<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><section><h1>仕様書</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>, <time>2020-09-05T23:08:25.000Z</time>, <time>2020-09-06T01:23:51.094Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/">https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>, <time>2020-09-05T23:08:25.000Z</time>, <time>2020-09-06T01:54:08.790Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/#propdef-writing-mode">https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/#propdef-writing-mode</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>配置モデル</h1><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor></figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">行内基底方向</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ブロックフロー方向</anchor></li></ul></figure></section><section><h1><code>'writing-mode'</code></h1><p><src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;46</anchor-internal></src></p></section><section><h1>実利用例</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="394" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[394]</anchor-end> <cite xml:lang="zh-CN">人民网蒙文版</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">M_1000</anchor>, <time>2025-05-26T08:50:53.000Z</time>, <time>2025-06-28T00:33:20.813Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://mongol.people.com.cn/n4/2025/0526/c306955-20016082.html">https://mongol.people.com.cn/n4/2025/0526/c306955-20016082.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="395" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[395]</anchor-end> 
<cite>null</cite>, <time>2024-06-20T04:08:24.000Z</time>, <time>2025-06-28T00:36:01.223Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://mongol.people.com.cn/img/2011mw/demowb3.css">https://mongol.people.com.cn/img/2011mw/demowb3.css</anchor-external></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="396" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[396]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="395" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;395</anchor-internal></p><blockquote><pre><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>writing-mode:tb-lr;-webkit-writing-mode:vertical-lr;-webkit-text-orientation:sideways;<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></pre></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="397" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[397]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="396" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;396</anchor-internal> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chrome</anchor> では正常に表示される。 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Firefox</anchor> では無視される。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="399" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[399]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Firefox</anchor> は <code xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">writing-mode: vertical-lr</code> は対応しているのに、
なぜ <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="396" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;396</anchor-internal> には対応できないのか謎。 <code xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">tb-lr</code> は旧仕様とはいえ二十年以上の歴史があるし、
<code xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">tb-rl</code> には対応しているのに。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蒙古文字</anchor>の市場が小さいからと無視しているのか?</comment-p></section><section><h1>歴史</h1><section><h1>DSSSL</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JIS X 4153:1998</anchor> (ISO 1996)</p><ul><li>4.17 <sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">行進行方向 (line-progression-direction)</sw-l></li><li>12.1 l) <sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">機能 bidi</sw-l>: 「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記方向左向き (right-to-left)</sw-l>」</li><li>12.1 m) <sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">機能 vertical</sw-l>: 「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記方法下向き (top-to-bottom)</sw-l>」</li><li>12.3.1 表記方法: 「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">右向き (left-to-right), 左向き (right-to-left) 又は下向き (top-to-bottom) のいずれか</sw-l>」</li><li>12.3.2 「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">段落が複数の表記モードを使う</sw-l>」 (横書き <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor> のこと)</li><li>いくつかの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">流し込みオブジェクト</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">特質</anchor>
<code>writing-mode</code>
があって、
<code>left-to-right</code>, <code>right-to-left</code>
が指定でき、ものによっては
<code>top-to-bottom</code>
も指定できる。</li><li>12.6.6 <code>implicit-bidi-method</code></li></ul><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="398" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[398]</anchor-end> <time>2001-08-19T05:28:49.000Z</time>, <time>2023-08-02T14:22:45.132Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.y-adagio.com/public/standards/jis_dsssl/cls12.txt">http://www.y-adagio.com/public/standards/jis_dsssl/cls12.txt</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="388" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[388]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="398" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;398</anchor-internal> によると <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ISO/IEC 9541-1</anchor> に基づき<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フォント</anchor>の指定が次のように解釈されます。</p><blockquote><p>オプションの引数writing-mode:は,シンボルleft-to-right,シンボルright-to-left及びシンボルtop-to-bottomのいずれかを値とする。シンボルleft-to-rightの値は,引数listの前に次のリスト置くのと同等である。<pre>(&quot;ISO/IEC 9541-1//WRMODES&quot;
 &quot;ISO/IEC 9541-1//WRMODE&quot;
 &quot;ISO/IEC 9541-1//WRMODENAME&quot;
 &quot;ISO/IEC 9541-1//LEFT-TO-RIGHT&quot;)</pre>他の可能な値についても同様とする。</p></blockquote><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="389" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[389]</anchor-end> 関連: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公開識別子</anchor></comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="390" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[390]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="398" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;398</anchor-internal></p><blockquote><p>(15) 特質writing-mode:はシンボルであって,left-to-right又はright-to-leftのいずれかを値とする。これは,ヘッダ行及びフッタ行の表記方向を決める。初期値はleft-to-rightとする。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="391" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[391]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="398" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;398</anchor-internal></p><blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="202" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[202]</anchor-end> filling-direction-specification = (filling-direction expression )</p><p>式expressionは評価の結果,シンボルleft-to-right,シンボルright-to-left又は シンボルtop-to-bottomのいずれか一つになり,領域コンテナの流し込み方向を指定する。流し込み方向が構文page-regionで指定されない場合,構文page-modelから継承される。構文page-region及び構文page-modelの両方にその指定がない場合,エラーとする。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="392" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[392]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="398" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;398</anchor-internal></p><blockquote><p>(48) 特質writing-mode:はシンボルであって,シンボルleft-to-right,シンボルright-to-left又はシンボルtop-to-bottomのいずれかを値とする。表記モードの決定する方向は,配置方向に直交する。初期値は,シンボルleft-to-rightとする。この特質は,行の配置方向を制御する。</p></blockquote><blockquote><p>(3) 特質writing-mode:はシンボルであって,シンボルleft-to-right,シンボルright-to-left又はシンボルtop-to-bottomのいずれかを値とする。表記モードの決定する方向は,配置方向に直交する。初期値は,シンボルleft-to-rightとする。</p></blockquote><blockquote><p>(6) 特質glyph-reorder-method:は,#f,文字列又は文字列のリストとする。各文字列は,グリフの再順序付けの方法の公開識別子を指定する。初期値は,#fとする。</p><p>備考 これは,普通ヒンズースクリプトで使用する。</p><p>(7) 特質writing-mode:はシンボルであって,シンボルleft-to-right,シンボルright-to-left又はシンボルtop-to-bottomのいずれかを値とする。表記モードの決定する方向は,配置方向に直交する。初期値は,シンボルleft-to-rightとする。この特質は,グリフのメトリクの決定において,どの表記方向を用いるかを制御する。</p></blockquote></section><section><h1>XSL モデル</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T10:21:49.000Z</time>, <time>2020-10-25T10:03:32.593Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19980818">https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19980818</anchor-external></li></ul></refs><ul><li><code>writing-mode</code>, <code><var>*</var>-writing-mode</code><ul><li>block-progression-direction</li><li>inline-progression-direction</li><li>escapement-direction</li><li>line-progression-direction</li><li>row-progression-direction</li><li>column-progression-direction</li><li>shift-direction</li><li>up-direction</li><li><var>writing-mode-specifier</var><ul><li><code>lr-tb</code> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">既定値</anchor>)</li><li><code>rl-tb</code></li><li><code>tb-rl</code></li><li><code>lr-bt</code></li><li><code>rl-bt</code></li><li><code>tb-lr</code></li><li><code>bt-lr</code></li><li><code>bt-rl</code></li><li><code>lr-alternating-rl-tb</code></li><li><code>lr-alternating-rl-bt</code></li><li><code>lr-inverting-rl-tb</code></li><li><code>lr-inverting-rl-bt</code></li><li><code>tb-rl-in-rl-pairs</code></li></ul></li><li>starting-edge, ending-edge</li></ul></li><li><code>method-implicit-bidi</code></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> このとき導入されたモデルが基本的にそのまま踏襲されたようです。</p><p><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> → <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL-FO</anchor>) → <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T10:21:49.000Z</time>, <time>2020-10-25T10:13:24.595Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19981216">https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19981216</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> <code>writing-mode</code> 関連はやや整理が進むが基本は同じ</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidirectional Algorithm</anchor> に</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> start-edge, end-edge, before-edge, after-edge など</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> up-direction に関係して
<code>vertical-roman-orientation</code> = <code>vertical</code>/<code>perpendicular</code>
というのが出てくる
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19981216#fm-up-direction">https://www.w3.org/TR/1998/WD-xsl-19981216#fm-up-direction</anchor-external>
が、定義なし。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T11:00:35.000Z</time>, <time>2020-10-25T10:15:31.897Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1999/WD-xsl-19990421/">https://www.w3.org/TR/1999/WD-xsl-19990421/</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> <code>fo:bidi-override</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> との統合が本格的に始まる</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<code>reference-orientation</code> に90度単位で向きを指定できる
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1999/WD-xsl-19990421/#reference-orientation">https://www.w3.org/TR/1999/WD-xsl-19990421/#reference-orientation</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> <code>i18n-format</code> が指していたのはここ</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> この少し前に 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Microsoft</anchor>
が
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の追加機能として
<code>i18n-format</code>
を提案していました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>指定は
<code>'<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">layout-flow</anchor>'</code>
を使っていました。
そちらは
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor>
との統合で廃止され、
その後は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
も
<code>writing-mode</code>
を採用しました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T10:23:25.000Z</time>, <time>2020-10-26T08:47:18.476Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#writing-mode">https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#writing-mode</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T10:23:25.000Z</time>, <time>2020-10-26T08:56:33.865Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#writing-mode-add">https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#writing-mode-add</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> <cite>Extensible Stylesheet Language (XSL)</cite>, <time>2017-10-02T10:23:25.000Z</time>, <time>2020-10-26T09:44:15.652Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#glyph-orientation-horizontal">https://www.w3.org/TR/2000/WD-xsl-20000112/#glyph-orientation-horizontal</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 前の WD (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;60</anchor-internal>) では全バリエーションが定義されていましたが、
この WD から本体<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">規定</anchor>と附属書に分離されました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> 本体 (既存): <code>lr-tb</code>, <code>rl-tb</code>, <code>tb-rl</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 本体 (新): <code>lr</code> (= <code>lr-tb</code>), <code>rl</code> (= <code>rl-tb</code>),
<code>tb</code> (= <code>tb-rl</code>)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> 追加: その他の既存値</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> 追加の値は、
「for more extensive internationalization support」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;71</anchor-internal></src>
のための追加の値だと説明されていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 
選択の理由は
「covers the base writing-modes that are used as the official languages of the United Nations」
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;66</anchor-internal></src>
と説明されました。 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公用語</anchor>は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Arabic</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chinese</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">English</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">French</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Russian</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Spanish</anchor>
とされます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>まで定めているのか不明ですが、
この各言語の現代の正式な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>は、
<code>lr-tb</code> か <code>rl-tb</code>
です。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chinese</anchor> が現<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>加盟国である<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中華人民共和国</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中文</anchor>だとする場合。)
この理由付けからは <code>tb-rl</code> が含まれた理由がよくわかりません。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">W3C</anchor> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>の機関ではないですし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>の採用言語という話も聞いたことがありません。
スポンサーか何か<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政治的</anchor>な事情があったのでしょうか?</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> と何の関係があるのかわからない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国際連合</anchor>云々という基準で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">モンゴル文字</anchor>で使われる <code>tb-lr</code> 
は追加の値に格下げされました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> 
向きの指定は
<code>glyph-orientation-horizontal</code>,
<code>glyph-orientation-vertical</code>
で90度単位で指定できるようになりました。
I18N, CSS, SVG 
と協同で議論中とありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;78</anchor-internal></src>
結局 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 2.0</anchor> の最期までほぼそのままでした。
<code>reference-orientation</code> 
も残され、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 2.0</anchor> の最期まで存続しました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> 
<code>glyph-orientation-vertical</code>
には
<code>auto</code>
があり、
全角の漢字とラテン文字は 0、
それ以外は 90 とされました。
漢字用句読点とその他漢字的文字は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き字形</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き字形</anchor>の別があるとき<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き字形</anchor>を使うとされました。
回転する文字の決定は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">利用者エージェント</anchor>依存で、
country, language, script, character properties, font, character context
によって複雑で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #11</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JIS</anchor>,
その他<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国家標準</anchor>に従うのが良いとされました。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor></p><table><tbody><tr><td>値</td><td>行内部品・文の進行</td><td>ブロックの進行</td><td>シフト方向</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-tb</code> (<code class="XSL">lr</code>)</td><td>→</td><td>↓</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">rl-tb</code> (<code class="XSL">rl</code>)</td><td>←</td><td>↓</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-bt</code></td><td>→</td><td>↑</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">rl-bt</code></td><td>→</td><td>↑</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-alternating-rl-bt</code></td><td>→ (奇数) ← (偶数)</td><td>↑</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-alternating-rl-tb</code></td><td>→ (奇数) ← (偶数)</td><td>↓</td><td>↑</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-inverting-rl-bt</code></td><td>→ (奇数) ← (偶数)</td><td>↑</td><td>↑ (奇数) ↓ (偶数)</td></tr><tr><td><code class="XSL">lr-inverting-rl-tb</code></td><td>→ (奇数) ← (偶数)</td><td>↓</td><td>↑ (奇数) ↓ (偶数)</td></tr><tr><td><code class="XSL">tb-lr</code></td><td>↓</td><td>→</td><td>←</td></tr><tr><td><code class="XSL">tb-rl</code> (<code class="XSL">tb</code>)</td><td>↓</td><td>←</td><td>→</td></tr><tr><td><code class="XSL">tb-lr-in-lr-pairs</code></td><td>↓</td><td>←</td><td>→</td></tr><tr><td><code class="XSL">bt-lr</code></td><td>↑</td><td>→</td><td>←</td></tr><tr><td><code class="XSL">bt-rl</code></td><td>↑</td><td>←</td><td>→</td></tr></tbody></table><p><em>Formatting Properties 7.27.7 &quot;writing-mode&quot;</em> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/xsl/slice7.html#writing-mode">http://www.w3.org/TR/xsl/slice7.html#writing-mode</anchor-external></p><p><em>Internationalization A.1 Additional &quot;writing-mode&quot; values</em> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/xsl/sliceA.html#writing-mode-add">http://www.w3.org/TR/xsl/sliceA.html#writing-mode-add</anchor-external></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 表で、シフト方向とは、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">基線</anchor>類の調整方向。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 注意する必要があるのは <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor> 算法との関係 (横書き系の時に影響) と、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グリフ</anchor>の向きかな。</li></ul><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="121" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[121]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Antenna House</anchor> によるXSL拡張仕様</cite>,
Apr 24, 2003,
Rev	Sep 8, 2003,
<time>2015-05-29T04:41:14.000Z</time>, <time>2020-10-28T07:48:55.406Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.antenna.co.jp/XML/axf-extension/axf-extension.htm#writing-mode">https://www.antenna.co.jp/XML/axf-extension/axf-extension.htm#writing-mode</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="122" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[122]</anchor-end> 
数少ない
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor>
の実装の中でもよく普及していたという
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アンテナハウス</anchor>の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL Formatter</anchor>
は、
<code>writing-mode</code>
を独自に拡張していました。 </p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="123" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[123]</anchor-end> 標準の値:
<code>lr-tb</code> = <code>lr</code>,
<code>rl-tb</code> = <code>rl</code>,
<code>tb-rl</code> = <code>tb</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="124" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[124]</anchor-end> 独自の値:
<code>lr-bt</code>,
<code>rl-bt</code>,
<code>tb-lr</code>,
<code>bt-rl</code>,
<code>bt-lr</code></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="125" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[125]</anchor-end> 独自とはいっても附属書には入っていました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> <cite xml:lang="EN">Extensible Stylesheet Language (XSL) Version 1.1</cite>, <time>2017-10-02T10:31:36.000Z</time>, <time>2020-10-26T09:26:37.124Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2006/CR-xsl11-20060220/#writing-mode">https://www.w3.org/TR/2006/CR-xsl11-20060220/#writing-mode</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> その後の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">W3C勧告</anchor>や <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor> 案は附属書と分離された状態のままでしたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> でなぜか本体に再統合されました。
その後の版では統合されたままで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 2.0</anchor> の最期に至りました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> <cite xml:lang="EN">Extensible Stylesheet Language (XSL) Version 2.0</cite>, <time>2018-10-09T13:22:10.000Z</time>, <time>2020-10-23T12:51:15.244Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/xslfo20/#d2e425">https://www.w3.org/TR/xslfo20/#d2e425</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> <cite xml:lang="EN">Extensible Stylesheet Language (XSL) Version 2.0</cite>, <time>2018-10-09T13:22:10.000Z</time>, <time>2020-10-23T12:51:56.425Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/xslfo20/#writing-mode">https://www.w3.org/TR/xslfo20/#writing-mode</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> <cite xml:lang="EN">Extensible Stylesheet Language (XSL) Version 2.0</cite>, <time>2018-10-09T13:22:10.000Z</time>, <time>2020-10-23T12:54:36.278Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/xslfo20/#writing-mode-related">https://www.w3.org/TR/xslfo20/#writing-mode-related</anchor-external></li></ul><hr></hr><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS3 module: text</cite>, <time>2017-10-02T10:24:23.000Z</time>, <time>2020-10-27T11:13:02.631Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2001/WD-css3-text-20010517/#TextLayout">https://www.w3.org/TR/2001/WD-css3-text-20010517/#TextLayout</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
