cite>
(<time>昭和42年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1967</attrvalue></time>)
で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>の全体像を明らかにしました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 詳しくは<anchor>私年号</anchor>、<anchor>古代年号</anchor>、<anchor>日本の中世私年号</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">瀧川政次郎</anchor>は、
<cite>元號考証</cite>
(<time>昭和49(1974)年6月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1974-06</attrvalue></time>)
を著しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;24</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功</anchor>は、
昭和末期から日本の元号制度に関する多数の論考を発表し、
<cite>日本の年号</cite>
(<time>昭和52年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1977</attrvalue></time>)、
<cite>年号の歴史</cite> (<time>平成元年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1989</attrvalue></time>)
として出版しました。
それでも「まだ判らないことが沢山あり、さらに調査研究をしなければならない」
ところ「公私とも多忙」で進まず <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal> 普及版 p.2</src>、
平成末期になり若い世代の研究者と共にようやく
<cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本年号史大事典</anchor></cite>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">平成26年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2014</attrvalue></time>)</weak>
が成ったといいます。
<cite>日本年号史大事典</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成</anchor>までの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>制度を総合的かつ詳細に説明した、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>研究の現時点の集大成というべき書籍です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<cite>日本の年号</cite>には
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">年号関係文献目録</csection>
が収録されました。
<cite>年号の歴史</cite>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>に関する既存の研究として
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;87</anchor-internal>、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal>、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;86</anchor-internal>、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;14</anchor-internal>、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;12</anchor-internal>、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;23</anchor-internal>
を特に挙げたほか、
「年号に直接関係のある研究論文」が数十篇あったとしました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="502" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;502</anchor-internal></src>
<cite>日本年号史大事典</cite>には、
さらにその出版時点まで増補された目録が収録されました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本年号史大事典</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功</anchor>は、
<cite>日本年号史大事典</cite>編集時に痛感したこととして、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 「年号 (元号) の本格的な研究が、
個別的にも全体的にもあまり進んでおらず、
未解明の問題点が多いこと」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> 「年号 (元号) を、いわゆる漢字文化圏 (中国と周辺諸国)
における歴史的所産として、
政治史・社会史・思想史などとの関連から総合的に研究する必要があること」</li></ul><p>... を挙げました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;68</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> 
<time>平成31年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2019</attrvalue></time>に出版された
<cite>年号と東アジア―改元の思想と文化―</cite>
の序文で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">水上雅晴</anchor>は、
本書が所の挙げた2つの課題を「解決する一助になり得る」とし、
「年号学」なる学術領域が将来構築されるなら、
本書中の各論点が
「基本的な枠組みを形成する、と思われる程に多彩な論考」
を集めたものだとしました。
研究分野としては、
中国哲学、
中国科学思想史、
日本漢字、
日本史 (古代、中世、近世)、
朝鮮史、
ベトナム史、
日本思想史、
日本文学、
国語学、
日本法制史、
書誌学などを含むものであり、
今後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>研究に少なくてもこれら領域の研究者の参画が必要だ、
としました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;67</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> 
歴史学の範囲を超えた総合的な「年号学 (元号学)」
としての発展を目指すには、
さらに加えて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代社会における元号と西暦の受容<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">現代日本の紀年法</title></anchor>、
元号以外の紀年法との文化論的比較、
情報システムの日時処理と元号、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">創作物における日時<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">フィクションの日時</title></anchor>、
などといった観点も必要になって来ましょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時制度</anchor>の諸相の中で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>は比較的関心を集めやすくよく研究されてきた分野といえますが
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日時研究</anchor> </sw-see>、
それでもなお未解明なことは多いようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="242" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[242]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>、特に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>については実は個別の研究は既に膨大な蓄積があるのですよね。
でもそれら個別研究をまとめて俯瞰するタイプの研究はそれほど多くないから、
全体像がはっきり見えてる部分がまだまだ少ない。
そしてそこから視野を広げて行こうとすると、まだまだわからないことだらけで、
