<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 
<dfn>三統暦</dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢</anchor>で用いられた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>の1つです。</p><section><h1>概要</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">劉歆</anchor>が編纂しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年月日</anchor>を画定する従来の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>の機能に加えて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日月食</anchor>を推算し、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五星</anchor>の運行を論じています。
つまり<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天体暦</anchor>の機能を有することになりました。
以後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>はみなこれを踏襲しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
しかも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>は、単に天文学的立場から構成されるのみでなく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>の定数が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">度量衡</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">易</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">象数</anchor>と結びつけられ、
一切の学問を総合的、有機的に組織しようという<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢儒</anchor>の見解に立脚しています。
そもそも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">受命改制</anchor>、民心の一新という極めて政治的な手段で行われたもので、
政治思想と密接に関わるものです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">八</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
こうした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor> (や他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>とその<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>) 
のあり方はしばしば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">牽強付会</anchor>と非難されます。
しかし
<cite>漢書律暦志の研究</cite>
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">度量衡</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">音律</anchor>の原器である<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘管</anchor>から導かれ互いに有機的に連関することは、
今日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メートル法</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">度量衡</anchor>の関係を彷彿とさせる、先駆的なものだと評価しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">八</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘管</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">度量衡</anchor>とのつながりとは具体的に、次のようなものです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二五</sw-v></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">楽器</anchor>は「風を移し俗を易へる」ものとして儒家的政治思想の基底をなしていました。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">楽律</anchor>を組織する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">十二律管</anchor>の首位が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘管</anchor>です。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘管</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長さ</anchor>は9寸です。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘管</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">容積</anchor>は1龠です。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄管管</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黍</anchor>1200粒が充たされた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">重さ</anchor>が12銖です。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦数</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">八十一分法</anchor> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;81</anchor-internal></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="212" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[212]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>は、
235<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陰月</anchor> = 19<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor> = 1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor>とし (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章法</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">メトン法</anchor>)、
1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月</anchor> = 29<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>43</mtext><mtext>81</mtext></mfrac>日としました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;201</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="213" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[213]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月</anchor>の大小と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閏月</anchor>は
1539<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor> = 1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>で循環しました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日干支</anchor>は3<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor> = 1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元</anchor>で循環しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;201</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="215" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[215]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>ではじめて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中気</anchor>のない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閏月</anchor>とする<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">置閏法</anchor>が採用されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;201</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢書</anchor>/卷021 - 维基文库,自由的图书馆</cite>, <time>2024-12-08T06:22:17.000Z</time>, <time>2024-12-22T06:22:20.183Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%BC%A2%E6%9B%B8/%E5%8D%B7021">https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%BC%A2%E6%9B%B8/%E5%8D%B7021</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="201" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[201]</anchor-end> <cite>暦法及時法</cite> 26ページ</li></ul></refs></section><section><h1>元期</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>のことが決まってから、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">晷儀</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漏刻</anchor>を使って<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十八宿</anchor>を測り、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">晦</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">分至</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">躔</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">離</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弦</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">望</anchor>を定めました。
そして元封7年11月に日月五星が規準状態にあることがわかりました。
前暦<dfn>上元泰初</dfn>から4617年の後であり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">閼逢</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">攝提格</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">甲寅</anchor>) 歳、
中冬11月甲子朔旦冬至、
日月在建星、
太歲在子の状態であり、
これが<dfn>太初本星度新正</dfn>とされ、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>とされました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一二</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> この文については<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">木星紀年法</anchor>も参照。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔旦冬至</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日</anchor>のどの瞬間であるかは明記がありません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> 