に提案されていた
<code>layout-flow</code>
モデルは
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor>
との統合で破棄されました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Text</anchor>
で
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor>
との統合モデルに基づく
<code>writing-mode</code>
が導入されました。
これは
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> (附属書含む) のサブセットになっていました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[88]</anchor-end> <code>writing-mode</code>: 
<code>lr-tb</code> = <code>lr</code>,
<code>rl-tb</code> = <code>rl-tb</code>,
<code>tb-rl</code> = <code>tb</code>,
<code>tb-lr</code>,
<code>bt-rl</code>,
<code>bt-lr</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="89" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[89]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor> からあった <code>direction</code> は統合されて再定義</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>は入れ子の要素の <code>writing-mode</code> で記述</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="91" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[91]</anchor-end> <code>glyph-orientation-vertical</code>, <code>glyph-orientation-horizontal</code>
は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> とほぼ同じ</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="92" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[92]</anchor-end> <code>unicode-bidi</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[95]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> と同じ start, end, before, after</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="102" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[102]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> (附属書含む) の有り得そうな組合せ全部に比べると、
使わなそうな <code>writing-mode</code>
は省かれていますが、
lr/rl と tb/bt は一応全組み合わせ用意されています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> (本体のみ) のよくわからない選択基準よりは論理的なサブセットにみえます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="93" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[93]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> の <code>glyph-orientation-*</code> は最初から最後まで90度単位でしたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> は実装に</p><ul><li>0度だけ</li><li>90度単位</li><li>任意</li></ul><p>... の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">実装水準</anchor>の選択を許していました。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> も <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> も対応している直近の角度に丸めるとされていました。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="103" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[103]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>の記述に使わなそうな (装飾的な使い道はあるかもしれない) 
任意の角度まで認めているのは
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> より記述能力が高いですが、
実装してもしなくてもいいとは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">相互運用性</anchor>ガン無視。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[94]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
は
vertical:90,270、
horizontal: 0,180
のとき
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidi algorithm</anchor>
を適用するとしていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="126" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[126]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MS</anchor> の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Michel Suignard</anchor>
と
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">W3C</anchor>
の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chris Lilley</anchor>
の名前が挙がっていました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Michel Suignard</anchor>
は
<code>layout-flow</code>
の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
<code>i18n-format</code>
にも貢献者として挙がっていました
(<code>i18n-format</code> の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>と貢献者は全員 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MS</anchor>)。
おそらく
<code>writing-mode</code>
にも
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Michel Suignard</anchor>
が主に関わったのでしょう。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="96" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[96]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IE</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> モデルの 
<code>writing-mode</code>
の一部に対応していました。
従来の
<code>layout-flow</code>
にも対応し続けました。</p><p><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IE</anchor>
の開発はその後凍結されており、
他の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Webブラウザー</anchor>もなかなか追随できなかったため、
長らく 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IE</anchor> + <code>writing-mode</code>/<code>layout-flow</code>
が
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web</anchor>
上で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>を実現する唯一の手法でした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Firefox</anchor> 2 は実装していません。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">名無しさん</anchor>)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Opera</anchor> 9 では <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor> で定義されている値が使えます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="393" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[393]</anchor-end> 
<cite xml:lang="JA">Web Workshop - Internet Explorer 5.5 における縦書きレイアウトの使用</cite>, <time>2024-08-26T05:15:20.000Z</time>, <time>2000-12-06T23:50:14.385Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20001206235000/http://www.microsoft.com/japan/developer/workshop/author/css/verticaltext/verticaltext.asp">https://web.archive.org/web/20001206235000/http://www.microsoft.com/japan/developer/workshop/author/css/verticaltext/verticaltext.asp</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WinIE 6</anchor> では <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr-tb</anchor></code> と
<code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tb-rl</anchor></code> が使えます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end>
テスト用
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://suika.suikawiki.org/gate/2007/cssom/viewer?c=p%20%7B%0D%0A%20%20writing-mode%3A%20tb-rl%3B%0D%0A%7D%0D%0A;h=%3Cp%3E%3Cbutton%20type%3Dbutton%20onclick%3D%22%0D%0A%20%20w%20(getComputedStyle%20(this.parentNode%2C%20null).writingMode)%3B%0D%0A%22%3E%3Ccode%3EgetComputedStyle%3C%2Fcode%3E%3C%2Fbutton%3E%0D%0A%3Cp%3E%3Cbutton%20type%3Dbutton%20onclick%3D%22%0D%0A%20%20w%20(this.parentNode.currentStyle.writingMode)%3B%0D%0A%22%3E%3Ccode%3EcurrentStyle%3C%2Fcode%3E%3C%2Fbutton%3E;p=n;x=style-element;i=html-div">http://suika.suikawiki.org/gate/2007/cssom/viewer?c=p%20%7B%0D%0A%20%20writing-mode%3A%20tb-rl%3B%0D%0A%7D%0D%0A;h=%3Cp%3E%3Cbutton%20type%3Dbutton%20onclick%3D%22%0D%0A%20%20w%20(getComputedStyle%20(this.parentNode%2C%20null).writingMode)%3B%0D%0A%22%3E%3Ccode%3EgetComputedStyle%3C%2Fcode%3E%3C%2Fbutton%3E%0D%0A%3Cp%3E%3Cbutton%20type%3Dbutton%20onclick%3D%22%0D%0A%20%20w%20(this.parentNode.currentStyle.writingMode)%3B%0D%0A%22%3E%3Ccode%3EcurrentStyle%3C%2Fcode%3E%3C%2Fbutton%3E;p=n;x=style-element;i=html-div</anchor-external>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">名無しさん</anchor>)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WinIE 6</anchor> には <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DOM属性</anchor> <code class="DOMa" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">writingMode</anchor></code>
があります。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">名無しさん</anchor>)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end>
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;8</anchor-internal> <code class="DOMa" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">currentStyle</anchor></code>
で得られるのは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">指定値</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">算出値</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">使用値</anchor>のようです。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">名無しさん</anchor>)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Opera</anchor> 9 には <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DOM属性</anchor>がないようです。
<code class="DOMm" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">getComputedStyle</anchor></code> や
<code class="DOMa" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">currentStyle</anchor></code> では
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DOM属性</anchor>もなく、
<code class="DOMm" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">getPropertyValue</anchor></code> でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">空文字列</anchor>しか得られません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">縦書きHTML/CSSに関するメモ - 血統の森 web実験小屋</cite> (<time>2009-02-02 01:40:26 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://momdo.s35.xrea.com/web-html-test/vertical-text/index.html">http://momdo.s35.xrea.com/web-html-test/vertical-text/index.html</anchor-external></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="321" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[321]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG</anchor> 開発前に提出された案のうち、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">PGML</anchor> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>対応していませんでした (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor> は曖昧) が、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">VML</anchor> は
<code>layout-flow</code>
モデルでした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.0</anchor> の最初の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>を扱っていませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="323" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[323]</anchor-end> <time>1999-04-12</time>の第2次 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="322" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;322</anchor-internal></src>
は、独自の新設の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">特性</anchor>を定義していました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="324" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[324]</anchor-end> <code>text-direction</code><ul><li><code>natural</code>: natural text direction from the font</li><li><code>l-to-r</code>, <code>r-to-l</code>, <code>t-to-b</code>, <code>b-to-t</code></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="325" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[325]</anchor-end> <code>orient-to-path</code>: 
<code>true</code>: glyph/symbol が path の垂線方向に回転,
<code>false</code></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="327" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[327]</anchor-end> <time>1999-07-30</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> で前者は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor> <code>direction</code>, <code>unicode-bidi</code>
に置き換えられました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="326" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;326</anchor-internal></src>
縦書きは消失。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="328" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[328]</anchor-end> <time>1999-12-03</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="329" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;329</anchor-internal></src>
で <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルに完全に置き換わりました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="330" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[330]</anchor-end> <code>writing-mode</code><ul><li><code>lr-tb</code> = <code>lr</code></li><li><code>rl-tb</code> = <code>rl</code></li><li><code>tb-rl</code> = <code>tb</code></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="331" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[331]</anchor-end> <code>glyph-orientation-vertical</code>,
<code>glyph-orientation-horizontal</code>:
角度は90度単位,
角度によっては <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidirectional Algorithm</anchor> 対象</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="332" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[332]</anchor-end> <code>direction</code>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor> 参照 + glyph-orientation</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="333" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[333]</anchor-end> <code>unicode-bidi</code>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor> 参照</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="334" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[334]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> は参照せず同様の規定がありました。
この前後の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
と見比べると、時期的にも内容的にもほぼ中間的な形でした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="336" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[336]</anchor-end> その後 1.0 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">W3C勧告</anchor>に至るまでの改訂で基本的な構造は変わっていませんが、
規定は細かくなっていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="335" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;335</anchor-internal></src>。詳しくは要検証。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor> では変更なし (細部は要検証)。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG Tiny 1.2</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黒歴史</anchor>) では <code>direction</code> と <code>unicode-bidi</code>
だけ残してあとは抹消されていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="335" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;335</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="340" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[340]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG2</anchor> で新モデルに更新されました (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="339" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;339</anchor-internal>)。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="322" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[322]</anchor-end> <cite>Text</cite>, <time>1999-04-12T05:12:26.000Z</time>, <time>2020-11-01T08:26:32.440Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1999/WD-SVG-19990412/text.html#TextOnAPath">https://www.w3.org/TR/1999/WD-SVG-19990412/text.html#TextOnAPath</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="326" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[326]</anchor-end> <cite>Text</cite>, <time>1999-07-31T02:01:30.000Z</time>, <time>2020-11-01T08:31:01.255Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/1999/07/30/WD-SVG-19990730/text.html">https://www.w3.org/1999/07/30/WD-SVG-19990730/text.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="329" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[329]</anchor-end> <cite>Text</cite>, <time>1999-12-03T17:13:29.000Z</time>, <time>2020-11-01T08:40:04.452Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/1999/WD-SVG-19991203/text.html">https://www.w3.org/TR/1999/WD-SVG-19991203/text.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="335" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[335]</anchor-end> <cite>Text - SVG 1.0 - 20010904</cite>, <time>2001-09-01T01:37:36.000Z</time>, <time>2020-11-01T08:46:50.065Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2001/REC-SVG-20010904/text.html#TextLayout">https://www.w3.org/TR/2001/REC-SVG-20010904/text.html#TextLayout</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="337" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[337]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Scalable Vector Graphics (SVG) Tiny 1.2 Specification</cite>, <time>2008-12-22T23:20:34.000Z</time>, <time>2020-11-01T08:53:00.736Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2008/REC-SVGTiny12-20081222/single-page.html#text-TextLayout">https://www.w3.org/TR/2008/REC-SVGTiny12-20081222/single-page.html#text-TextLayout</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[262]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML</anchor> は、
<time>2003-05-15</time>の最初に公開された要件 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
の時点で、既に
visual style parameter
の1つとして
「block progression dimension」
「inline progression dimension」
「line stacking strategy」
「reference orientation」
「writing mode」
を採用することを決めていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;263</anchor-internal></src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor>
を参照していたものの、
こうした概念があるのは 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor> の方だけでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="265" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[265]</anchor-end> 
<time>2004-11-01</time>の最初の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
は
<dfn><code>tts:writing-mode</code></dfn>
を規定していました。
値は
<code>lr-tb</code>,
<code>rl-tb</code>,
<code>tb-rl</code>,
<code>tb-lr</code>,
<code>lr</code>,
<code>rl</code>,
<code>tb</code>
でした。
block progression direction,
inline progression direction
を指定するものとされていました。
それ以上の詳細は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.0</anchor> が参照されていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="264" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;264</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="266" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[266]</anchor-end> 
その後名前は
<dfn><code>tts:writingMode</code></dfn>、
値は
<code>lrtb</code>
などハイフンなしと改められましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML 1.0</anchor> は最後までほぼそのままでした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> に <code>direction</code>,
<code>unicode-bidi</code>
が導入されたのを踏まえて
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML 1.0</anchor>
にも同義の
<code>tts:direction</code>,
<code>tts:unicodeBidi</code>
が追加されていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;51</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="267" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[267]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML2</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルに <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の <code>text-orientation</code>
を追加しました (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="268" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;268</anchor-internal>)。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[263]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Timed Text (TT) Authoring Format 1.0 Use Cases and Requirements</cite>, <time>2018-10-09T13:18:23.000Z</time>, <time>2020-11-01T01:46:03.632Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2003/WD-tt-af-1-0-req-20030515/#R306">https://www.w3.org/TR/2003/WD-tt-af-1-0-req-20030515/#R306</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="264" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[264]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Timed Text (TT) Authoring Format 1.0 – Distribution Format Exchange Profile (DFXP)</cite>, <time>2020-11-01T01:50:02.000Z</time>, <time>2004-11-05T06:58:54.342Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20041105065833/http://www.w3.org/TR/2004/WD-ttaf1-dfxp-20041101/#style-attribute-writing-mode">https://web.archive.org/web/20041105065833/http://www.w3.org/TR/2004/WD-ttaf1-dfxp-20041101/#style-attribute-writing-mode</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 1 (TTML1) (Third Edition)</cite>, <time>2020-08-20T18:38:18.000Z</time>, <time>2020-10-23T14:35:14.528Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/ttml1/#style-attribute-writingMode">https://www.w3.org/TR/ttml1/#style-attribute-writingMode</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="295" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[295]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SMIL</anchor>
は、
<time>2006-12-20</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
で
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor> <code>direction</code>
からコピーした
<code>textDirection</code>
を追加しました。
この時点では
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DFXP</anchor> (後の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML</anchor>)
にある
<code>writingMode</code> と <code>unicodeBidi</code>
は意図的に不採用とされました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="294" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;294</anchor-internal></src>
(詳細は規定はなく <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor> を参照。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="297" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[297]</anchor-end> 
<time>2008-01-15</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor>
で
<code>textDirection</code>
に
<code>ltro</code>, <code>rtlo</code>
が追加されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="296" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;296</anchor-internal></src>
(なぜか <code>unicode-bidi</code> ではなく新しい値。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="298" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[298]</anchor-end> 
同時に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL 1.1</anchor> <code>writing-mode</code> 
からコピーした
<code>textWritingMode</code>
が追加されました。
値は
<code>lr-tb</code> = <code>lr</code>,
<code>rl-tb</code> = <code>rl</code>,
<code>tb-lr</code>,
<code>tb-rl</code>。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="296" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;296</anchor-internal></src>
(値の選択基準は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DFXP</anchor> とされました。なぜか <code>tb</code> は除外。)</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="294" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[294]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Synchronized Multimedia Integration Language (SMIL 3.0)</cite>, <time>2006-12-20T17:48:21.000Z</time>, <time>2020-11-01T03:28:12.312Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2006/WD-SMIL3-20061220/smil30.html#smil-text-adef-textDirection">https://www.w3.org/TR/2006/WD-SMIL3-20061220/smil30.html#smil-text-adef-textDirection</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="296" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[296]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Synchronized Multimedia Integration Language (SMIL 3.0)</cite>, <time>2008-01-11T09:24:54.000Z</time>, <time>2020-11-01T03:31:51.476Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2008/CR-SMIL3-20080115/smil30.html#smil-text-adef-textDirection">https://www.w3.org/TR/2008/CR-SMIL3-20080115/smil30.html#smil-text-adef-textDirection</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="354" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[354]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">OpenDocument</anchor>
