<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
明らかに別世界として語られているであろうものもあれば、
現実世界と曖昧な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">増補現実</anchor>的<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">説話</anchor>世界で語られているものもあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
娯楽目的のものだけでなく、宗教的異界と思われるものも便宜上含めています。</p><section><h1>元号</h1><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> </figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弥勒十年</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福徳元年</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福徳の三年目</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">崇宝元年</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応久</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">泰平<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">泰平 (山口)</title></anchor></li></ul></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="202" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[202]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">室町時代</anchor>の成立とされる<cite>精進魚類物語</cite>
(<cite>魚鳥平家</cite>)
には、
「魚鳥元年<lines xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><line>壬</line><line>申</line></lines>八月一日」
なる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>が現れます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;201</anchor-internal></src>
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>魚鳥</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="147" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[147]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">応仁の乱</anchor>の頃に成立したと言われる
<cite>鴉鷺合戦物語</cite>
には、
「<dfn>烏鵲</dfn>元年九月日」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;148</anchor-internal></src> (<dfn>烏鷺</dfn>)
なる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>が現れます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;201</anchor-internal></src>
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>烏鵲</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="333" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[333]</anchor-end> 
<cite>鴉鷺合戦物語 - SUL Digital Archive</cite>, <time>2026-07-13T15:15:41.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://da.lib.shimane-u.ac.jp/content/ja/1781">https://da.lib.shimane-u.ac.jp/content/ja/1781</anchor-external></p><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>烏鵲(うじやく)元年9月上旬、都に棲むとういちすけ東市佐林のまさくろ真玄(烏)が、山城守津守のまさしろ正素(鷺)の息女に恋慕するもはずかし辱めを受け、これを憤って軍勢を催し合戦となる。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="557" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[557]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">鴉鷺合戦物語 4巻 | 京都大学貴重資料デジタルアーカイブ</cite>, <time>2026-07-13T15:58:01.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/item/rb00015016?page=6">https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/item/rb00015016?page=6</anchor-external></p><blockquote><p>烏鷺元年九月上旬、都に稀代の合戦があった。祇園の烏東市佐林真玄は中鴨の鷺山城守正素の息女に恋し、文を遣わすが、かえって辱めを受けたことから烏・鷺の戦いとなる。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[148]</anchor-end> <ul><li><cite xml:lang="ja">鴉鷺合戦物語 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著者不詳</anchor>著, <time>明16.11<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1883</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/20">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/20</anchor-external></li><li><cite xml:lang="ja">鴉鷺合戦物語 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著者不詳</anchor>著, <time>明16.11<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1883</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/33">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/33</anchor-external></li><li><cite xml:lang="ja">鴉鷺合戦物語 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著者不詳</anchor>著, <time>明16.11<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1883</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/37">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/37</anchor-external></li><li><cite xml:lang="ja">鴉鷺合戦物語 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著者不詳</anchor>著, <time>明16.11<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1883</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/38">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/877384/38</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="204" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[204]</anchor-end> <cite>日本私年号の研究</cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[201]</anchor-end> 11ページ 註2</li></ul></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="307" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[307]</anchor-end> 
<time>日本万治元(1685)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1685</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>で刊行された
<cite>花月往来</cite>
に、
「花月元年仲陽比」云々とありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="471" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;471</anchor-internal></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="498" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[498]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">名古屋叢書 続編 第12巻 (鸚鵡籠中記 第4)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">名古屋市教育委員会</anchor>, <time>1969</time>, <time>2024-05-28T02:01:58.000Z</time>, <time>2024-07-27T14:03:34.911Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2972668/1/229">https://dl.ndl.go.jp/pid/2972668/1/229</anchor-external> (要登録)
右下</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="499" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[499]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="498" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;498</anchor-internal> 正德5年 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">狂歌</anchor>序「<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>困窮元年うきねのとしより七年<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>」</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="184" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[184]</anchor-end> 
