<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
<dfn>福安</dfn>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>の1つです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
福安元年は<time>文安元(1444)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1444</attrvalue></time>と推測されます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
唯一知られる用例があるのは現存最古の備前焼年号壷とされ、美術系の書籍で紹介されたり、
美術館の展覧会で展示されたりしているようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">備前四耳大壺/赤磐市</cite>, <time>2022-12-13T23:54:01.000Z</time>, <time>2022-12-24T08:06:14.425Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.city.akaiwa.lg.jp/bunkazai/ichiran/shitei/kuni/1970.html">https://www.city.akaiwa.lg.jp/bunkazai/ichiran/shitei/kuni/1970.html</anchor-external></p><blockquote><p>胴の銘文にある福安元年は私年号とみられるが、甲子の干支、壺の形態などからみて、文安元年(1444年)と考えられている。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite>国指定文化財等データベース</cite>, <time>2022-12-24T08:06:39.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/7266">https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/7266</anchor-external></p><blockquote><p>画賛・奥書・銘文等 	: 	 (篦書銘)</p><p>「石井原山之/橋本坊之/常住物也/歳次/福安元年三月廿三日/甲子/作者伊部村/釣井衛門太郎(花押)」 </p></blockquote><blockquote><p>銘文中の「石井原山」とは現在でも千光寺の山号として用いられており、「橋本坊」は千光寺の一塔頭であった。「福安」の年号については該当する年号がないが、私年号の中には永仁を永福、延徳を福徳と吉祥文字に置きかえる例もあったことや、甲子の干支、壺の形式の特徴からして、文安元年(一四四四)のことと考えられる。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">図録/備前焼-千年の伝統美/古備前-茶碗.茶入.水指.徳利.擂鉢.他/人間国宝-金重陶陽.藤原啓.山本陶秀/金重素山.金重道明.隠崎隆一.他/茶道(酒器)|売買されたオークション情報、yahooの商品情報をアーカイブ公開 - オークファン(aucfan.com)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">aucfan</anchor>, <time>2022-12-24T08:10:21.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://aucview.com/yahoo/o437640592/">https://aucview.com/yahoo/o437640592/</anchor-external></p><blockquote><p>●●「備前焼・千年の伝統美」・展・・・●●</p><p>―”1997-1998”―</p><p>◆山陽新聞社・1991~1992。</p></blockquote><blockquote><pre>  ◆6・備前四耳壺・(福[文]安元年[1444]銘)。
              ・重要文化財。
              ・室町時代。
              ・千光寺。

    ★胴周囲に・「石井原山之 橋本功之 常住物
     也 歳次 福安元年三月廿三日 甲子 作者
     伊部村之 釣井衛門太郎・(花押)」・と銘
     文が刻まれ・千光寺に550年以上守り伝え
     られたことがわかる。</pre></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">刻銘を有する中世陶器(Ⅳ. 政治史と生活史)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">吉岡 康暢</anchor>, <time>1991-11-11</time>, <time>2016-04-01</time>, <time>2022-12-24T08:18:41.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://rekihaku.repo.nii.ac.jp/index.php?active_action=repository_view_main_item_detail&amp;page_id=13&amp;block_id=41&amp;item_id=528&amp;item_no=1">https://rekihaku.repo.nii.ac.jp/index.php?active_action=repository_view_main_item_detail&amp;page_id=13&amp;block_id=41&amp;item_id=528&amp;item_no=1</anchor-external>
#page=15</p><p>私年号 文安元年</p><p>千光寺僧(使用者)の発意か周辺で使われたのか不明、
作者の創案の可能性も</p><p>#page=43 白黒写真 (解像度と白黒のため字形の認識が難しい)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/7962393">https://dl.ndl.go.jp/pid/7962393</anchor-external> (非公開)</p><blockquote><p>日本の美術 (236)</p><p>雑誌</p><p>至文堂 編[他] (ぎょうせい, 1986-01)</p><p>全 4 件の該当箇所</p><p>10: 也」とあり、福安元年三月廿三日の記</p><p>40: 四耳大壺もその一例。福安元年(文安元年のことであろう。一四四四)の年紀と橋本坊の什物であったこと</p><p>44: 古陶館·三四耳大壺(福安元年銘十五世紀備前高六三·〇cm)千光寺·····一四 17 自然釉大壺常滑(十五世紀高四二·二cm</p><p>45: 古田四耳大壺及び銘(福安元年銘岡山県山陽町千光寺伝世高六三·〇cm)千光〓会三自然釉大壺備前(十五世紀</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">陶説 (448)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本陶磁協会</anchor>, <time>1990-07</time>, <time>2022-12-21T08:14:19.000Z</time>, <time>2022-12-24T08:14:22.490Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/7912435/1/31">https://dl.ndl.go.jp/pid/7912435/1/31</anchor-external> (要登録)</p><p>私年号 文安元年</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">和気郡史 資料編 下巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和気郡史編纂委員会</anchor>, <time>1983.8<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1983</attrvalue></time>, <time>2022-12-21T08:14:19.000Z</time>, <time>2022-12-24T08:16:19.514Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9575471/1/662">https://dl.ndl.go.jp/pid/9575471/1/662</anchor-external> (要登録)</p><p>議論の末、現在では文安と決定した</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <cite>月刊文化財 - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Google ブックス</anchor></cite>, 