はかなり変則的な
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor>
モデルを採用していました。
1.0 から 1.3 までほぼ同内容です。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="358" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[358]</anchor-end> 
<code>style:writing-mode</code>
は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> を参照,
<code>lr-tb</code> = <code>lr</code>,
<code>rl-tb</code> = <code>rl</code>,
<code>tb-rl</code> = <code>tb</code>,
<code>tb-lr</code>。
独自の値 <code>page</code>。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="357" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;357</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="361" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;361</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;29</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="364" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;364</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="367" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;367</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="359" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[359]</anchor-end> 
<code>style:writing-mode-automatic</code>
は編集時に 
<code>style:writing-mode</code>
を再計算するかどうか。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="357" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;357</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="361" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;361</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;29</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="364" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;364</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="367" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;367</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="355" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[355]</anchor-end> <code>style:direction</code> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">こま</anchor>に指定できる。
<code>ltr</code> (左から右),
<code>ttb</code> (上から下、 stacked but not rotated)
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="353" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;353</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="360" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;360</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="362" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;362</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="366" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;366</anchor-internal></src>,
1.2 以降は <code>ltr</code> は <code>style:writing-mode</code> の方向、ともあり
(左から右、と矛盾しているが)。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="356" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[356]</anchor-end> <code>style:glyph-orientation-vertical</code> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">こま</anchor>に指定できる。
<code>auto</code>,
<code>0</code> (無効)
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="353" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;353</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="360" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;360</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="363" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;363</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="365" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;365</anchor-internal></src>,
1.2 以降は 0 に単位をつけられるように、
1.2 以降は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG</anchor> を参照するように</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="368" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[368]</anchor-end> <code>text-combine</code> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> からのコピー (参照なし)、
後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>に置き換えられる前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">組み文字</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">割注</anchor>用</li></ul><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="353" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[353]</anchor-end> <cite>OASIS Open Office Specification - OpenDocument-v1.0-os.pdf</cite>, <time>2005-05-17T16:27:56.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:23:19.006Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/v1.0/OpenDocument-v1.0-os.pdf#page=607">https://docs.oasis-open.org/office/v1.0/OpenDocument-v1.0-os.pdf#page=607</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="357" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[357]</anchor-end> <cite>OASIS Open Office Specification - OpenDocument-v1.0-os.pdf</cite>, <time>2005-05-17T16:27:56.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:26:27.853Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/v1.0/OpenDocument-v1.0-os.pdf#page=591">https://docs.oasis-open.org/office/v1.0/OpenDocument-v1.0-os.pdf#page=591</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="360" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[360]</anchor-end> <cite xml:lang="en-US">OASIS Open Office Specification</cite>, <time>2006-10-25T15:43:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:29:10.591Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://docs.oasis-open.org/office/v1.1/OS/OpenDocument-v1.1-html/OpenDocument-v1.1.html#outline%3A15.11.3.Direction">http://docs.oasis-open.org/office/v1.1/OS/OpenDocument-v1.1-html/OpenDocument-v1.1.html#outline%3A15.11.3.Direction</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="361" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[361]</anchor-end> <cite xml:lang="en-US">OASIS Open Office Specification</cite>, <time>2006-10-25T15:43:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:29:55.066Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://docs.oasis-open.org/office/v1.1/OS/OpenDocument-v1.1-html/OpenDocument-v1.1.html#outline%3A15.5.36.Writing_Mode">http://docs.oasis-open.org/office/v1.1/OS/OpenDocument-v1.1-html/OpenDocument-v1.1.html#outline%3A15.5.36.Writing_Mode</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="362" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[362]</anchor-end> <cite>OASIS Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.2 - Part 1: OpenDocument Schema</cite>, <time>2011-09-29T04:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:30:33.902Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#property-style_direction">http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#property-style_direction</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="363" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[363]</anchor-end> <cite>OASIS Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.2 - Part 1: OpenDocument Schema</cite>, <time>2011-09-29T04:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:32:32.279Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#property-style_glyph-orientation-vertical">http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#property-style_glyph-orientation-vertical</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> <cite>OASIS Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.2 - Part 1: OpenDocument Schema</cite>
(<time>2011-09-29 13:00:00 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#a20_394style_writing-mode">http://docs.oasis-open.org/office/v1.2/os/OpenDocument-v1.2-os-part1.html#a20_394style_writing-mode</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="364" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[364]</anchor-end> <cite>Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.3. Part 3: OpenDocument Schema</cite>, <time>2019-12-25T17:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:33:53.190Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#property-style_writing-mode">https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#property-style_writing-mode</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="366" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[366]</anchor-end> <cite>Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.3. Part 3: OpenDocument Schema</cite>, <time>2019-12-25T17:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:35:53.294Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#__RefHeading__1419958_253892949">https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#__RefHeading__1419958_253892949</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="365" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[365]</anchor-end> <cite>Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.3. Part 3: OpenDocument Schema</cite>, <time>2019-12-25T17:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:35:27.620Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#__RefHeading__1420026_253892949">https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#__RefHeading__1420026_253892949</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="367" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[367]</anchor-end> <cite>Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) Version 1.3. Part 3: OpenDocument Schema</cite>, <time>2019-12-25T17:00:00.000Z</time>, <time>2020-11-01T12:36:18.256Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#property-style_writing-mode">https://docs.oasis-open.org/office/OpenDocument/v1.3/cs01/part3-schema/OpenDocument-v1.3-cs01-part3-schema.html#property-style_writing-mode</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>CSS3 CR モデル</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[97]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS3 Text Module</cite>, <time>2017-10-02T10:26:32.000Z</time>, <time>2020-10-27T11:37:31.703Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2003/CR-css3-text-20030514/#TextLayout">https://www.w3.org/TR/2003/CR-css3-text-20030514/#TextLayout</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="98" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[98]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルを若干整理したもの。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[100]</anchor-end> <code>direction</code>: <code>ltr</code>, <code>rtl</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="101" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[101]</anchor-end> <code>block-progression</code>: <code>tb</code>, <code>rl</code>, <code>lr</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="99" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[99]</anchor-end> <code>writing-mode</code>: 
<code>lr-tb</code>, <code>rl-tb</code>, <code>tb-rl</code>, <code>tb-lr</code><ul><li><code>direction</code>, <code>block-progression</code> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">shorthand</anchor></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="104" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[104]</anchor-end> <code>glyph-orientation-vertical</code><ul><li>角度: 90度単位に丸められる</li><li><code>auto</code>: 
全角漢字、全角ラテン文字: 0度。
漢字句読点など: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書きグリフ</anchor>。
モンゴル文字: 0度。
その他: 90度。</li><li><code>upright</code>: 
0度、ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書きグリフ</anchor>。 (詳細<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">利用者エージェント</anchor>依存)</li><li><code>inline</code>:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidirectional Algorithm</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">embedding level</anchor> により決める。
全角漢字、、全角ラテン文字: 0度。
漢字句読点など: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書きグリフ</anchor>。
モンゴル文字: 0度。
その他、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">embedding level</anchor> 偶数: 90度、奇数: -90度。
(つまりすべて上から下に並べる)</li><li><code>auto</code> と90度が実装必須。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[107]</anchor-end> <code>glyph-orientation-horizontal</code><ul><li>角度: 90度単位に丸められる
全角漢字、、全角ラテン文字: 0度。
漢字句読点など: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書きグリフ</anchor>。
モンゴル文字: 90度。
その他: 0度。</li><li><code>inline</code>:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidirectional Algorithm</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">embedding level</anchor> により決める。
全角漢字、、全角ラテン文字: 0度。
漢字句読点など: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書きグリフ</anchor>。
その他、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">embedding level</anchor> 偶数: 0度、奇数: 180度。
(つまりすべて左から右に並べる)</li><li><code>auto</code> と0度が実装必須。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="105" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[105]</anchor-end> <code>unicode-bidi</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="106" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[106]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>は入れ子の要素に <code>writing-mode</code></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="127" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[127]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MS</anchor>
の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Michel Suignard</anchor>
でした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[129]</anchor-end> 
この
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor>
は実装困難として再検討されることになりました。
この当時の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor>
の議事は非公開で、
断片的な情報しかありませんが、
<time>西暦2004年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2004</attrvalue></time>には書き直しが始まり、
<time>西暦2005年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2005</attrvalue></time>には新しい
<cite>CSS3 Text Effects Module</cite> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> が公開されました
(が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>関係は 
<cite>Text Layout</cite> module
に分離するとして、
削除されていました)。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>CSS Text</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="130" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[130]</anchor-end> 
<time>2005-06-27</time>の
<cite>CSS3 Text Effects Module</cite>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
でした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
は
<time>2004-10-20</time>に、
<cite>CSS3 Text</cite>
の改訂作業中で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>の扱いを検討していると書いていました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;83</anchor-internal></src>。
この当時はまだ分離する決定がなされていなかったのでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="133" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[133]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor>
当時から技術的な懸念を指摘していました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="131" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[131]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: CSS3 Text: Multi-Directional Scripts in Vertical Inline Progression</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2003-04-16 06:44:04 +09:00</time>, <time>2016-05-02T14:27:07.000Z</time>, <time>2020-10-29T06:12:46.196Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2003Apr/0116.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2003Apr/0116.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="132" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[132]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: [css3-text] Before It Becomes a PR</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor> 著, <time>2003-07-14 13:03:15 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2003Jul/0146.html">http://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2003Jul/0146.html</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="134" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[134]</anchor-end> 
分離後の CSS3 Text Layout
は、
非公開の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor>
内部案が
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/Style/Group/css3-src/css3-text-layout/">https://www.w3.org/Style/Group/css3-src/css3-text-layout/</anchor-external>
にあったとされます。その内容は不明ですが、
<time>2007-12-15</time>に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
が仕切り直しに当時の版を
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CVS</anchor>
に追加したものが公開されています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;116</anchor-internal></src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor>
と比べると:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="135" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[135]</anchor-end> <code>writing-mode</code> に <code>bt-rl</code>, <code>bt-lr</code> 追加</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="136" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[136]</anchor-end> <code>glyph-orientation-*</code> 削除<ul><li>廃止なのかどこか他に移動されたのか不明</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="137" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[137]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MS</anchor>
の
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Paul Nelson</anchor>
とされていました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
の検討は反映されなかったのでしょうか。</p></section><section><h1>fantasai モデル</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[139]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>モデルを再検討し、
<time>西暦2004年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2004</attrvalue></time>から<time>2005年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2005</attrvalue></time>にかけて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
と
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor>
の関係者に向けた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">論文</anchor>として発表しました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Consortium</anchor>
では
<dfn>UTN #22</dfn>
と呼ばれています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="140" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[140]</anchor-end> 
本論文は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>の混植事例を分析し、
適度に一般化した形で整理した上で、
これを <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> で実現する手法を提案していました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="141" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[141]</anchor-end> 
縦横混植を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言語</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">用字系</anchor>によらない一般化したモデルで記述し、
現実的に実現可能な手法を示したのは初めてかもしれません。
これより前に公開されたものは見当たりません。
現在からみても非常に優れた分析です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="142" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[142]</anchor-end> Logical Text Layout <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;138</anchor-internal></src>:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="144" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[144]</anchor-end> 必要な script 情報<ul><li>script の horizontal directionality: ltr, rtl, none</li><li>script の vertical directionality: ttb, btt, none</li><li>script の orientational category: horizontal, vertical
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蒙古文字</anchor>など), bi-orientational (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢字</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Ogham</anchor> など)</li><li>縦書き script の bi-orientational transformation:
rotate (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蒙古文字</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Ogham</anchor> など),
translate (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正立</anchor>。 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CJK</anchor>)</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[145]</anchor-end> block of text の設定<ul><li>what block progression to use</li><li>how to orient non-native text: rotate right, rotate left, stay upright</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[146]</anchor-end> 
基本は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">script</anchor> 本来の性質から導かれる自然な方向に組んでいき、
混在時の扱いなど2点だけ指定されたものに従えばいい。
(このモデルが導出された根拠は本文参照。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="143" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[143]</anchor-end> 実装案 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;138</anchor-internal></src>:</p><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> の制御文字、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">HTML</anchor> <code>dir=&quot;&quot;</code>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> <code>direction</code>:
既存 <code>ltr</code>, <code>rtl</code> + 新
<code>ttb</code>, 
<code>ltr-ttb</code>, <code>ltr-btt</code></li><li><code>block-progression</code>: <code>TB</code>, <code>RL</code>, <code>LR</code></li><li><code>text-orientation-vertical</code>:  
<code>natural</code>, <code>left</code>, <code>right</code>, <code>upright</code></li><li><code>text-orientation-horizontal</code>: 同様</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="147" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[147]</anchor-end> これを <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Bidirectional Algorithm</anchor> といかに統合するかも述べていました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor> アルゴリズムとの関係性もこれまでのどの仕様案より踏み込んで検討していました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[148]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>には言及しておらず、どう考えていたのか不明です。
CSS3 CR にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>の例はあったので、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
も存在は知っていたはずです。
本<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">論文</anchor>は一次元に文字が並ぶ行を扱っていて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>以外にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">割注</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ルビ</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">数式</anchor>といった構造には言及していませんでした。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS3, Unicode BIDI, and Vertical Text Layout</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2004-10-21 03:18:24 +09:00</time>, <time>2016-05-02T14:27:15.000Z</time>, <time>2020-10-27T09:48:26.849Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2004Oct/0083">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2004Oct/0083</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Robust Vertical Text Layout</cite>, <time>2010-09-28T12:16:48.000Z</time>, <time>2020-10-27T09:50:31.868Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://fantasai.inkedblade.net/style/discuss/vertical-text/">http://fantasai.inkedblade.net/style/discuss/vertical-text/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Robust Vertical Text Layout</cite>, <time>2009-04-13T23:27:34.000Z</time>, <time>2020-10-27T09:52:27.241Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://fantasai.inkedblade.net/style/discuss/vertical-text/paper">http://fantasai.inkedblade.net/style/discuss/vertical-text/paper</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="128" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[128]</anchor-end> <cite>fantasai 26: CSS and Multi-Script Text</cite>, 