個別の研究だって全然足りてないじゃないかと呆然とするんです。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-jp">元号考証 (1974年) | 滝川 政次郎 |本 | 通販 | <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Amazon</anchor></cite> (<time>2019-06-19 12:52:48 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/B000J9FJPI/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/B000J9FJPI/wakaba1-22/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="461" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[461]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年号の歴史</anchor></cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="502" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[502]</anchor-end> <cite>大宝以前の公年号――諸説の再検討――</cite></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[88]</anchor-end> <cite>年号研究と群書類従</cite></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本年号史大事典</anchor></cite></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> <cite>年号と東アジア―改元の思想と文化―</cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序―本書の概要と意義―</csection>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">水上雅晴</anchor>,
pp.i-xii</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">総論―日本年号の来歴と特色―</csection>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功</anchor>,
pp.1-50</li></ul></li></ul></refs></section><section><h1>一般向け概説等</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[139]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">犬馬は難し</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中村祐三</anchor>, <time>1977.8<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1977</attrvalue></time>, <time>2026-04-07T01:12:04.000Z</time>, <time>2026-04-25T02:49:27.925Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/11974162/1/320">https://dl.ndl.go.jp/pid/11974162/1/320</anchor-external> (要登録)</p></section><section><h1>メモ</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国文学研究資料館 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古事類苑</anchor>データベース</cite> (<time>2017-01-04 13:01:59 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/index.html">http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/index.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> <cite>古事類苑</cite>, <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">歳時部三</csection>, <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">年號上</csection>, <time>2011-10-22 21:36:20 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/saijibu/frame/f000155.html">http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/saijibu/frame/f000155.html</anchor-external>, 第 1 巻 155 頁</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> <cite>KJ00000189327.pdf</cite> (<time>2014-04-24 01:35:25 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://repository.ris.ac.jp/dspace/bitstream/11266/2799/1/KJ00000189327.pdf">http://repository.ris.ac.jp/dspace/bitstream/11266/2799/1/KJ00000189327.pdf</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">暦Wiki/歴史/元号 - 国立天文台暦計算室</cite>
(<time>2019-02-04 20:40:05 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/CEF2BBCB2FB8B5B9E6.html">http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/CEF2BBCB2FB8B5B9E6.html</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> <cite>古事類苑</cite>
(<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">歳時部三</csection>, <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">年號上</csection>, 第 1 巻 155 頁, <time>2011-10-22 21:36:20 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/saijibu/frame/f000155.html">http://base1.nijl.ac.jp/~kojiruien/saijibu/frame/f000155.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>年號ニシテ正史ニ見エズ、僅ニ金石文ニ存スルモノ、又古キ年代記、古社寺縁起等ニ記サレタルモノアリ、之ヲ逸年號ト謂フ、多クハ僧徒輩ノ僞作ニ係ルト云フ、又後世亂離ノ際、政令遠遐ニ遍カラズシテ、邊土ノ民、私ニ異號ヲ用ヰシコトアリ、之ヲ僞年號ト謂フ、今併セテ逸年號ノ後ニ載ス、</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="181" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[181]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">《鬼滅の刃》「年号がァ!! 年号が変わっている!!」と異形の鬼は本当に怒るのか問題 - ライブドアニュース</cite>
(<time>2020-12-06T03:40:03.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://news.livedoor.com/article/detail/19333042/">https://news.livedoor.com/article/detail/19333042/</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="190" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[190]</anchor-end> (<time>2017-09-19T07:45:18.000Z</time>, <time>2021-02-28T09:21:38.673Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.rekihaku.ac.jp/events/forum/old/f2017/pdf/106.pdf">https://www.rekihaku.ac.jp/events/forum/old/f2017/pdf/106.pdf</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="191" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[191]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">京都産業大学 学術リポジトリ</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">NetCommons</anchor>, <time>2021-04-06T09:04:44.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ksu.repo.nii.ac.jp/?action=pages_view_main&amp;active_action=repository_view_main_item_detail&amp;item_id=10274&amp;item_no=1&amp;page_id=13&amp;block_id=21">https://ksu.repo.nii.ac.jp/?action=pages_view_main&amp;active_action=repository_view_main_item_detail&amp;item_id=10274&amp;item_no=1&amp;page_id=13&amp;block_id=21</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本文化研究所公開シンポジウム : 元号の世界 : 最新の研究から</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="192" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[192]</anchor-end> <cite>服部英雄のホームページ</cite>