18世紀中頃に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">本居宣長</anchor>が創作した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">端原氏</anchor>系図には、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空の元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>が用いられました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>端原氏</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="517" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[517]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">張交帖 <strong>[</strong>3<strong>]</strong> - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite>, <time>2025-04-22T02:57:30.000Z</time>, <time>2025-04-27T04:00:05.657Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2586694/1/16">https://dl.ndl.go.jp/pid/2586694/1/16</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="518" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[518]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="517" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;517</anchor-internal> 当時の有りがちな<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年代記</anchor>の体裁の冗談出版物。元号名のように書かれているものは「強盗」「日光」など。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="300" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[300]</anchor-end> 
安政4年頃に執筆されたという<cite>西征快心篇</cite>は、
当時の世界情勢を下敷きにした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空戦記</anchor>でしたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>に相当する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が<dfn>女文</dfn> (女文三年、女文四年丁巳) でした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;252</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[252]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">日本SFこてん古典 1 (宇宙への夢)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横田順弥</anchor>, <time>1984.8<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1984</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-16T07:27:51.649Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12461342/1/15?keyword=%E5%A5%B3%E6%96%87">https://dl.ndl.go.jp/pid/12461342/1/15?keyword=%E5%A5%B3%E6%96%87</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="379" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[379]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">氷厘亭氷泉さんはTwitterを使っています 「河童がひからびたせいかご改元があり、障碍三年は翌年に悪魔元年となる(このヤバすぎる妖界元号が『化物念代記』で一番すき) https://t.co/ofRgXEq55P」 / Twitter</cite>
(<time>2021-10-27 23:12:56 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/hyousen/status/1001110555023691776">https://twitter.com/hyousen/status/1001110555023691776</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="380" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[380]</anchor-end> 
<time>2021-10-27T14:19:48.500Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://waseda.repo.nii.ac.jp/?action=repository_uri&amp;item_id=5415&amp;file_id=162&amp;file_no=1">https://waseda.repo.nii.ac.jp/?action=repository_uri&amp;item_id=5415&amp;file_id=162&amp;file_no=1</anchor-external>
PDF 8ページ</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <cite>川崎みさをさんの昔話-90 てんぽ物語-</cite>, <time>2015-01-05T09:00:31.000Z</time>, <time>2025-07-02T07:38:32.411Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.t-bunkyo.jp/library/minwa/archives/kawasaki/text/90.html">https://www.t-bunkyo.jp/library/minwa/archives/kawasaki/text/90.html</anchor-external></p><blockquote><pre>  天保元年やかんの年に
 近江の湖に火がついて
 じんじぼんぼと燃えたれば
<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></pre></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite>『天保元年やかんの年』</cite>, <time>2019-08-15T17:06:43.000Z</time>, <time>2025-07-02T07:38:53.442Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.ko-sho.org/page/activity/shinkan/S_029/shinkan_029-09.html">https://www.ko-sho.org/page/activity/shinkan/S_029/shinkan_029-09.html</anchor-external></p><blockquote><p>題名の「天保元年やかんの年」は、「早物語の中でも最高に当たりをとった詞章」(五八頁)からくる。ほかにも、「頃は天保いたちの二月」(五六頁)といった似た出だしを、掲げる資料のうちに見いだせる。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-jp">天保元年やかんの年: 早物語の民俗学 | 武田 正 |本 | 通販 | Amazon</cite>, <time>2025-07-02T07:39:27.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4872943864/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4872943864/wakaba1-22/</anchor-external></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
<time>2026-07-15T12:23:53.800Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://nichibun.repo.nii.ac.jp/record/5373/files/niso_026__125__117_131__125_139.pdf">https://nichibun.repo.nii.ac.jp/record/5373/files/niso_026__125__117_131__125_139.pdf</anchor-external>
#page=9</p><p>徳保元年辰の三月十と五日</p></section><section><h1>その他の時間</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="183" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[183]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">平安朝『蜻蛉日記』の時間叙述</cite>
(<time>2018-05-15 15:27:42 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/timestudies/4/0/4_1/_article/-char/ja">https://www.jstage.jst.go.jp/article/timestudies/4/0/4_1/_article/-char/ja</anchor-external></p></section><section><h1>外部的記述</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源氏暦</anchor></p></section><section><h1>研究史</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>架空の元号</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">中世唱導文学の研究</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">小島瓔礼</anchor>, <time>1987.7<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1987</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-21T08:20:29.717Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12454421/1/134?keyword=%E6%88%AF%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/12454421/1/134?keyword=%E6%88%AF%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">魚鳥元年</anchor> 
テンポ元年猫の年 
しかもきようほう六元年、ひのべいだちの十三月、猫のうちだち<ruby>鼬鼠<rt>いだよ</rt></ruby>の刻限</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="306" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[306]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代諸元号現象</anchor></cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="469" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[469]</anchor-end> 
<cite>修訂 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絹と立方体</anchor></cite>,
p.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">687</sw-l></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="471" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[471]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三訂 近代諸元号現象</anchor></cite>, #page=27 - #page=28</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="588" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[588]</anchor-end> 
<cite><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><anchor>天皇を旅する本</anchor> 令和元年 夏 弐号</sw-v></cite>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-v>ミサンザイ</sw-v></anchor>,