2005-02-14,
<time>2019-05-13T04:14:51.000Z</time>, <time>2020-10-29T05:48:02.718Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://fantasai.inkedblade.net/weblog/2005/international-text/">http://fantasai.inkedblade.net/weblog/2005/international-text/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[138]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">UTN #22: Robust Vertical Text Layout</cite>, 
April 25, 2005,
<time>2005-04-26T00:29:12.000Z</time>, <time>2020-10-29T06:25:03.741Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.unicode.org/notes/tn22/">https://www.unicode.org/notes/tn22/</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>再始動</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="151" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[151]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor>
の提案はその後
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor>
側では進展しなかったようです。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
側も、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
が
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS 2.1</anchor>
など他の課題に取り組んでおり、
長らく手つかずでした。
その間<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>は
<cite>CSS3 Text Layout</cite>
として分離され別の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>が割り当てられましたが、
ほとんど進展しませんでした (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="134" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;134</anchor-internal>)。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="152" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[152]</anchor-end> 
<time>2007-12-15</time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor>
の公開
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CVS</anchor>
で
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ED</anchor>
を公表しました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;116</anchor-internal></src>。
<time>2008-10-08</time>、
<code>block-progression</code>
が
<code>block-flow</code>
に改称されました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="174" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;174</anchor-internal></src> (その後<time>2010年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2010</attrvalue></time>に巻き戻った後再改称)。
おそらく
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor>
モデルに合わせて整理しようと試みていたのでしょうが、
ほとんど進んでいませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[153]</anchor-end> 
<time>西暦2010年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2010</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
を使った
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>対応に関与していた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アンテナハウス</anchor>の関係者が改善を要望しました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;12</anchor-internal></src>。これを契機に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
と共に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アンテナハウス</anchor>の関係者が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>に加わりました。
<time>2010年9月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2010-09</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>滞在中に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アンテナハウス</anchor>社を訪問し、
全面的な改訂に着手しました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="115" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;115</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;118</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;149</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="180" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[180]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB</anchor>
の日本企業の関係者らは、
この間の<time>6月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2010-06</attrvalue></time>に、
当時の案から
<code>writing-mode</code> の <code>lr-tb</code>, <code>tb-rl</code>
への対応が
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB</anchor> の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>対応には)
必要であるとしていました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="179" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;179</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="154" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[154]</anchor-end> 再始動してからの一連の作業が反映された<time>2020-12-02</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="155" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[155]</anchor-end> block flow direction: horizontal writing mode (downward/upward),
vertical writing mode (leftward/rightward)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[156]</anchor-end> line orientation: under/over<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="157" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[157]</anchor-end> glyph orientation</li></ul></li></ul><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="158" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[158]</anchor-end> <code>direction</code>. <code>unicode-bidi</code></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[159]</anchor-end> <code>writing-mode</code>:
<code>horizontal-tb</code>,
<code>vertical-lr</code>,
<code>vertical-rl</code><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="160" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[160]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor> compat: 
<code>lr</code>, <code>lr-tb</code>, <code>rl</code> = <code>horizontal-tb</code>;
<code>tb</code>, <code>tb-rl</code> = <code>vertical-rl</code></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="161" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[161]</anchor-end> <code>text-orientation</code><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[162]</anchor-end> <code>vertical-right</code>: 
vertical writing mode: 
非縦 script: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計回りに90°回転</anchor>。
それ以外: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書きグリフ</anchor>があれば採用。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="163" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[163]</anchor-end> <code>upright</code>:
vertical writing mode:
非縦 script: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正立</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孤立形</anchor>。
それ以外: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書きグリフ</anchor>があれば採用。
(すべて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">強LTR</anchor>扱い。)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="164" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[164]</anchor-end> <code>rotate-right</code>:
vertical writing mode:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計回りに90°回転</anchor>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書きグリフ</anchor>。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="165" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[165]</anchor-end> <code>rotate-left</code>:
vertical writing mode:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">反時計回りに90°回転</anchor>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書きグリフ</anchor>。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="166" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[166]</anchor-end> <code>rotate-normal</code>:
<code>vertical-rl</code> なら <code>rotate-right</code>, 
<code>vertical-lr</code> なら <code>rotate-left</code>。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="167" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[167]</anchor-end> <code>auto</code>:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor>: <code>glyph-orientation-horizontal</code>,
<code>glyph-orientation-vertical</code> に従う。
それ以外: <code>vertical-right</code>。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="168" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[168]</anchor-end> <code>text-combine</code>: <code>none</code>, <code>horizontal</code> &lt;number&gt;?:
vertical writing mode:
1文字分の大きさで横書き。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>用。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="169" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[169]</anchor-end> 旧 <code>writing-mode</code> (<code>direction</code> と <code>block-flow</code>
の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">shorthand</anchor>)
は破棄されました。
<code>block-flow</code> は新 <code>writing-mode</code> に改称されました。
<code>writing-mode</code> と <code>direction</code> (および <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bidi</anchor>)
は分離され、
<code>writing-mode</code> の特性値が一新されましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor> が既に旧 <code>writing-mode</code> 
を使っていたので、
block flow direction 部分だけを読み取って読み替えることにしました。
(結果的に <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IE</anchor> の <code>writing-mode</code> との互換性も保たれましたが、
意図的にそうしたのか不明。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="175" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[175]</anchor-end> 
この <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> 以前の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ED</anchor> に一時
<code><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">block-flow</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bt</anchor></code> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="174" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;174</anchor-internal></src>,
<code><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">writing-mode</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">horizontal-bt</anchor></code>
がありましたが、削除されました。
完全性のために追加したものの、
実用性から削除したといったところでしょうか。
過去の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 案になく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルに相当するものがあるくらいです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="178" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[178]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下から上の縦書き</anchor> (具体例は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Ogham</anchor>) は未対応とされました。
<code>text-orientation</code> で一応表示させられないことはありません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="170" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[170]</anchor-end> 
5年前の提案と比べると text orientation
が横書き用、縦書き用が合体し、かつ <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor>
との互換性のため、やや理論的整合性を欠くようになったこと、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>に対応したことが違います。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="257" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[257]</anchor-end> text orientation が縦書き時専用となったことで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>でたまに行われる横書き文中の倒した縦書きのようなものが扱えなくなってしまいました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="171" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[171]</anchor-end> 
<code>text-combine</code> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> 時点で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">組み文字</anchor> (<code>letters</code>)
と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">割注</anchor> (<code>lines</code>) のための機能でしたが <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;97</anchor-internal></src>、
その後分離されていました (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;129</anchor-internal>)。
ただ分離後に公開された最古の ED には既に含まれていませんでした <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;116</anchor-internal></src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>用として再追加されたとき、
<code>block</code> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">組み文字</anchor>)
と
<code>upright</code>
がありました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="172" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;172</anchor-internal></src>。
後者が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>用に新規追加されたものなので、
<code>block</code> は非公開時代の最終案にでもあったのでしょうか。
(再追加時点で、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JLREQ</anchor> にないので一旦削除するか?と注釈がありました。
実際その後削除されました。なお削除前に一時 <code>cluster</code> と改称されました。)
ともかく、
この時点で
<code>text-combine</code>
は
「複数の文字を組合せて1文字扱いにする」
機能のようです。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">割注</anchor>は「1文字」ではないので、分離か削除されたのでしょう。)</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="173" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[173]</anchor-end> 
これ以前は
<code xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">i18n-format</code>
由来の
「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横<yoko>1996</yoko>です。</sw-v>」
という<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>部分が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">行</anchor>からはみ出した例が示されていました。
それがこれ以来 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JLREQ</anchor>
由来の
「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成<yoko>20</yoko>年<yoko>4</yoko>月<yoko>16</yoko>日に</sw-v>」
という例に変わりました。
1文字サイズに収めない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>は対象外になったようです。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[116]</anchor-end> <cite xml:lang="en">csswg-drafts/Overview.html at 05a31b59dd48be7e1019b863d6d365d5d415bde9 · w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>,
15 Dec 2007,
<time>2020-10-27T13:45:15.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/blob/05a31b59dd48be7e1019b863d6d365d5d415bde9/css3-writing-modes/Overview.html">https://github.com/w3c/csswg-drafts/blob/05a31b59dd48be7e1019b863d6d365d5d415bde9/css3-writing-modes/Overview.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="117" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[117]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS3 Text Layout Module</cite>, <time>2020-10-27T13:45:37.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://rawgit.com/w3c/csswg-drafts/05a31b59dd48be7e1019b863d6d365d5d415bde9/css3-writing-modes/Overview.html">https://rawgit.com/w3c/csswg-drafts/05a31b59dd48be7e1019b863d6d365d5d415bde9/css3-writing-modes/Overview.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="115" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[115]</anchor-end> <cite xml:lang="en">History for css3-writing-modes - w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>, <time>2020-10-27T13:43:41.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?after=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+349&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?after=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+349&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="120" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[120]</anchor-end> <cite>CVS log for csswg/css3-writing-modes/Attic/Overview.src.html</cite>, <time>2020-10-28T03:40:54.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dev.w3.org/cvsweb/csswg/css3-writing-modes/Attic/Overview.src.html">https://dev.w3.org/cvsweb/csswg/css3-writing-modes/Attic/Overview.src.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-text-layout<strong>]</strong> writing-mode issues and requests</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MURAKAMI Shinyu</anchor> 著, <time>2010-04-08 18:34:47 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2010Apr/0278.html">http://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2010Apr/0278.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="150" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[150]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>CSSWG<strong>]</strong> Minutes and Resolutions 2010-04-14</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2010-04-22 04:55:46 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:49:40.000Z</time>, <time>2020-10-30T00:16:11.053Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2010Apr/0455.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2010Apr/0455.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="174" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[174]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Improve terminology, pass 1.</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2010-05-05 15:23:35 +09:00</time>, <time>2020-10-30T01:50:18.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/69e1dd91f713a5d77e9fe361dfbda2176cdebb34#diff-0d4149424c02ed4b66e9c349649597ebf797fffed46c857ff115823c7934a34a">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/69e1dd91f713a5d77e9fe361dfbda2176cdebb34#diff-0d4149424c02ed4b66e9c349649597ebf797fffed46c857ff115823c7934a34a</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="179" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[179]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB</anchor>仕様の日本語組版拡張を目指して(Version 0.8)</cite>, 
2010年6月1日,
<time>2010-07-08T13:02:49.000Z</time>, <time>2020-10-30T03:09:15.397Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://nadita.com/murakami/epub/epub_JapaneseTextLayout_ja.html#Section_writing_mode_prop">http://nadita.com/murakami/epub/epub_JapaneseTextLayout_ja.html#Section_writing_mode_prop</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="172" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[172]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Use text-combine for tate-chu-yoko per jdaggett's suggestion to have …</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2010-09-29 02:43:41 +09:00</time>, <time>2020-10-30T01:27:07.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/feb9c0d2181f22571ed23092dbfdde81935ae1c9#diff-368d2e06328407a95b4ef33916cd3c9edc74f7691b4bfccd3237b67e4965f64a">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/feb9c0d2181f22571ed23092dbfdde81935ae1c9#diff-368d2e06328407a95b4ef33916cd3c9edc74f7691b4bfccd3237b67e4965f64a</anchor-external></li></ul><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[118]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>と日本語組版 ​思い出と功績を日本人関係者が振り返る</cite>, 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">小林龍生</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">村田真</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">​下川和男</anchor>,
<time>2020-10-28T02:19:39.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.aplab.jp/fantasai-and-japanese-text-layout">https://www.aplab.jp/fantasai-and-japanese-text-layout</anchor-external></p><blockquote xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><p>2010年9月25日から10月4日まで、fantasaiを新宿のイースト、4階の6坪ほどの会議室に閉じ込めて、CSS Textの第一稿(Editor’s Draft)を書いてもらった。</p></blockquote><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="119" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[119]</anchor-end> 
流石に言葉の綾だと信じたいが、こういう表現で自分達の (手によって導いたという) 「功績」を誇る人にはなりたくないものだ。</p><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[149]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">私のゴールは世界中の言語でCSSを使えるようにすること EPUB3で縦書きを実現した、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>(エリカ・エテマッド)に聞く</cite>, <time>2020-10-29T09:41:23.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.aplab.jp/fantasai">https://www.aplab.jp/fantasai</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="114" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[114]</anchor-end> <cite xml:lang="en">History for css3-writing-modes - w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>, <time>2020-10-27T13:43:15.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?after=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+279&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?after=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+279&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2010-12-07 23:21:12 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2010/WD-css3-writing-modes-20101202/">http://www.w3.org/TR/2010/WD-css3-writing-modes-20101202/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2011-02-02 05:10:15 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110201/">http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110201/</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="382" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[382]</anchor-end> <cite>Bug 46123 – Implement block-flow support for all of layout (master bug)</cite>
( (<time>2010-10-10 15:48:00 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://bugs.webkit.org/show_bug.cgi?id=46123">https://bugs.webkit.org/show_bug.cgi?id=46123</anchor-external></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="312" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[312]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WebVTT</anchor> はちょうど新 Writing Modes と同時期に開発されました。
<code>canvas</code> <code>2d</code>
のテキスト描画APIは、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>用と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>用が用意されながら、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>用は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
が未成熟であるとして正式仕様に含められませんでした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WebVTT</anchor> の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>対応は、
新 <code>writing-mode</code>
に相当します。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="314" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[314]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">HTML5</anchor> の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor> は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>
の師匠に当たります。
ほぼ同時期に並行して実施された両者の開発を互いにある程度関知していたことは間違いないでしょうし、
<code>canvas</code> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WebVTT</anchor>
での扱いの違いは 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
側の開発進捗を反映しているようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="315" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[315]</anchor-end> 
<time>2008-05-05</time>に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">HTML5</anchor> (当時) <code>canvas</code> <code>2d</code> v3 
としてテキスト描画の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">API</anchor>
が追加されました。