<time>1987</time>,
<time>2022-12-29T03:09:58.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=DfE5AAAAIAAJ&amp;q=%22%E7%A6%8F%E5%AE%89%22">https://books.google.co.jp/books?id=DfE5AAAAIAAJ&amp;q=%22%E7%A6%8F%E5%AE%89%22</anchor-external></p><blockquote><p>20 ページ</p><p>古備前四川大壺千光寺橋本坊之一常住物也歳次福安元年三月廿三日甲子作者伊部村釣井衛門太郎(花押)えしようじゅもんみたもの金銀藍松松樹文蓋物尾形乾山作一合東京都千代田区丸ノ内 1-一財団法人出光美術館総高六・八センチこうりん江戸時代尾形乾山(一六 ...
「福女」の年号については該当する年号がないが、私年号の中には永仁を永福、延徳を福徳と吉祥文字に置きかえる例もあった ...</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor> - Wikipedia</cite>, <time>2022-12-10T11:22:17.000Z</time>, <time>2022-12-22T12:35:00.472Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external></p><blockquote><table><tbody><tr><th>私年号</th><th>異説</th><th>元年相当公年号(西暦)</th><th>継続年数</th><th>典拠・備考</th></tr><tr><td>福安</td><td>-</td><td>嘉吉4年(1444年)</td><td>不明</td><td>岡山県赤磐市千光寺蔵備前焼四耳壺銘</td></tr></tbody></table></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <cite>R2_report.pdf</cite>, <time>2021-09-19T02:11:38.000Z</time>, <time>2022-12-24T08:17:16.937Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://okayama-kenbi.info/kenbi/wp-content/uploads/2021/09/R2_report.pdf#page=47">https://okayama-kenbi.info/kenbi/wp-content/uploads/2021/09/R2_report.pdf#page=47</anchor-external></p><blockquote><table><tbody><tr><td>博10</td><td>重文</td><td>壷(古備前四耳大壷)</td><td>1</td><td>W44.8×H62.8</td><td>福(文)安元(1444)年</td><td>銘<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>「石井原山之<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>橋本坊之<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>常住物也<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>歳次 福安元年<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>三月廿三日 甲子<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>作者伊部村之<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>釣井衛門太郎<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>(花押)」</td><td>千光寺<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>(県博寄託)</td></tr></tbody></table></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文安</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">別名<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">異年号</title></anchor>とするのが定説で、特に異論も提出されていないようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
意図的な改変か否かは十分議論されていないように見えますが、検討の必要があるでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<cite>Google Books</cite> で探すと文安の誤りかとしている美術系の書籍もあるようです。
それもあまりしっかり検討しているようには見えませんが。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
<time>嘉吉4(1444)年2月5日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">kyuureki:1444-02-05</attrvalue></time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文安</anchor>改元</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">岡山県史 第5巻 (中世 2)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">岡山県史編纂委員会 編纂</anchor>, <time>1991.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1991</attrvalue></time>, <time>2023-12-19T01:59:10.000Z</time>, <time>2023-12-22T09:32:56.809Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9576640/1/248">https://dl.ndl.go.jp/pid/9576640/1/248</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">岡豊風日 : 高知県立歴史民俗資料館だより</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">高知県文化財団, 高知県立歴史民俗資料館</anchor>, <time>2013-10-01</time>, <time>2024-02-01T05:12:54.000Z</time>, <time>2024-02-10T05:04:22.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/10375441/1/1">https://dl.ndl.go.jp/pid/10375441/1/1</anchor-external>
#page=3</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">古備前名品図譜</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">桂又三郎, 津下臣太郎, 大倉由雄</anchor>, <time>1961</time>, <time>2025-02-25T01:55:51.000Z</time>, <time>2025-03-27T08:46:50.147Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/8799396/1/213?keyword=%E7%A6%8F%E5%AE%89">https://dl.ndl.go.jp/pid/8799396/1/213?keyword=%E7%A6%8F%E5%AE%89</anchor-external> (要登録)</p></body></html>