後世の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔旦冬至</anchor>を採用していますが、
<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旦</sw-ch>とあることに大した意味はなく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">気</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor>が同日同時刻に合致することを意味しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 
<cite>史記</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>とされるものは、
「夜半朔旦冬至」と明記しています。
しかしこれは実際には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor>です。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 
<cite>漢書</cite>によれば、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鄧平</anchor>は元の曆を<dfn>陰暦</dfn>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>を半日前にずらしたものを<dfn>陽暦</dfn>としました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陰暦</anchor>では夜半朔旦冬至から起算し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陽暦</anchor>ではその半日前が朔旦冬至にあたるとみなすようです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> 
<cite>漢書</cite>
で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">晦日</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日干支</anchor>が明示されたもの27例と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>の推算値を比較すると、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 26例は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>を夜半とするものと一致します。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 1例は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>を夜半より半日後としたものと一致します。<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 太始4年10月甲寅晦</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 誤りでなければ、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>制定途上で混乱を生じたものと考えざるを得ません。</li></ul></li></ul><p>となり、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陰暦</anchor>が用いられ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔旦冬至</anchor>とされ、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陽暦</anchor>は用いられなかったと推測されます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陽暦</anchor>は諸侯王群臣を朝せしめるに便なりとされていました。
しかし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦首</anchor>をずらしたところで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鄧平</anchor>のいうような月明の利便は考えられず、
机上の空論だったと評されています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor>、つまり<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新月</anchor>の暗い夜 (朔日になってから月が出る) 
よりもずらした月明かりのある日 (月が出てから朔日になる) 
の方が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔旦冬至</anchor>の儀式のため都合がいいという考えのようです。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> 
この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陽暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陰暦</anchor>は極めて特殊な用例とされています。
<src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三一</sw-v></src>
その後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>では使われなくなっています。
当然、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代</anchor>でいう<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陽暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陰暦</anchor>とは無関係です。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> 
現在の推算によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長安</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経度</anchor> 108度54分) の天象を求めると、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor> 西暦紀元前105年12月23日<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> 8時 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> 23時 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">冬至</anchor></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 太初元年前11月甲子 = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor> 西暦紀元前105年12月25日 = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス通日</anchor> <time>1683431<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">jd:1683431</attrvalue></time><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> 夜半 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">冬至</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> 21時 = 朔余0.87 : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新城博士</anchor>の研究した漢初の暦法</li></ul></li></ul><p>と実際よりも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>が1日余りも遅れていたことがわかります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> 
当時の観測精度では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">冬至</anchor>の1日程度の誤差はやむを得ないものの、
それより一段と大きな<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor>の齟齬は疎漏だと評されています。
ただしそれ以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>では2日余りも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔</anchor>が遅れており、
改善はされています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二三</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> <cite>漢書</cite>に、</p><blockquote><p>漢曆、太初元年、距上元十四萬三千一百二十七歲。前十一月甲子朔旦冬至、歲在星紀婺女六度、故漢志曰歲名困敦、正月歲星出婺女。</p></blockquote><p>とあります。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> この箇所については<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">超辰法</anchor>も参照。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> 
すなわち太初元年は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上元</anchor>から 143127 年 (= 31元) で、
太初元年前11月甲子朔旦冬至に、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">歳星</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">星紀</anchor>の次にあって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">婺女</anchor>6度にあたり、
<cite>漢書</cite>当時存在した<cite>漢志</cite>によると<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">困敦</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">子</anchor>) 歳でした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五六</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> 
太初元年 = 西暦紀元前104年の 143127 年前は、 
<time>西暦-143230年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">-143230</attrvalue></time>に当たります。
これが<dfn>三統上元</dfn> = <dfn>太極上元</dfn> (文脈で明らかな時は単に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上元</anchor>) 
と呼ばれるものであります <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;65</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;66</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;67</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> 
更に、 23639040 年 = 5120 × 4617 年 = 5120 元で再び<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor>に戻るとされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六〇</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦算</anchor>に無関係で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天文学</anchor>的意味も稀薄とされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五九</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六〇</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> 
一方でむしろ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor>は数理的意味のある<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大周期</anchor>で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">緯書暦</anchor>と対比すれば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦元</anchor>に相応しいとの評価もあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;63</anchor-internal></src></p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上元</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統上元</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor> = 23639040 年<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大周期</anchor>と別個のものとし、