<code>fillText</code> などは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>用でした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の定義を参照する形で規定されていました。
同時に
<code>fillVertcalText</code> など<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>用も定義されたものの、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
側が不十分ということで、
規定全体が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">コメント</anchor>化されて隠されていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="316" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;316</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="318" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[318]</anchor-end> この部分は canvas v4 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="317" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;317</anchor-internal></src>, v5, v6 と遅延されていきました。
実装もされないまま、
奇しくもちょうど11年と1日が経過した日、
整理のついでに消されてしまいました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="319" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;319</anchor-internal></src>。
別案の検討すらされていないようです。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="316" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[316]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong><strong>]</strong> (0) Rendering text to a canvas: the fillText(), strokeText(), and …</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2008-05-06 10:09:48 +09:00</time>, <time>2020-11-01T06:27:48.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/96b43465a8a302fe451bbf550608594415bd08f9#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR15034">https://github.com/whatwg/html/commit/96b43465a8a302fe451bbf550608594415bd08f9#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR15034</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="317" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[317]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>e<strong>]</strong> (0) remove XXX markers for canvas v4 notes, since they probably w…</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2009-02-19 19:20:04 +09:00</time>, <time>2020-11-01T06:35:41.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/f6a52662035b2d6dc1fca600c0c7bc6fc048ecce">https://github.com/whatwg/html/commit/f6a52662035b2d6dc1fca600c0c7bc6fc048ecce</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="319" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[319]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Editorial: uniformize issue references</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">domenic</anchor>, <time>2019-05-07 02:00:43 +09:00</time>, <time>2020-11-01T06:46:52.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/fd330a2bdf0960d7c3e82a6832a8e78abc04f2dc#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR15034">https://github.com/whatwg/html/commit/fd330a2bdf0960d7c3e82a6832a8e78abc04f2dc#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR15034</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="320" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[320]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Editorial: uniformize issue references by domenic · Pull Request #4579 · whatwg/html · GitHub</cite>, <time>2020-11-01T06:47:12.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/pull/4579">https://github.com/whatwg/html/pull/4579</anchor-external></li></ul></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="301" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[301]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">HTML5</anchor> (当時) <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">timed text track</anchor> モデルと
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WebSRT</anchor> (当時) 構文は<time>2010-05-04</time>の開発開始当初から
writing direction
の概念を有していました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DOM属性</anchor>は <code>direction</code>。
当時は既定値が横書き、 <code>D:vertical</code> で縦書き右左でした。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="299" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;299</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="302" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;302</anchor-internal></src>
<code>D:vertical-lr</code> で縦書き左右でした <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="306" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;306</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="307" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[307]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">レンダリング</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
に写像する形で定義され、
<code>direction</code> は文字列から決定、
<code>block-flow</code> は <code>D:</code> から変換することになっていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="305" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;305</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="304" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;304</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="299" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[299]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>giow<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 3: defining what a timed track and a time…</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-05-04 19:05:17 +09:00</time>, <time>2020-11-01T03:52:31.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/07eb3163f3e98291077e8c605fbd4b73f4dce86b">https://github.com/whatwg/html/commit/07eb3163f3e98291077e8c605fbd4b73f4dce86b</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="300" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[300]</anchor-end> <cite xml:lang="en-US-x-hixie">Web Applications 1.0</cite>, <time>2020-11-01T03:55:26.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://rawgit.com/whatwg/html/07eb3163f3e98291077e8c605fbd4b73f4dce86b/complete.html#timed-track-cue-writing-direction">https://rawgit.com/whatwg/html/07eb3163f3e98291077e8c605fbd4b73f4dce86b/complete.html#timed-track-cue-writing-direction</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="302" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[302]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>c<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 11.4: Finish defining the settings and timin…</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-06-26 06:40:00 +09:00</time>, <time>2020-11-01T04:56:55.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/c28fc1bf75a2291ec00bff56ce9c419691919d0a#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR29064">https://github.com/whatwg/html/commit/c28fc1bf75a2291ec00bff56ce9c419691919d0a#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR29064</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="303" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[303]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>c<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 11.5: Parsing WebSRT cue settings.</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-06-26 09:55:41 +09:00</time>, <time>2020-11-01T04:59:13.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/62c70353e1a0ca31df8b44058772d2b721eeffaa#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d">https://github.com/whatwg/html/commit/62c70353e1a0ca31df8b44058772d2b721eeffaa#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="306" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[306]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>e<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 18: domintro blocks for timed track APIs.</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-07-08 08:30:24 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:23:24.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/1ceed00be0f8cc2a3d645e3535296bc138e624f9#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR29441">https://github.com/whatwg/html/commit/1ceed00be0f8cc2a3d645e3535296bc138e624f9#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR29441</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="305" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[305]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>giow<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 21.3: rendering: direction and size calcu…</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-07-13 05:08:21 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:18:11.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/493cfa008ca92558d9a314e3ba1096552a39e65a#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d">https://github.com/whatwg/html/commit/493cfa008ca92558d9a314e3ba1096552a39e65a#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="304" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[304]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>giow<strong>]</strong> (0) Captions - Stage 21.5: rendering: property mappings</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2010-07-13 09:44:31 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:15:33.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/ec8a36ac95414164da32a316f209eefe0136d4f6#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR98615">https://github.com/whatwg/html/commit/ec8a36ac95414164da32a316f209eefe0136d4f6#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR98615</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="311" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[311]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>giow<strong>]</strong> (0) This was equally poorly defined.</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2011-10-03 02:19:24 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:39:08.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/cf4738a78162d184e5e2b99d3f39a9938137ab71">https://github.com/whatwg/html/commit/cf4738a78162d184e5e2b99d3f39a9938137ab71</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="310" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[310]</anchor-end> わかりやすくと <code>D</code>/<code>direction</code> は <code>vertical</code> に、
<code>vertical</code> は <code>rl</code> に、
<code>vertical-lr</code> は <code>lr</code> に、
<code>horizontal</code> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">DOM属性</anchor>値) は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">空文字列</anchor>に改称されました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="309" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[309]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>acgiowt<strong>]</strong> (1) Change the settings to be less tersely named.</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2012-01-31 05:48:25 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:32:30.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/d45326a63f7303f9a450051bc3785cea871b6d17#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR37124">https://github.com/whatwg/html/commit/d45326a63f7303f9a450051bc3785cea871b6d17#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947dR37124</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="308" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[308]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>e<strong>]</strong> (0) rename TextTrackCue.direction to .vertical (and change the va…</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hixie</anchor>, <time>2012-02-23 05:11:43 +09:00</time>, <time>2020-11-01T05:29:53.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/whatwg/html/commit/ef639fab777f7c4a0250d0989d01ed7856c6346b#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d">https://github.com/whatwg/html/commit/ef639fab777f7c4a0250d0989d01ed7856c6346b#diff-41cf6794ba4200b839c53531555f0f3998df4cbb01a4d5cb0b94e3ca5e23947d</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="313" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[313]</anchor-end> 
その後 <code>block-flow</code> が <code>writing-mode</code>
に変更されたり、
<code>direction</code> が <code>plaintext</code> になって独自アルゴリズムは不要となったりといった形式的な変化はありましたが、
構造は変わっていません。
text orientation 相当の制御を <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WebVTT</anchor> で記述する方法はありません。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> <cite xml:lang="en">WebVTT: The Web Video Text Tracks Format</cite>, <time>2019-12-16T16:42:48.000Z</time>, <time>2020-10-23T14:37:49.773Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://w3c.github.io/webvtt/#webvtt-cue-writing-direction">https://w3c.github.io/webvtt/#webvtt-cue-writing-direction</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> <cite xml:lang="en">WebVTT: The Web Video Text Tracks Format</cite>, <time>2019-12-16T16:42:48.000Z</time>, <time>2020-10-23T14:39:43.246Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://w3c.github.io/webvtt/#webvtt-vertical-text-cue-setting">https://w3c.github.io/webvtt/#webvtt-vertical-text-cue-setting</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>向き</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="177" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[177]</anchor-end> 
<time>平成23(2011)年3月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2011-03</attrvalue></time>ごろから、
これまで (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 以外も) 
厳密に決め(られ)なかった、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文字</anchor>の向きの個別具体的な挙動が定義されるようになりました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="176" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;176</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="181" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[181]</anchor-end> 
第1案が一通り出来上がった<time>2011-04-28</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;14</anchor-internal></src>:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="182" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[182]</anchor-end> <code><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">text-orientation</anchor></code> が
<code>vertical-right</code> かつ vertical writing mode,
<code>upright</code> かつ vertical writing mode 
のとき、
vertical typographic mode。
<code>rotate-right</code>,
<code>rotate-left</code>
のとき、
horizontal typographic mode。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="183" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[183]</anchor-end> vertical typographic mode<ul><li>
vertical script の grapheme cluster: 文字の intrinsic orientation を使う。</li><li>
horizontal-only script の grapheme cluster: 
<code>text-orientation</code> 依存 (upright if <code>upright</code>, 
sideways if <code>vertical-right</code>)</li><li>
<code>Common</code>,
<code>Inherited</code>,
<code>Unknown</code>
script の文字の orientation:
UA, font 依存<ul><li>
<code>vertical-right</code> で普通 upright か sideways かの判定に <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor>
を使える:
<code>F</code>, <code>W</code> は upright (vertical font settings),
<code>N</code>, <code>Na</code>, <code>H</code> は sideways (horizontal font settings)。
(<code>A</code> の処遇は未定)</li><li>
font &amp; font system が mixed-orientation typosettings
に対応しているなら、
<code>vertical-right</code> はそれを使う<SHOULD xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">べき</SHOULD>。
upright typesetting に対応しているなら、
<code>upright</code> はそれを使う<SHOULD xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">べき</SHOULD>。</li><li>
UA が合成するとき (例えば <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">OpenType</anchor> font が 
<code>vert</code> を持ち <code>vrt2</code> を持たないとき):<ul><li>
<code>vertical-right</code> では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>F</code>, <code>W</code> なら upright,
それ以外なら sideways</li><li>
<code>upright</code> では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Monglian</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Phags Pa</anchor> なら sideways、
それ以外なら upright。</li></ul></li></ul></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="184" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[184]</anchor-end> script orientation<ul><li>Han など列挙した script は vertical script<ul><li>うち Monolian と Phags Pa はrotate、それ以外は translate</li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #11</anchor> 全角文字は vertical script, translate</li><li>それ以外は horizontal-only</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="185" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[185]</anchor-end> <time>2011-05-31</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;15</anchor-internal></src>
時点でも基本の構造は同じで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> 関係がより厳密な定義になりました。
<time>2011-09-01</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> 時点までに更に微修正が入ったのに加え、
<code>text-orientation</code> 値が改称されました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="186" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[186]</anchor-end> script orientation<ul><li>Han など列挙した script は vertical script<ul><li>うち Monolian と Phags Pa はrotate、それ以外は translate</li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>F</code>, <code>W</code> は vertical script, translate</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>H</code> は vertical script, rotate (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">半角カナ</anchor>などが該当する)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>N</code>, <code>Na</code>, <code>A</code> な <code>L*</code> の Common は horizontal-only</li><li>それ以外は horizontal-only</li><li>Ogham は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下から上の縦書き</anchor>に <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> が未対応なので left-ro-right 扱い</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="187" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[187]</anchor-end> vertical typsetting synthesis (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">参考</anchor>):<ul><li><code>text-orientation</code> が <code>vertical-right</code>, <code>right</code> のとき:<ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>F</code>, <code>W</code>: upright (可能なら vertical font settings)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>H</code>: sideways (可能なら vertical font settings)</li><li>その他で script 所属 (!= Common, Inherited, Unknown): <code>text-orientation</code> 
に従う</li><li><code>Zs</code>, <code>Pd</code>, <code>Pc</code>,
<code>Ps</code>, <code>Pe</code>, <code>Pi</code>, <code>Pf</code>:
upright (vertical font settings が可能なら)、不可なら sideways</li></ul></li><li><code>text-orientation</code> が <code>vertical-right</code> のとき:<ul><li><code>Po</code> かつ <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> <code>A</code>,
<code>No</code> の superscript, subscript, non-Indic fractions,
<code>Co</code>:
可能なら vertical font settings, 不可なら sideways</li><li>
<code>Sc</code>. <code>Sm</code>,
<code>No</code> の Aegean numbers と North Indic fractions,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Box Drawing</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Block Elements</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Arrows</anchor>,
<code>So</code> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Latin-1 Supplement</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Letterlike Symbols</anchor>,
後述 tone mark を除く <code>Sk</code>: sideways (horizontal font settings)</li><li>
<code>Sk</code> の <code>U+02E5</code>-<code>U+02EB</code> tone marks range と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Modifier Tone Letters</anchor>,
先述以外の <code>So</code>,
先述以外の <code>No</code>
upright (vertical font settings, translated)</li><li>その他: sideways (horizontal font settings)</li></ul></li><li><code>text-orientation</code> が <asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><code xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">upright</code> <title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> は誤記</title></asis>のとき:<ul><li>その他: upright (vertical font settings)</li></ul></li><li>以上<time>2011-05-31</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>。
<time>2011-09-01</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> までに細かい調整が多々あり。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="204" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[204]</anchor-end> 
開発途上でこの手法に待ったがかかったため、なお十分な状態ではなかった
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="194" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;194</anchor-internal></src>。</li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">OpenType</anchor> では
vertical font settings は <code>vhea</code>, <code>vmtx</code>, <code>VORG</code>,
<code>vert</code>, <code>vrt2</code> のいずれか1つ以上</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="188" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[188]</anchor-end> <time>2011-06-03</time> <code>text-orientation</code> 改称<ul><li><code>vertical-right</code> → <code>upright-right</code></li><li><code>upright</code> ママ</li><li><code>rotate-right</code>,
<code>rotate-left</code>,
<code>rotate-normal</code> → <code>sideways-right</code>,
<code>sideways-left</code>,
<code>sideways</code></li><li><code>auto</code> → <code>use-glyph-orientation</code></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="189" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[189]</anchor-end> この <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> 間の改訂で、
<code>text-combine</code> は廃止されて、
一部 (条件を記述) または全部の文字を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>する <code>text-combine-horizontal</code>
と、1文字分のサイズに圧縮するかどうかと方法を指定する
<code>text-combine-mode</code> が追加されました。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="205" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[205]</anchor-end> 
このグリフ回転法には難色を示す人も多かったようです。
本手法がとても複雑に見え、理解を遠ざけたことが大きな要因にあったようにみえます。
一方で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フォント</anchor>依存となっていることも問題視されましたし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EAW</anchor> のような必ずしもこの目的に適していない情報を複雑に組合せていることにも批判がありました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="206" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[206]</anchor-end> 
ただ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>らが説明していた通り、当時利用できた情報と実際的な制約の中で実現できることには限界がありました。
問題を突き詰めていくと、
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(対象となる問題や解法案を十分に理解していないものを除けば、)</weak>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> が1つにまとめた記号の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東アジア</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧米</anchor>での用法の違いだとか、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フォント</anchor>による実装の違いだとかの、
