<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<dfn>太歳</dfn>,
<dfn>太陰</dfn>,
<dfn>歳陰</dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那天文学</anchor>において<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星</anchor>)
と対になる架空の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天体</anchor>です。</p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor> と <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陰</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳陰</anchor>を別物と考える学説が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清</anchor>の頃にありましたが、
現在は否定されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>太陰紀年法</anchor> </sw-see></p></history><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二支</anchor>を用いた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>のために使われました。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星紀年法</anchor>を参照。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>を同義とする <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src> のは誤りです。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 
ただ実用上は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現行干支紀年法</anchor>の普及以後<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>の違いがあまり意識されることなく利用されてきた実情があるようです。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳在</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳次</anchor>のような表現は、元来<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>の意味だったことが古い用例から明らかですが、
次第に一々<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>とは書かれなくなっています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>太歳在</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
また、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星</anchor>にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">青龍</anchor>が割り当てられ、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳次</anchor>などのかわりに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">青龍</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">竜集</anchor>のように表記されるように至っては、
どのような理解のもとで使われたものかますます不明瞭です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>の専門家であっても古代支那を対象としない場合には、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor>と呼んでその所在を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年</anchor>に用いたことと<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳在</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳次</anchor>などと書いて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支紀年</anchor>としたことを素朴に結合して解説している場合があります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;10</anchor-internal></src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代支那</anchor>における<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星紀年法</anchor>の説明としては不十分で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太歳</anchor>の明瞭な区別を欠くと非難され得ますが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現行干支紀年法</anchor>の成立後の実態の説明として不正確、不適切とまではいえないと思われます。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
<time>2024-12-24T06:31:42.400Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/4756/files/gakuho01_41-3-02.pdf">https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/4756/files/gakuho01_41-3-02.pdf</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸橋轍次</anchor>著作集 第9巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鎌田正, 米山寅太郎 編集</anchor>, <time>1975</time>, <time>2024-11-28T09:48:19.000Z</time>, <time>2024-12-24T06:16:29.728Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12291014/1/131?keyword=%E5%A4%AA%E6%AD%B3">https://dl.ndl.go.jp/pid/12291014/1/131?keyword=%E5%A4%AA%E6%AD%B3</anchor-external> (要登録)<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <cite>十二支物語</cite></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">宇宙動物園 : 干支のルーツを探る</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中村清兄</anchor>, <time>1983.9<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1983</attrvalue></time>, <time>2024-11-28T09:48:19.000Z</time>, <time>2024-12-24T06:16:55.765Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12282288/1/123">https://dl.ndl.go.jp/pid/12282288/1/123</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs></body></html>