(<time>2009-12-31T03:09:53.000Z</time>, <time>2021-04-15T06:27:55.571Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://isgs.kyushu-u.ac.jp/~hatt//uugon.html">https://isgs.kyushu-u.ac.jp/~hatt//uugon.html</anchor-external></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="213" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[213]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">法律案審議録(元号法案 その1) 昭和54年第87回<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor> 総理本府関係 1</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">独立行政法人国立公文書館 | NATIONAL ARCHIVES OF JAPAN</anchor>著, <time>2018-06-12 23:56:17 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.digital.archives.go.jp/das/image/M2011021814402318057">https://www.digital.archives.go.jp/das/image/M2011021814402318057</anchor-external>
PDF 179ページ</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="659" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[659]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">歴史の見かた</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和歌森太郎</anchor>, <time>1973</time>, <time>2024-05-28T02:01:58.000Z</time>, <time>2024-06-21T14:16:29.976Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12148751/1/78">https://dl.ndl.go.jp/pid/12148751/1/78</anchor-external> (要登録)</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="243" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[243]</anchor-end> <cite xml:lang="en">GitHub - zr-tex8r/BXwareki: LaTeX: Support for Japanese calendar (和暦), including the new gengo</cite>, <time>2022-08-14T13:53:51.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/zr-tex8r/BXwareki">https://github.com/zr-tex8r/BXwareki</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="244" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[244]</anchor-end> <cite>bxwareki.pdf</cite>, <time>2022-08-14T13:54:56.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://raw.githubusercontent.com/zr-tex8r/BXwareki/master/bxwareki.pdf">https://raw.githubusercontent.com/zr-tex8r/BXwareki/master/bxwareki.pdf</anchor-external></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="251" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[251]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">法学紀要 = Journal of the Law Institute (6)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本大学法学部法学研究所, 日本大学法学部政経研究所</anchor>, <time>1964-06</time>, <time>2022-12-21T08:14:19.000Z</time>, <time>2022-12-24T12:03:14.681Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2805065/1/5">https://dl.ndl.go.jp/pid/2805065/1/5</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="177" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[177]</anchor-end> <cite>12_2022_ippan_nihonshi.pdf</cite>, <time>2022-07-22T03:11:41.000Z</time>, <time>2023-01-24T10:20:07.620Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.waseda.jp/inst/admission/assets/uploads/2022/07/12_2022_ippan_nihonshi.pdf#page=3">https://www.waseda.jp/inst/admission/assets/uploads/2022/07/12_2022_ippan_nihonshi.pdf#page=3</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="141" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[141]</anchor-end> <cite>6.吉田家文書の調査・撮影 - 東京大学史料編纂所 | Historiographical Institute The University of Tokyo</cite>, <time>2024-01-05T14:38:01.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.hi.u-tokyo.ac.jp/publication/syoho/46/saiho_46_006/">https://www.hi.u-tokyo.ac.jp/publication/syoho/46/saiho_46_006/</anchor-external></p><blockquote><p>44 年号覚書</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="610" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[610]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">法学紀要 = Journal of the Law Institute (6)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本大学法学部法学研究所, 日本大学法学部政経研究所</anchor>, <time>1964-06</time>, <time>2024-02-01T05:12:54.000Z</time>, <time>2024-02-09T14:44:36.476Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2805065/1/5">https://dl.ndl.go.jp/pid/2805065/1/5</anchor-external> (要登録)</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="653" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[653]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Amazon.co.jp: <dfn>元号と日本人</dfn> : プレジデント書籍編集部, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宮瀧交二</anchor>, : Japanese Books</cite>, <time>2024-06-05T12:02:50.