従来 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> や他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アプリケーション</anchor>が目を瞑ってきた難題に行き着いたようです。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="176" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[176]</anchor-end> <cite xml:lang="en">History for css3-writing-modes - w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>, <time>2020-10-30T02:48:49.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?before=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+280&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700?before=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700+280&amp;branch=d8c059fc2e79f0afab09665108ebec507d997700&amp;path%5B%5D=css3-writing-modes</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2011-04-28 23:05:20 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110428/">http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110428/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2011-05-31 22:58:14 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110531/">http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110531/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2011-08-31 20:20:00 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110901/">http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110901/</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="342" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[342]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB2</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS2</anchor> を使っており、
<code>direction</code> と <code>unicode-bidi</code> もそのまま使っていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="341" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;341</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="344" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[344]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB3</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS 2.1</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor> を使っていました。
<code>direction</code> と <code>unicode-bidi</code>
は使ってはならず、代わりに <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">HTML</anchor> で記述しなければならないとされていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="343" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;343</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="346" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[346]</anchor-end> <time>2011-05-06</time> 案以後、
(禁止されている <code>direction</code>, <code>unicode-bidi</code> を除いた)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">特性</anchor>は、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="347" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[347]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">特性名</anchor>に <code>-epub-</code> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">vendor prefix</anchor> をつける</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="349" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[349]</anchor-end> 構文は
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110428/">http://www.w3.org/TR/2011/WD-css3-writing-modes-20110428/</anchor-external>
による</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="348" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[348]</anchor-end> 意味は 
<cite>CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/css3-writing-modes/">http://www.w3.org/TR/css3-writing-modes/</anchor-external>
(= 水準3の最新版)
による</li></ul><p>... と規定されるようになりました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="345" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;345</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="350" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[350]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 側が未だ <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> で仕様が安定していない (実際変更された)
ため、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB</anchor> 側の標準化スケジュールに合わせるため凍結する意図と思われます。
しかし意味だけ最新版を参照するという謎な規定になっています。
これ以後の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 側の変更の結果、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">EPUB3</anchor> は実装不能となってしまいました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="351" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[351]</anchor-end> 
<code>writing-mode</code>
の指定がパッケージに書いたメタ情報の
<code>page-progression-direction</code>
と一致していなければならないともされていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="343" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;343</anchor-internal></src>。
<code>page-progression-direction</code>
は
「The global direction in which the Publication content flows.」
で値は <code>ltr</code> と <code>rtl</code> とされています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="352" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;352</anchor-internal></src>。
これと
<code>writing-mode</code>
が矛盾し得るのかどうかよくわかりません。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="341" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[341]</anchor-end> <cite>Open Publication Structure (OPS) 2.0 v1.0</cite>, <time>2020-11-01T11:12:20.000Z</time>, <time>2007-10-31T05:35:50.960Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20071031053407if_/http://www.idpf.org/2007/ops/OPS_2.0_final_spec.html#Section3.3">https://web.archive.org/web/20071031053407if_/http://www.idpf.org/2007/ops/OPS_2.0_final_spec.html#Section3.3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="343" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[343]</anchor-end> <cite>EPUB Content Documents 3.0</cite>, <time>2019-03-27T21:11:37.000Z</time>, <time>2020-11-01T11:14:14.523Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-contentdocs-20110215.html#sec-css-writing-modes">http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-contentdocs-20110215.html#sec-css-writing-modes</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="345" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[345]</anchor-end> <cite>EPUB Content Documents 3.0</cite>, <time>2019-03-27T21:11:40.000Z</time>, <time>2020-11-01T11:18:15.754Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-contentdocs-20110506.html#sec-css-writing-modes">http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-contentdocs-20110506.html#sec-css-writing-modes</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="352" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[352]</anchor-end> <cite>EPUB Publications 3.0</cite>, <time>2019-03-27T21:11:55.000Z</time>, <time>2020-11-01T11:30:47.605Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-publications.html#attrdef-spine-page-progression-direction">http://idpf.org/epub/30/spec/epub30-publications.html#attrdef-spine-page-progression-direction</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="191" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[191]</anchor-end> 
グリフ回転の情報を
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor>
側で管理するべきと考えた人々が、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode Consortium</anchor>
に働きかけました。
<time>2011-10-04</time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
の最初の版が公開されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="207" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[207]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
を使って再定義する流れとなりました。
ただ
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JLREQ</anchor>
をベースにしたものでしたから、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>以外も含めた当時の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> 全体を検討した
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の従来案の成果が含まれない不完全なものでした。
ゆえに両者の摺り合わせが必要となりました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="209" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[209]</anchor-end> 
<time>平成24(2012)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2012</attrvalue></time>に入って、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 側が <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> を使う形に改められました。
同時に並行して各<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文字</anchor>について、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>、
各<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フォント</anchor>の実装状況、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JLREQ</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JIS X 0213</anchor>、
書籍や漫画の実例などから個別に詳細に検討されました (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="190" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;190</anchor-internal>)。
(こうした作業が <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> にどの程度反映されたのかは要検証。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="210" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[210]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> への統合 &amp; 新しい <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> の SVO &amp; MVO モデルへの更新が一旦終わった時点の<time>2012-05-01</time> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;17</anchor-internal></src>
の時点での概要:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="208" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[208]</anchor-end> <code>upright-right</code> → <code>mixed-right</code> に変更:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> の &quot;mixed&quot; orientation mode</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="211" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[211]</anchor-end> <code>upright</code>: 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> の &quot;stacked&quot; orientation mode</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="212" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[212]</anchor-end> <code>mixed-right</code> や <code>upright</code> の upright character:
vertical font metrics (なければ合成) + vertical typesettings, isolated form</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="213" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[213]</anchor-end> <code>mixed-right</code> や <code>upright</code> の sideways character:
horizontal font metrics
(sideways text that is typeset in vertical lines, e.g. <code>svrt</code> 
があれば使う)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="214" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[214]</anchor-end> <code>sideways</code>, <code>sideways-right</code>, <code>sideways-left</code>:
horizontal font metrics</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="215" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[215]</anchor-end> vertical typesetting synthesis は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
と統合され置き換えられると注記されており、実際次の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
までに削除されましたが、
旧版と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> の関係性 (と当時の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor> の分析)
を記述したものとして参考になります。  <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> 
には各カテゴリーの詳しい説明もあります。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="216" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[216]</anchor-end> Upright (SVO=U &amp; MVO=U) or Transforming (SVO=MVO=T):
<code>mixed-right</code> でも <code>upright</code> でも upright。
transforming は縦横でグリフがぜんぜん変わるので選ばないといけない。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="217" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[217]</anchor-end> Upright-Transforming (SVO=T &amp; MVO=R): 
<code>upright</code> では upright で、(理想的には) 縦書きグリフ。
<code>mixed-right</code> では sideways。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="218" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[218]</anchor-end> Sideways (SVO=R &amp; MVO=R):
<code>mixed-right</code> でも <code>upright</code> でも sideways。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="219" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[219]</anchor-end> Non-Vertical (SVO=U &amp; MVO=R):
<code>mixed-right</code> では sideways。
<code>upright</code> では upright。</li></ul><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="203" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[203]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> Character's intrinsic orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2011-06-04 09:43:01 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:01.000Z</time>, <time>2020-10-31T05:22:21.361Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jun/0106.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jun/0106.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="202" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[202]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>CSSWG<strong>]</strong> Minutes and Resolutions Kyoto F2F Thurs: Vertical Text, Bidi, Line Grid, Unencoded Characters</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2011-06-11 00:48:38 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:02.000Z</time>, <time>2020-10-31T05:15:40.265Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jun/0323.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jun/0323.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[201]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> bidi-style resolution of punctuation orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2011-07-01 11:32:51 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:03.000Z</time>, <time>2020-10-31T04:11:35.474Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0004.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0004.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="200" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[200]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> transcript of text orientation discussion</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">John Daggett</anchor>, <time>2011-07-14 08:21:57 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:03.000Z</time>, <time>2020-10-31T04:07:56.690Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0201.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0201.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="199" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[199]</anchor-end> <cite xml:lang="en">RE: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> text-orientation: upright (was RE: Minutes and Resolutions 2011-07-13</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor>, <time>2011-07-19 18:22:11 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:03.000Z</time>, <time>2020-10-31T04:04:12.281Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0309.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0309.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="198" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[198]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3 writing modes<strong>]</strong> text orientation discussion</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">John Daggett</anchor>, <time>2011-07-24 16:15:19 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:03.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:52:21.225Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0402.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Jul/0402.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="197" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[197]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> &quot;vert&quot; OpenType feature tag and glyph orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor>, <time>2011-08-11 15:20:18 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:05.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:43:35.030Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Aug/0291.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Aug/0291.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="195" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[195]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Strawman proposal for UTR #50: Unicode Properties for Vertical Text Layout</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Eric Muller</anchor>, <time>2011-09-01 12:25:29 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:06.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:25:48.459Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Sep/0003.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Sep/0003.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="196" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[196]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> The original issues of font-dependent glyph orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor>, <time>2011-09-28 16:48:46 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:07.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:35:30.656Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Sep/0473.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Sep/0473.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="193" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[193]</anchor-end> <cite xml:lang="en">RE: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> The original issues of font-dependent glyph orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor>, <time>2011-10-01 19:16:48 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:07.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:22:08.663Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Oct/0024.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Oct/0024.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="194" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[194]</anchor-end> <cite xml:lang="en">RE: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> The original issues of font-dependent glyph orientation</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor>, <time>2011-10-06 20:33:07 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:08.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:23:44.465Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Oct/0211.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2011Oct/0211.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="192" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[192]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Fwd: <strong>[</strong>UTR50<strong>]</strong> Comments on Unicode PRI207 - Unicode Properties for Vertical Text Layout</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2011-10-24 14:01:38 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:41:00.000Z</time>, <time>2020-10-31T03:04:04.746Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-international/2011OctDec/0034.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-international/2011OctDec/0034.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="190" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[190]</anchor-end> 
<cite xml:lang="en">UTR #50 Review Memo <strong>[</strong>CSS Working Group Wiki<strong>]</strong></cite>, <time>2020-10-30T12:32:56.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://wiki.csswg.org/spec/utr50">https://wiki.csswg.org/spec/utr50</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="241" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[241]</anchor-end> <cite xml:lang="en-gb">The Unicode Consortium Discussion Forum (CLOSED) • View topic - Fundamental questions</cite>, <time>2020-10-31T11:57:40.000Z</time>, <time>2015-08-21T01:27:28.385Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20150821012028/http://www.unicode.org/forum/viewtopic.php?f=35&amp;t=331">https://web.archive.org/web/20150821012028/http://www.unicode.org/forum/viewtopic.php?f=35&amp;t=331</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2012-05-01 07:23:33 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2012/WD-css3-writing-modes-20120501/">http://www.w3.org/TR/2012/WD-css3-writing-modes-20120501/</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="224" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[224]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
の変更を反映した<time>2012-11-15</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor>
時点までの変更:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="225" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[225]</anchor-end> <code>mixed-right</code> → <code>mixed</code> に変更:
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> orientation (旧 MVO のこと) により、
<code>U</code>, <code>T</code> (その後の改正で消滅), <code>Tu</code>: upright,
<code>R</code>: sideways,
<code>Tr</code>: upright typesetting 用 glyph がフォントにあればそれ、
なければ sideways<ul><li>システムによっては Mongolian, Phags-pa は実際には sideways</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="226" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[226]</anchor-end> <code>mixed</code>, <code>upright</code> の upright:
vertical font metrics。
なければ合成 (実装依存)。
vertical typesetting 用 font features (<code>vert</code> など)。
isolated form。<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="230" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[230]</anchor-end> upright といってもグリフを回転するべき場合がある
(dash や enclosing punctuation など)。
(東アジアのフォントは縦用の字形が入っていても西洋のフォントには入っていない。)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> に sideways にするべき文字のデータがあったが削除された。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="227" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[227]</anchor-end> <code>mixed</code>, <code>upright</code> の sideways:
horizontal metrics,
90度回転。
フォントに
sideways text that is typeset in vertical lines
用機能があれば使う。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="228" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[228]</anchor-end> <code>sideways</code>, <code>sideways-right</code>, <code>sideways-left</code>:
horizontal font metrics。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="229" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[229]</anchor-end> <code>vrt2</code> はフォント依存になるので不使用。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="231" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[231]</anchor-end> <code>text-combine-horizontal</code> の条件付<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦中横</anchor>は削除、