<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和元年<yoko>8</yoko>月<yoko>11</yoko>日  初版</sw-v><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="589" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[589]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇を旅する本</anchor> 弐号 - ミサンザイ - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">BOOTH</anchor></cite>
(<time>2023-12-17T11:58:22.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://booth.pm/ja/items/4737604">https://booth.pm/ja/items/4737604</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="590" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[590]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">創作と天皇</sw-v></csection><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="458" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[458]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空元号は<sw-br></sw-br>世界をかえる</sw-l></csection>, pp.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">26</sw-l>-<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">28</sw-l><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="463" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[463]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空元号の元祖<sw-br></sw-br>本居宣長</sw-v></csection>, p.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">28</sw-l></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="461" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[461]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇、皇族<asis>、架空元号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">目次になし</title></asis>が登場するフィクション作品一覧</sw-l></csection>, 
p.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">31</sw-l></li></ul></li></ul></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="334" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[334]</anchor-end> 
<time>2026-07-13T15:25:33.300Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://hit-u.repo.nii.ac.jp/record/2048223/files/lan020202200401.pdf">https://hit-u.repo.nii.ac.jp/record/2048223/files/lan020202200401.pdf</anchor-external></p><blockquote><sw-left xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">金平浄瑠璃が創造する〈歴史〉</p><box class="indent"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">—金平浄瑠璃が描く時間と空間の内実—</p></box><box class="right"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">言語社会研究科 学籍番号 LD191006 奥田粋ノ介</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2022年10月</p></box></sw-left></blockquote><blockquote><sw-left xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">かかる研究方法の一環として、それぞれの作に登場する主要な人物や、設定される時間を<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
整理した、「金平浄瑠璃作中時間年表」を作成した。これを活用しながら、第二章では、金<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
平浄瑠璃の作中に見える在位の帝、年号、登場人物の年齢に着目し、〈創作者〉がどのよう<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
な歴史認識や時間感覚を持っていたのか、どのように作中時間を設定しているのかを分析<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
した。<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
その結果、架空の事件が描かれる際にも、登場人物の歴史的な活動時期に対応する帝の御<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
代が設定されていること、作品同士の連続性を示す為に、歴史的には見られない架空の年号<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
が設定されていることが判明した。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></sw-left></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="558" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[558]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">近世~近代前期の異類合戦物における嗜好品の受容 - 2023_10B.pdf</cite>, <time>2023-11-27T03:31:54.000Z</time>, <time>2026-07-13T16:01:00.293Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.tasc.or.jp/assist/archives/2022/pdf/2023_10B.pdf#page=15">https://www.tasc.or.jp/assist/archives/2022/pdf/2023_10B.pdf#page=15</anchor-external></p><blockquote><sw-left xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">この物語と関連する作品に『太平記餅酒合戦』『餅酒合戦』『膳太平記餅酒噺』などが挙げられ<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
る。『酒餅大合戦』(『大寄噺尻馬』所収)を例に述べると、本作品は初代十返舎一九(天保 2 年<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
〈1831〉没)の作と考えられる <sup>11)</sup>。人能大しょくいん(大食院)の時代、大酒元年餅の正月の<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
頃、鏡山(武蔵 川越)で池田みきの守諸白と剣菱伊丹之助が餅方を滅ぼして上戸一統支配の<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
世にしようと企てるべく、満願寺入道焼酎軒・白ざさ小西之助・老松山本の判官・白雪かせや哥<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
之助、そのほか、灘・西宮の銘酒の面々と合戦の評議をする。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></sw-left></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの流浪社さん: 「鹿島のことぶれや万歳は弥勒(弥勒十辰年)、えびすまわしは福徳(福徳元年)という私年号を使う。」 / X</cite>, <time>午後9:40 · 2020年9月6日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2020-09-06T12:40:17.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-07-27T11:00:08.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/mayu_to12/status/1302587423323336704">https://x.com/mayu_to12/status/1302587423323336704</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの伊藤慎吾さん: 「@AokiMichiharu 偽年号ならぬ戯年号は室町時代の『精進魚類物語』あたりからの伝統がありますね。先日紹介した『青物魚類合戦』の冒頭にも戯年号が使われてます。東北の民間の滑稽物も同じく「てんぽう元年薬缶の年」というのがあって、書かれた物語だけではないんですね。」 / X</cite>, <time>午後3:37 · 2022年12月29日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2022-12-29T06:37:50.000Z</attrvalue></time>, <time>2025-07-02T06:08:07.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/NarazakeMiwa/status/1608351567870308353">https://x.com/NarazakeMiwa/status/1608351567870308353</anchor-external></p></section><section><h1>関連</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空の元号</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">作中元号</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秘伝書の日時</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽史の日時</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太政</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">金光</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天策</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">混沌</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天安</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">道教年号</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本現代芸能の日時</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地球が何回回った時</anchor></p></section><section><h1>メモ</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">000027601.pdf</cite>, <time>2017-12-14T09:11:52.000Z</time>, <time>2026-07-15T12:19:02.825Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://img-kokugakuin.com/assets/uploads/2017/03/000027601.pdf#page=95">https://img-kokugakuin.com/assets/uploads/2017/03/000027601.pdf#page=95</anchor-external></p><blockquote><p>表3-1 『神界物語 幽境談』の構成</p></blockquote><blockquote><p>幽年号不洩/幽文字不読</p></blockquote></section></body></html>