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4833423146/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4833423146/wakaba1-22/</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="654" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[654]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="653" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;653</anchor-internal> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和改元</anchor>の直前に出版された本。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の公年号</anchor>を一覧しそれぞれに解説を加えている。一般向けの書籍であり、学術的には特にこれといったところは見当たらない。</p><p>本編は編集部によってまとめられたものという。その前に十数ページほど<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宮瀧交二</anchor>による解説があるが、これも一般向けに平易に概要をまとめたものにすぎない。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="655" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[655]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="654" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;654</anchor-internal> その解説中で、第二次世界大戦後何年や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">阪神タイガース</anchor>優勝から何年という言い方と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の類似性を指摘している
(単にそれを指摘しているだけで、特に何か用例を示したり考察したりしているわけではない)。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>戦後<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">戦後暦</title></anchor>, <anchor>阪神タイガース</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="656" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[656]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="654" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;654</anchor-internal> またその解説では法興元云々は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法興</anchor>という<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>ではなく法の興った元(はじめ)から何年の意味だと思うと著者の感情が紹介されているが、
特に根拠は示されていないし何かを引用しているわけでもない。法興六年には言及もしていない。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="127" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[127]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">石田・和田・竜・山中四先生頌寿記念史学論文集</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">頌寿記念論文集刊行委員会</anchor>, <time>1962</time>, <time>2025-07-02T03:11:48.000Z</time>, <time>2025-07-22T14:05:31.027Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/3006676/1/226">https://dl.ndl.go.jp/pid/3006676/1/226</anchor-external> (要登録)</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="132" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[132]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">日本史素朴な疑問</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新人物往来社</anchor>, <time>1994.10<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1994</attrvalue></time>, <time>2025-12-18T02:09:35.000Z</time>, <time>2026-01-05T08:36:08.932Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13210606/1/15">https://dl.ndl.go.jp/pid/13210606/1/15</anchor-external> (要登録)</p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[129]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">[大弦小弦]時空を支配させない | 大弦小弦 | 沖縄タイムス+プラス</cite>, 
公開日:2026年1月19日 6:45更新日:2026年1月19日 6:47,
<time>2026-01-20T03:39:12.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.okinawatimes.co.jp/articles/-/1756758">https://www.okinawatimes.co.jp/articles/-/1756758</anchor-external></figcaption><blockquote><p>古来、中国の皇帝は空間だけでなく時間も支配した。それを象徴する元号は日本にも輸入され、一世一元になるまでは皇帝や天皇が思うままに改元し、時を区切った</p><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>▼為政者によるこれら三つの選択はいずれも現行制度では合法だが、審判を受ける側が権力維持というエゴで時期を選ぶようになった今、制度の方を変える必要がある。民主主義国家で時空を支配するのは有権者でなければならない。(阿部岳)</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="130" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[130]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;129</anchor-internal> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の話は冒頭だけ。記事の本題は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">選挙</anchor>に関する時事で、完全に無関係であり、
なぜ冒頭で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の話をしているのか謎。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="133" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[133]</anchor-end> 
また、「天皇が思うままに改元し」は事実誤認。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>は最終的な裁可権者に過ぎず、
好きな時機に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>できたことはほぼ無いと言って良い。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="134" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[134]</anchor-end> なぜ新聞は基礎的な事実確認を怠った記事を平気で掲載できるのか。校閲部門が機能していないのだろうか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="136" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[136]</anchor-end> <cite>人外教室の人間嫌い教師 7話上映会 - 2026/2/28(土) 22:30開始 - ニコニコ生放送</cite>
(<time>2026-03-01 12:39:35 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://live.nicovideo.jp/watch/lv349468888">https://live.nicovideo.jp/watch/lv349468888</anchor-external></p></section></body></html>