<code>text-combine-mode</code> は削除。 (将来送り、としつつその後も本項執筆時点まで復活せず)</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="232" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[232]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> は従来の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> を廃止してしまいました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> 側の認識では、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MVO</anchor> は (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> 編集者の思うところの) <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>用、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英語</anchor>用であるところ <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="241" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;241</anchor-internal></src>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>以外はあまり重視せず先送りすることになったようです。
(先送りといっても本項執筆時点まで10年近く何の動きもなく、
実質開発中止でしょう。)
そもそも <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> 側は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">プレインテキスト</anchor>で最低限の表示に必要なデータを整備できればよいとしていたようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="233" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[233]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> は <code>mixed</code> に <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MVO</anchor> のデータを、
<code>upright</code> に <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> のデータを使っていましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> が消滅して <code>upright</code> が宙に浮く形になりました。
本来 upright でもハイフンや括弧は縦書き用になる必要がありましたが、
根拠となるデータを <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Unicode</anchor> が提供していないため、
常に upright な字形を使う (forced upright) ことになりました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="220" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;220</anchor-internal></src>。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor> はそれでは使い物にならないと説明したものの、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor> の決定には抗いませんでした。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="234" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[234]</anchor-end> 
forced upright といっても実際には縦書きデータがあるフォントでは縦書きデータが使われるので、
結局のところどう表示されるかは実装依存となってしまいました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="221" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;221</anchor-internal></src>。
また変更が反映された仕様書 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal></src> も、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Note</anchor> としてダッシュや括弧は回転させなければならない、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVO</anchor> のデータが昔はあったがなくなった
(ので詳細は実装依存だが何かしないといけない)、
という感じになっていて、
forced upright 
にするという決定が反映されたのかどうかよくわからない状態になりました。
(forced upright を主張した人達のメールをみると、
アルファベットと漢字の向きが決まればあとは edge case
なのでどうでもいいという類の認識が示されていて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">相互運用性</anchor>などは重視されていないようです。。。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="258" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[258]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor> の系譜の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の用語と、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #50</anchor> の用語とは、
似ていても意味が同じでないことに注意が必要です。
現在の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の仕様書の説明と変更の過程から、
次のように解釈できます。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="259" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[259]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の upright は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor> の transform につながるもので、
文字<em>列</em>を横書きの字形の向きをそのまま縦に並べ替えることを言っています。
並び順だけで字形は不問なので、
横書きと縦書きで字形が同じ場合 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #50</anchor> の <code>U</code> = Upright) のほかに、
まったく違う場合 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #50</anchor> の <code>T</code> = transformed)
や横書きを回転した字形が縦書き字形の場合 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #50</anchor> の <code>R</code> = Rotated)
が含まれます。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="260" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[260]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の sideways は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor> の rotate につながるもので、
文字<em>列</em>を横書きの左右の関係を保ったまま縦並びに回転させることを言っています。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="261" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[261]</anchor-end> 
ただこの両系統の用語の意味は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> が <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UAX #50</anchor> を採用する過程で変質し曖昧化しており
(用語自体も両者それぞれ何度か変更されました)、
現在の規定からその意図が明確とは言い切れません。
またそれがどこまで意識的に変更されたものかも判断が難しいです。
関係する <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS WG</anchor> の議論も、人によって用語と概念の解釈が違うように思われます。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="384" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[384]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">縦組み時の文字方向について:UTR#50のSVOデフォルト、MVOデフォルト、現代方式、伝統方式、新聞方式の相違を分析する | 電子書籍、電子出版のCAS-UBブログ</cite>, <time>2020-11-10T13:07:09.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://blog.cas-ub.com/?p=2518">http://blog.cas-ub.com/?p=2518</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="220" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[220]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>CSSWG<strong>]</strong> Minutes and Resolutions 2012-08-15 Wed PM II: Writing Modes, Lists and Counter Styles, Case-sensitivity and Normalization</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2012-08-30 11:28:24 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:26.000Z</time>, <time>2020-10-31T07:46:25.699Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Aug/0899.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Aug/0899.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="221" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[221]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> text-orientation:upright</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">MURAKAMI Shinyu</anchor>, <time>2012-09-15 16:15:13 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:28.000Z</time>, <time>2020-10-31T07:47:16.546Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0313.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0313.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="222" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[222]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> text-orientation:upright</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">koba</anchor>, <time>2012-09-24 10:41:24 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:28.000Z</time>, <time>2020-10-31T07:52:59.027Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0444.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0444.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="223" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[223]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: <strong>[</strong>css3-writing-modes<strong>]</strong> text-orientation:upright</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">koba</anchor>, <time>2012-09-24 10:41:24 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:50:28.000Z</time>, <time>2020-10-31T07:52:59.027Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0444.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2012Sep/0444.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="383" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[383]</anchor-end> <cite>Char20121022.pdf</cite>, <time>2012-10-23T13:43:43.000Z</time>, <time>2020-11-10T13:04:23.654Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.cas-ub.com/samples/20121022/Char20121022.pdf">http://www.cas-ub.com/samples/20121022/Char20121022.pdf</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Module Level 3</cite>
( (<time>2012-11-15 23:15:29 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2012/WD-css3-writing-modes-20121115/">http://www.w3.org/TR/2012/WD-css3-writing-modes-20121115/</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WinIE9</anchor> は <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rl</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tb</anchor></code>,
<code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr-tb</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr-bt</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rl-tb</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rl-bt</anchor></code>,
<code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tb-lr</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rb-rl</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bt-lr</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bt-rl</anchor></code>
に対応しています。 <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">bt</anchor></code> はなぜかありません。いずれも <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSSOM</anchor> 上のみならず<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">レンダリング</anchor>も変化します。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chrome</anchor> は <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rl</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tb</anchor></code>,
<code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">lr-tb</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rl-tb</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">rb-rl</anchor></code> に対応しています。
<time>2013-09-07T02:21:18.00Z</time></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 現行 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS3</anchor> の <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">horizontal-lr</anchor></code>, <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">horizontal-rl</anchor></code>,
<code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">vertical-rl</anchor></code> にはどのブラウザも対応していません。 <time>2013-09-07T02:21:51.400Z</time></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IE9</anchor> は <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">-ms-writing-mode</anchor></code> を構文解析時に <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">writing-mode</anchor></code>
に置き換えるようです。 <code class="CSS" xml:lang="en"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">-ms-writing-mode</anchor></code> の方には <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">IDL属性</anchor>は無いようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> <cite>Text — SVG 2</cite>
( (<time>2013-06-13 22:56:31 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://svgwg.org/svg2-draft/text.html#WritingModeProperty">https://svgwg.org/svg2-draft/text.html#WritingModeProperty</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">日本語組版処理の要件(日本語版)</cite>
( (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Japanese Layout Task Force</anchor> 著, <time>2012-03-23 20:19:12 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/jlreq/ja/#directional_factors_in_japanese_composition">http://www.w3.org/TR/jlreq/ja/#directional_factors_in_japanese_composition</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="235" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[235]</anchor-end> 
<time>2013-10-24</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;25</anchor-internal></src> 時点まで:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="236" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[236]</anchor-end> 方向の記述が block-start/block-end, inline-start/inline-end に変更されました。<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="237" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[237]</anchor-end> これで <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルの残滓が <code>writing-mode</code>
という特性名くらいで後はほとんど別物になりました。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="238" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[238]</anchor-end> <code>text-combine-horizontal</code> の条件のうち数字列だけ復活しました。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="255" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[255]</anchor-end> 
<time>2014-03-20</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;27</anchor-internal></src> 時点までに、
<code>text-combine-horizontal</code>
は
<code>text-combine-upright</code>
に改称されました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> <cite xml:lang="en">History for css-writing-modes/Overview.src.html - w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>, <time>2020-10-27T13:40:19.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/master?after=95ef3911fe15353351a191f320b17e06fcdac30e+69&amp;branch=95ef3911fe15353351a191f320b17e06fcdac30e&amp;path%5B%5D=css-writing-modes&amp;path%5B%5D=Overview.src.html">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/master?after=95ef3911fe15353351a191f320b17e06fcdac30e+69&amp;branch=95ef3911fe15353351a191f320b17e06fcdac30e&amp;path%5B%5D=css-writing-modes&amp;path%5B%5D=Overview.src.html</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
( (<time>2013-10-24 23:21:50 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2013/WD-css-writing-modes-3-20131024/">http://www.w3.org/TR/2013/WD-css-writing-modes-3-20131024/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
( (<time>2013-11-23 01:24:00 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2013/WD-css-writing-modes-3-20131126/">http://www.w3.org/TR/2013/WD-css-writing-modes-3-20131126/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
( (<time>2014-03-19 00:29:02 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2014/CR-css-writing-modes-3-20140320/">http://www.w3.org/TR/2014/CR-css-writing-modes-3-20140320/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> <cite xml:lang="en">History for css-writing-modes/Overview.bs - w3c/csswg-drafts · GitHub</cite>, <time>2020-10-27T13:36:37.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/master?after=d9c2b5ae122f3cd6118f027b31aebd0f7da1f5f5+139&amp;branch=d9c2b5ae122f3cd6118f027b31aebd0f7da1f5f5&amp;path%5B%5D=css-writing-modes&amp;path%5B%5D=Overview.bs">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commits/master?after=d9c2b5ae122f3cd6118f027b31aebd0f7da1f5f5+139&amp;branch=d9c2b5ae122f3cd6118f027b31aebd0f7da1f5f5&amp;path%5B%5D=css-writing-modes&amp;path%5B%5D=Overview.bs</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> <cite>IRC logs: freenode / #whatwg / 20141219</cite>
( (<time>2014-12-22 23:09:27 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://krijnhoetmer.nl/irc-logs/whatwg/20141219#l-130">http://krijnhoetmer.nl/irc-logs/whatwg/20141219#l-130</anchor-external></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="377" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[377]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TEI</anchor>
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書字方向</anchor>の扱いを検討し、
基本的なものは <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor> で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ワードアート</anchor>的な特殊例は 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の
<code>transform</code>
で記述するとの結論を得ました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="378" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[378]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下から上の縦書き</anchor>は <code><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">text-orientation</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">sideways-left</anchor></code>
で表現可能とされました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="379" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[379]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">牛耕式</anchor>は (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TEI</anchor> では行ごとに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">マーク付け</anchor>すれば良いので)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor> や <code>transform</code>
で書けるとされました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="380" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[380]</anchor-end> 
渦巻状のものは <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG</anchor> で扱うべきものとされました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="381" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[381]</anchor-end> 
用例として示されたうち<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下から上の横書き</anchor>をどう記述するべきなのかは不明。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="371" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[371]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Text Directionality Workgroup - TEIWiki</cite>, <time>2019-02-21T19:35:51.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:24:33.056Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://wiki.tei-c.org/index.php/Text_Directionality_Workgroup">https://wiki.tei-c.org/index.php/Text_Directionality_Workgroup</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="373" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[373]</anchor-end> <cite>Text_directionality.pdf</cite>, <time>2019-02-21T17:55:36.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:25:02.125Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://wiki.tei-c.org/images/4/48/Text_directionality.pdf">https://wiki.tei-c.org/images/4/48/Text_directionality.pdf</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="372" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[372]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Text Directionality Draft - TEIWiki</cite>, <time>2019-02-21T19:35:51.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:24:53.769Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://wiki.tei-c.org/index.php?title=Text_Directionality_Draft">https://wiki.tei-c.org/index.php?title=Text_Directionality_Draft</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="376" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[376]</anchor-end> <cite xml:lang="en-US">TEI Technical Council Meeting, 11-13 April 2013 – TEI: Text Encoding Initiative</cite>, <time>2020-11-02T08:25:42.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://tei-c.org/activities/council/meetings/tei-technical-council-meeting-11-13-april-2013/#body.1_div.1_div.3_div.1">https://tei-c.org/activities/council/meetings/tei-technical-council-meeting-11-13-april-2013/#body.1_div.1_div.3_div.1</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="375" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[375]</anchor-end> <cite><strong>[</strong>tei-council<strong>]</strong> Outcome of TEI Council discussion on Text Directionality</cite>, <time>2013-06-20T13:27:55.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:25:24.636Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://lists.village.virginia.edu/pipermail/tei-council/2013/017756.html">http://lists.village.virginia.edu/pipermail/tei-council/2013/017756.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="374" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[374]</anchor-end> <cite xml:lang="en">5 Characters, Glyphs, and Writing Modes - The TEI Guidelines</cite>, <time>2020-08-19T17:31:05.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:25:15.440Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://tei-c.org/release/doc/tei-p5-doc/en/html/WD.html#WDWM">https://tei-c.org/release/doc/tei-p5-doc/en/html/WD.html#WDWM</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>sideways</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="242" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[242]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> 後、
実装状況が芳しくなかった機能の処遇と 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG</anchor>
との統合が問題となったようです。
<time>2015-12-15</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;32</anchor-internal></src> までの変更:</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="243" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[243]</anchor-end> <code>text-orientation</code><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="244" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[244]</anchor-end> <code>sideways-left</code> 廃止</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="245" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[245]</anchor-end> <code>sideways-right</code> = <code>sideways</code> に</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="246" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[246]</anchor-end> <code>use-glyph-orientation</code> 廃止</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="247" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[247]</anchor-end> <code>glyph-orientation-vertical</code>
は0度と90度のみに限定され
<code>text-orientation</code> に読み替えることに</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[248]</anchor-end> <code>writing-mode</code> に
<code>sideways-lr</code>,
<code>sideways-rl</code>
追加</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="249" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[249]</anchor-end> <code>text-orientation</code> は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>中の英数字などの制御にほぼ限定され、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英語</anchor>などの寝かせた縦書きは <code>writing-mode</code>
で扱うことになりました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>文中の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アラビア文字</anchor>の上から下への<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">右横書き</anchor>や、
下から上への <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Ogham</anchor> のような従来カバーされていた稀な用途は、
対象外とされてしまいました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="250" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;250</anchor-internal></src>。
ここに至って <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTN #22</anchor> モデルの面影もほとんど消えてなくなってしまいました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="339" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[339]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG2</anchor>
は (慢性的な資源不足もあって長年放置され)
長らく <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SVG 1.1</anchor>
の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> ベースのモデルのままでしたが、
このとき 
<code>direction</code>, <code>unicode-bidi</code>
も含め
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS Writing Modes</anchor>
