<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
古代の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">農暦</anchor>では1<dfn>章</dfn>は19<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor>で、
19年に7回<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閏月</anchor>が挿入されました。
これを<dfn>章法</dfn>と呼び、
同様の構造の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ暦</anchor>では<dfn>メトン周期</dfn>と呼びました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
狭義の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章法</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン周期</anchor>はこの19年の周期を指しますが、
広義には更に改良したものも含みます。</p><section><h1>ギリシャ暦置閏法</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">置閏法</anchor>は、
8年に3回<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閏月</anchor>を挿入する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">八年法</anchor>が行われた後、
19年周期のものへと発展しました。</p><section><h1>メトン法</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <dfn>メトン法</dfn>は、西暦紀元前433年ないし432年に<ruby>Meton<rt>メトン</rt></ruby>が発明したといわれます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 19年に7回の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閏月</anchor>を置き、全日数を6940日としていました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">川合教授還暦記念論文集</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">川合貞一教授還暦祝賀会</anchor>, <time>昭和6<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1931</attrvalue></time>, <time>2025-07-30T10:21:15.000Z</time>, <time>2025-08-20T11:35:33.895Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1223528/1/217">https://dl.ndl.go.jp/pid/1223528/1/217</anchor-external> (要登録)</p><p>メトン周期 BC433.7.15</p></section><section><h1>カリポス法</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <dfn>カリポス法</dfn>は、西暦紀元前334年に <ruby>Kalippos<rt>カリポス</rt><rt>Callipus</rt></ruby>
が発明したものといいます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 19 × 4 = 76<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor>を循環期とし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月</anchor>との関係は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン法</anchor>同様とし、
19年の全日数を6939<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>3</mtext><mtext>4</mtext></mfrac>日としていました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 西暦紀元前125年頃、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ヒパルコス</anchor>が精密に測定して304年の循環期を求めた
(<dfn>ヒパルコス法</dfn>、<dfn>ヒッパルコス法</dfn>) ものの、
年数が多くて実施されなかったといいます。 
19年の全日数を6939<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>11</mtext><mtext>16</mtext></mfrac>日としていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">川合教授還暦記念論文集</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">川合貞一教授還暦祝賀会</anchor>, <time>昭和6<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1931</attrvalue></time>, <time>2025-07-30T10:21:15.000Z</time>, <time>2025-08-20T11:35:33.895Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1223528/1/217">https://dl.ndl.go.jp/pid/1223528/1/217</anchor-external> (要登録)</p><p>カリピック紀元 BC333(C)夏至の新月</p></section></section><section><h1>ギリシャ暦と農暦</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢</anchor>の時代) とは交流があり、
一方が他方に影響を与えた可能性もありますが、
独自に発達して必然的に似た可能性もあります。
両暦法の成立を比較すると、次のようになります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="258" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;258</anchor-internal></src></p><table><tbody><tr><th></th><th> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">カリポス法</anchor></th><th> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ヒパルコス法</anchor></th></tr><tr><th> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ暦</anchor></th><td><time>前334年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:-333</attrvalue></time>頃</td><td><time>前125年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:-124</attrvalue></time>頃</td></tr><tr><th> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor></th><td><time>前104年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:-103</attrvalue></time></td><td><time>443年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:443</attrvalue></time></td></tr></tbody></table><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 独立にせよそうでないにせよ、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ</anchor>が数百年も先行していました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">農暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章法</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン周期</anchor>の関係性については、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平山清次</anchor>が指摘しました。
平山は、簡単なことなので既知かもしれないが他に言及が見当たらない、
としていました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="238" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;238</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ギリシャ暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">八年法</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン法</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">農暦</anchor>で行われた記録は残っておらず、
不明です。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="238" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;238</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">カリポス法</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor>に相当します。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="238" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;238</anchor-internal></src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor>では76年 = 1<dfn>蔀</dfn>としました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ヒパルコス法</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元嘉暦</anchor>に相当します。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="238" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;238</anchor-internal></src></p></section><section><h1>その他</h1><figure class="list short"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン周期</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陰太陽暦</anchor></figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代バビロニア暦</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユダヤ暦</anchor></li></ul></figure></section><section><h1>脱却</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>破章法</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>黄金数</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> <cite>julianday.pdf</cite>, <time>2017-08-11T23:13:49.000Z</time>, <time>2023-04-21T13:07:16.448Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://fomalhautpsa.sakura.ne.jp/Science/OgawaKiyohiko/julianday.pdf">http://fomalhautpsa.sakura.ne.jp/Science/OgawaKiyohiko/julianday.pdf</anchor-external></p></section><section><h1>関連</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>太陽周期</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite>暦法及時法</cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="258" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[258]</anchor-end> <cite>暦法及時法</cite>, 47 ページ</li></ul></li></ul></refs><figure class="amazon"><p>暦 天文</p></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">メトン周期 - Wikipedia</cite>
(<time>2017-02-27 20:11:06 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%A1%E3%83%88%E3%83%B3%E5%91%A8%E6%9C%9F">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%A1%E3%83%88%E3%83%B3%E5%91%A8%E6%9C%9F</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <cite>東南アジア伝統天文学の重層構造 </cite>
(<time>2019-01-08 21:29:32 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www2.nao.ac.jp/~mitsurusoma/gendai5/24_ohashi.pdf">http://www2.nao.ac.jp/~mitsurusoma/gendai5/24_ohashi.pdf</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> (<time>2018-03-23 14:39:22 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/bitstream/2433/162000/1/tnk000136_246.pdf">https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/bitstream/2433/162000/1/tnk000136_246.pdf</anchor-external></p></section></body></html>