を利用する形に改められました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="338" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;338</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong></strong>[<strong></strong>css-writing-modes<strong></strong>]<strong></strong><strong></strong>[<strong></strong>svg<strong></strong>]<strong></strong> SVG and writing-mode</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Koji Ishii</anchor> 著, <time>2015-05-07 13:22:18 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2015May/0092.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2015May/0092.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="250" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[250]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: <strong>[</strong>css-writing-modes<strong>]</strong> Propose writing-mode: sideways-left</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>, <time>2015-07-05 03:21:08 +09:00</time>, <time>2020-01-17T22:52:18.000Z</time>, <time>2020-10-31T12:22:23.023Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2015Jul/0060.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2015Jul/0060.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="240" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[240]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>CSSWG<strong>]</strong> Minutes Paris F2F 2015-08-27 Part II: FXTF Meeting Part II; glyph-orientation, writing-mode Values from SVG 1.1, getTransformToElement, Path Animation,Zoom Features for Media Queries</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Dael Jackson</anchor>, <time>2015-09-15 02:59:00 +09:00</time>, <time>2020-01-17T19:49:54.000Z</time>, <time>2020-10-31T11:42:22.612Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/public-fx/2015JulSep/0062.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/public-fx/2015JulSep/0062.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="239" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[239]</anchor-end> <cite>Notes on CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2015-10-05T14:35:45.000Z</time>, <time>2020-10-31T11:36:22.797Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://tavmjong.free.fr/SVG/WRITING_MODES/">http://tavmjong.free.fr/SVG/WRITING_MODES/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong></strong>[<strong></strong>css-writing-modes<strong></strong>]<strong></strong> Update SVG 'writing-mode' values to compute throu… · w3c/csswg-drafts@8204f4d</cite>
(<time>2015-10-06 13:14:33 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/8204f4d5fa23f4a640bc3d08afeb42d02560bb3e">https://github.com/w3c/csswg-drafts/commit/8204f4d5fa23f4a640bc3d08afeb42d02560bb3e</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
( (<time>2015-12-15 05:45:58 +09:00</time> 版))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.w3.org/TR/2015/CR-css-writing-modes-3-20151215/">http://www.w3.org/TR/2015/CR-css-writing-modes-3-20151215/</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
(<time>2015-12-15 03:08:15 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://drafts.csswg.org/css-writing-modes-3/">https://drafts.csswg.org/css-writing-modes-3/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="338" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[338]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Scalable Vector Graphics (SVG) 2</cite>, <time>2016-09-14T04:07:01.000Z</time>, <time>2020-11-01T09:05:19.304Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2016/CR-SVG2-20160915/single-page.html#text-WritingModeProperty">https://www.w3.org/TR/2016/CR-SVG2-20160915/single-page.html#text-WritingModeProperty</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> <cite xml:lang="en">409155 - writing-mode doesn't work on th or td elements - chromium - Monorail</cite>
(<time>2016-12-11 23:44:27 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://bugs.chromium.org/p/chromium/issues/detail?id=409155">https://bugs.chromium.org/p/chromium/issues/detail?id=409155</anchor-external></p><ul><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Writing Modes PR &amp; Testsuite</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Geoffrey Sneddon</anchor>著, <time>2017-01-13 07:48:24 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2017Jan/0024.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2017Jan/0024.html</anchor-external></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: Writing Modes PR &amp; Testsuite</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Geoffrey Sneddon</anchor>著, <time>2017-02-10 01:34:25 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2017Feb/0047.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2017Feb/0047.html</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="251" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[251]</anchor-end> 
<code>writing-mode</code>
に新たに追加された
<code>sideways-rl</code>,
<code>sideways-lr</code>
と
<code>text-combine-horizontal</code>
の数字列の条件指定は、
Level 3 から外され
Level 4 だけになりました。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>
(<time>2017-12-06 14:47:48 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2017/CR-css-writing-modes-3-20171207/">https://www.w3.org/TR/2017/CR-css-writing-modes-3-20171207/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>
(<time>2017-12-06 15:02:10 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2017/WD-css-writing-modes-4-20171207/">https://www.w3.org/TR/2017/WD-css-writing-modes-4-20171207/</anchor-external></li></ul></refs><ul><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Re: <strong>[</strong>css-writing-modes<strong>]</strong> Compatible proposal for a merge of direction  and writing-mode</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>著, <time>2018-01-16 07:14:57 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2018Jan/0059.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2018Jan/0059.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="113" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[113]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2018-05-22T18:41:02.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:09:23.398Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2018/CR-css-writing-modes-3-20180524/">https://www.w3.org/TR/2018/CR-css-writing-modes-3-20180524/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="112" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[112]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2019-07-29T07:03:19.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:09:11.977Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-3-20190730/">https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-3-20190730/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="111" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[111]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2019-09-02T04:47:51.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:08:58.501Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-3-20190903/">https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-3-20190903/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[110]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2019-10-22T09:47:46.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:08:47.186Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2019/PR-css-writing-modes-3-20191024/">https://www.w3.org/TR/2019/PR-css-writing-modes-3-20191024/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="109" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[109]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2020-04-30T16:55:21.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:08:25.562Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2019/REC-css-writing-modes-3-20191210/">https://www.w3.org/TR/2019/REC-css-writing-modes-3-20191210/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="108" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[108]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 3</cite>, <time>2020-10-27T11:08:23.000Z</time>, <time>2020-10-27T12:06:03.808Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://drafts.csswg.org/css-writing-modes-3/">https://drafts.csswg.org/css-writing-modes-3/</anchor-external></li></ul><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="253" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[253]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>, <time>2018-05-23T20:15:17.000Z</time>, <time>2020-10-31T12:33:40.349Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2018/CR-css-writing-modes-4-20180524/">https://www.w3.org/TR/2018/CR-css-writing-modes-4-20180524/</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="256" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[256]</anchor-end> <cite xml:lang="en"><strong>[</strong>CSSWG<strong>]</strong><strong>[</strong>css-writing-modes<strong>]</strong> CSS Writing Modes: Updated L3, CR for L4</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">fantasai</anchor>著, <time>2018-05-30 05:36:20 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2018May/0046.html">https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2018May/0046.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[252]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>, <time>2020-04-30T16:57:43.000Z</time>, <time>2020-10-31T12:33:22.023Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-4-20190730/">https://www.w3.org/TR/2019/CR-css-writing-modes-4-20190730/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> <cite xml:lang="en">CSS Writing Modes Level 4</cite>
(<time>2019-02-01 10:07:02 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/">https://drafts.csswg.org/css-writing-modes/</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="254" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[254]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chrome</anchor> は <code>writing-mode</code>: <code>horizontal-tb</code>,
<code>vertical-lr</code>, <code>vertical-rl</code>;
<code>text-orientation</code>:
<code>mixed</code>,
<code>sideways</code>,
<code>upright</code>;
<code>text-combine-upright</code>: <code>all</code>
に対応しています。
<time>2020-10-31T12:39:48.800Z</time></p></section><section><h1>TTML2</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="268" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[268]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML1</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> モデルの <code>writing-mode</code>, <code>direction</code>
をコピーした <code>tts:writingMode</code>, <code>tts:direction</code>
を定めていました (詳細な処理モデルの規定は無し、詳しくは <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;262</anchor-internal>)。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="269" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[269]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML2</anchor> はそれを残したまま <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> からつまみ食いする形で
<code>tts:textOrientation</code>
を追加しました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="271" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[271]</anchor-end> 
<time>2015-02-12</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="270" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;270</anchor-internal></src> 時点では、
当時の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> 相当の値を独自に規定していました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="272" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[272]</anchor-end> <code>mixed</code>: 
vertical writing mode では:
horizontal script なら sideways (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計回りに90°回転</anchor>),
vertical script ならそのまま</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="273" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[273]</anchor-end> <code>sidewaysLeft</code>:
vertical writing mode では:
horizontal script なら sideways (反<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計回りに90°回転</anchor>)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="274" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[274]</anchor-end> <code>sidewaysRight</code>:
vertical writing mode では:
horizontal script なら sideways (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計回りに90°回転</anchor>)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="275" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[275]</anchor-end> <code>sideways</code>:
vertical writing mode では:
horizontal script なら、
writing mode が <code>tbrl</code>, <code>tblr</code> により時計回りまたは反時計回りに90度回転。
vertical scripts ならそのまま。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="276" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[276]</anchor-end> <code>upright</code>:
vertical writing mode なら、
horizontal script は upright,
vertical script はそのまま。</li></ul><p>(script 判定方法の規定はなし)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="278" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[278]</anchor-end> 
<time>2017-06-30</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">WD</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="277" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;277</anchor-internal></src> 時点では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor>
<code>Vertical_Orientation</code>
を参照する形に改められていました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="280" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[280]</anchor-end> horizontal writing mode では無意味</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="279" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[279]</anchor-end> <code>mixed</code>:
rotated glyph: sideways,
non-rotated glyph: upright
(rotated or not は VO 次第)。
sideways: block progression direction が右左か左右かにより、
時計回りか反時計回りに90度回転
(回転はグリフ置換かアフィン変換によって行われ、
どちらになるかはフォント次第)。
upright: 何もしない。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="281" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[281]</anchor-end> <code>sidewaysLeft</code>: 
rotated glyph は反時計回りに90度回転。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="282" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[282]</anchor-end> <code>sidewaysRight</code>: 
rotated glyph は時計回りに90度回転。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="283" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[283]</anchor-end> <code>sideways</code>:
rotated glyph は 
block progression direction が右左か左右かにより、
時計回りか反時計回りに90度回転</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="284" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[284]</anchor-end> <code>upright</code>:
すべての文字を <code>Vertical_Orientation</code> が <code>U</code>
として扱い、回転しない。
グリフ置換も回転も発生しない。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="285" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[285]</anchor-end> 慎重に読むと <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> とは違うことを言っています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">UTR #50</anchor> と同じかどうかは判断が難しい。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="287" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[287]</anchor-end>
<time>2018-03-13</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CR</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="286" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;286</anchor-internal></src>
時点では、規定内容はほぼ同じながら、
glyph ではなく <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> が回転するしないという形になっていました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">XSL</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">TTML</anchor> がグリフごとに想定する表示上の単位。
規定はいくらか厳密になったといえますが、
現実のフォントの実装やレンダリング処理、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
との関係を考えるとき、
適切な改正だったのか判断しづらい。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="289" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[289]</anchor-end> 
<time>2018-10-04</time> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">PR</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="288" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;288</anchor-internal></src>
時点では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor>
の変更に追随した改廃がありました。
慎重に読むと <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> と同じか怪しいのは変わらず。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="290" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[290]</anchor-end> horizontal writing mode では無意味</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="291" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[291]</anchor-end> <code>mixed</code>:
rotated glyph: sideways,
non-rotated glyph: upright
(rotated or not は VO 次第)。
sideways: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> 時計回りに90度回転
(回転はグリフ置換かアフィン変換によって行われ、
どちらになるかはフォント次第)。
upright: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> 何もしない。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="292" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[292]</anchor-end> <code>sideways</code>: 
すべて <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> 時計回りに90度回転。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="293" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[293]</anchor-end> <code>upright</code>:
すべての文字を <code>Vertical_Orientation</code> が <code>U</code>
として扱い、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">glyph area</anchor> は回転しない。
グリフ置換も回転も発生しない。</li></ul><p>(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> と違って <code>writing-mode</code> には変更なし。)</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="270" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[270]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 2 (TTML2)</cite>, <time>2017-10-02T10:51:26.000Z</time>, <time>2020-11-01T02:17:09.541Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2015/WD-ttml2-20150212/#style-attribute-textOrientation">https://www.w3.org/TR/2015/WD-ttml2-20150212/#style-attribute-textOrientation</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="277" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[277]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 2 (TTML2)</cite>, <time>2017-06-30T02:58:52.000Z</time>, <time>2020-11-01T02:26:16.129Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2017/WD-ttml2-20170630/#style-attribute-textOrientation">https://www.w3.org/TR/2017/WD-ttml2-20170630/#style-attribute-textOrientation</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="286" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[286]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 2 (TTML2)</cite>, <time>2018-03-12T19:38:31.000Z</time>, <time>2020-11-01T02:43:13.902Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2018/CR-ttml2-20180313/#style-attribute-textOrientation">https://www.w3.org/TR/2018/CR-ttml2-20180313/#style-attribute-textOrientation</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="288" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[288]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 2 (TTML2)</cite>, <time>2018-09-27T11:48:59.000Z</time>, <time>2020-11-01T02:48:41.291Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/TR/2018/PR-ttml2-20181004/#style-attribute-textOrientation">https://www.w3.org/TR/2018/PR-ttml2-20181004/#style-attribute-textOrientation</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> <cite xml:lang="en-us">Timed Text Markup Language 2 (TTML2) (2nd Edition)</cite>, <time>2020-07-28T01:59:54.000Z</time>, <time>2020-10-23T14:29:39.885Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://w3c.github.io/ttml2/#style-attribute-writingMode">https://w3c.github.io/ttml2/#style-attribute-writingMode</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="369" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[369]</anchor-end> 
なお、当初は
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ST 428-7</anchor>
との互換性を理由に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下から上の縦書き</anchor>対応が模索されましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> にないという理由で対応されませんでした <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="370" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;370</anchor-internal></src>。
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ST 428-7</anchor> は <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSS</anchor> の系譜に連ならない独自モデル。 <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>書字方向</anchor> </sw-see>)</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="370" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[370]</anchor-end> <cite xml:lang="en">ISSUE-232: Bottom-to-top text direction - Timed Text Working Group Tracker</cite>, <time>2019-11-12T10:05:13.000Z</time>, <time>2020-11-02T08:17:33.332Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.w3.org/AudioVideo/TT/tracker/issues/232">https://www.w3.org/AudioVideo/TT/tracker/issues/232</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1></h1><figure class="bookmarklet"><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="385" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[385]</anchor-end> 
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://software.hixie.ch/utilities/js/live-dom-viewer/?%3C!DOCTYPE%20HTML%3E%0A%3Cstyle%3E%0Asection%20%7B%0A%20%20border%3A%201px%20solid%20currentcolor%3B%0A%20%20position%3A%20absolute%3B%0A%7D%0Adiv%20%7B%0A%20%20writing-mode%3A%20vertical-lr%3B%0A%20%20border%3A%201px%20solid%20gray%3B%0A%7D%0Ap%20%7B%0A%20%20writing-mode%3A%20horizontal-tb%3B%0A%7D%0A%3C%2Fstyle%3E%0A%0A%3Csection%3EX%3Cdiv%3E%3Cp%3EA%3Cp%3EB%3Cp%3EC%3C%2Fdiv%3EY%3C%2Fsection%3E%0A">https://software.hixie.ch/utilities/js/live-dom-viewer/?%3C!DOCTYPE%20HTML%3E%0A%3Cstyle%3E%0Asection%20%7B%0A%20%20border%3A%201px%20solid%20currentcolor%3B%0A%20%20position%3A%20absolute%3B%0A%7D%0Adiv%20%7B%0A%20%20writing-mode%3A%20vertical-lr%3B%0A%20%20border%3A%201px%20solid%20gray%3B%0A%7D%0Ap%20%7B%0A%20%20writing-mode%3A%20horizontal-tb%3B%0A%7D%0A%3C%2Fstyle%3E%0A%0A%3Csection%3EX%3Cdiv%3E%3Cp%3EA%3Cp%3EB%3Cp%3EC%3C%2Fdiv%3EY%3C%2Fsection%3E%0A</anchor-external></p></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="386" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[386]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Chrome</anchor> だと <code>position:absolute</code>
中の <code>writing-mode</code> が違うブロックに外接するよう
<code>position:absolute</code> 箱のサイズが決められますが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Safari</anchor> はそれを無視するので、横にはみ出してしまいます。
<time>2022-02-01T06:12:25.800Z</time></p><p><code>div</code> に <code>min-width</code> を指定するとそこまでは広まりますが、
内容がそれより大きければはみ出します。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="387" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[387]</anchor-end> 再現コードをうまく作れないのですが、
条件によっては幅だけではなく高さもおかしくなるみたいです。</p></section></section></body></html>