それに引きづられた <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;63</anchor-internal> が前者を中途半端な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">周期</anchor>というのは誤解であり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統上元</anchor> = (第1回)<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太極上元</anchor>と解する方が自然な理解のように思われます。
31元は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>のあった太初元年から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上元</anchor>までの年数を求めたものに過ぎず、
それ自体で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">周期</anchor>というほどのものでもないでしょう。</p></history><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> 
<time>2024-12-22T13:58:56.600Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://rekihaku.repo.nii.ac.jp/record/2849/files/kenkyuhokoku_233_02.pdf">https://rekihaku.repo.nii.ac.jp/record/2849/files/kenkyuhokoku_233_02.pdf</anchor-external>
#page=37</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ko">기사보기 - 장서각기록유산DB</cite>, <time>2024-12-22T14:21:11.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://223.194.62.28/dir/portalview?dataId=G002+JSG+KSM-XG.1738.0000-20181130.D70101@D70101_001_0072_00">http://223.194.62.28/dir/portalview?dataId=G002+JSG+KSM-XG.1738.0000-20181130.D70101@D70101_001_0072_00</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh">上元積年系統</cite>, <time>2024-09-18T15:13:10.000Z</time>, <time>2024-12-22T13:43:24.682Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ytliu0.github.io/ChineseCalendar/Shangyuan_chinese.html">https://ytliu0.github.io/ChineseCalendar/Shangyuan_chinese.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> 
<cite xml:lang="en-US">Shangyuan Astronomical System</cite>, <time>2024-09-18T15:13:10.000Z</time>, <time>2024-12-22T14:27:22.840Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ytliu0.github.io/ChineseCalendar/Shangyuan.html">https://ytliu0.github.io/ChineseCalendar/Shangyuan.html</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh-tw">中國古代曆法—上元積年 - 每日頭條</cite>, <time>2024-12-22T14:31:09.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://kknews.cc/culture/g36yr4y.html">https://kknews.cc/culture/g36yr4y.html</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>八十一分法</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">造暦</anchor>に当たっては二十数人の専門家が選ばれました。
その中で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鄧平</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">落下閎</anchor>の方法が採用されました。
17家の暦法は疏遠であるとして罷廢されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一二</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一四</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">落下閎</anchor>は<dfn>日法</dfn>を <n xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">81</n> としました。</p><blockquote><p>律容一龠、積八十一寸、則一日之分也。</p></blockquote><p>とある通り、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">黄鐘律管</anchor>の容積と結びつける形で決めたものです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一二</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一四</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
これは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鄧平</anchor>が</p><figure class="math"><p>1 月 = 29<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>43</mtext><mtext>81</mtext></mfrac> 日</p></figure><p>とした法と同じです。
これが<dfn>八十一分法</dfn>と呼ばれるものです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一二</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一四</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
また、</p><blockquote><p>與長相終。律長九寸、百七十一分而終復。三復而得甲子。</p></blockquote><p>とされており、
9 × 171 = 1539 年、
1539 × 3 = 4617 年の周期を表しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一二</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一四</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一八</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
3復で甲子を得るとありますが、</p><figure class="math"><p>1 月 = 29<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>43</mtext><mtext>81</mtext></mfrac> 日</p><p>19 年 = (12 × 19 + 7) 月 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章法</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">19年7閏</anchor>)</p><p>4617 年 = 9 × 171 × 3 年 = 9 × 9 × 19 × 3 年 = 81 × 3 × 19 年</p><p>4617 年 % 60 = (81 × 3 × 19 年) % 60 = (81 × 3 × (12 × 19 + 7) 月) = (81 × 3 × (12 × 19 + 7) × 29<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>43</mtext><mtext>81</mtext></mfrac> 日) % 60 = (3 × (12 × 19 + 7) × (29 × 81 + 43)) % 60 = 0</p></figure><p>と剰余が <n xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">0</n> になることから<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日干支</anchor>がちょうど周回することを確認できます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">19年7閏の法</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那暦</anchor>が古来採用してきたものです。</p><figure class="math"><p>1 章 = 19 年 = (12 × 19 + 7) 月 = 235 月</p></figure><p>の後、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">気節</anchor>および<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月相</anchor>は同一の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日</anchor>となります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
また、</p><figure class="math"><p>81 章 = 1539 年 = 19035 月 = 562120 日</p></figure><p>とちょうど<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">整数</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日</anchor>数となるので、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">気節</anchor>および<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月相</anchor>は同一の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日</anchor>、同一の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>となります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一八</sw-v></src></p><note xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:ietf:html:3:draft:00:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> あるいは:</p><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="math"><p>81 章 = 81 × 19 年 = 81 × (12 × 19 + 7) 月 = 81 × (12 × 19 + 7) × 29<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>43</mtext><mtext>81</mtext></mfrac> 日 = (12 × 19 + 7) × (81 × 29 + 43) 日</p></figure></note><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">李鋭</anchor>の<cite>三統術注</cite>は、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> 1 <dfn>統</dfn> = 1539 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 1 <dfn>元</dfn> = 3 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor> = 4617 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor></li></ul><p>と説明しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元</anchor>という用語は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>を整理した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>で使用されたもので、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>制定当時に行われたかは不明ですが、
推算上それに相当する考え方があったことは疑いありません。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一九</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統説</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三正論</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五徳説</anchor>との矛盾が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">劉歆</anchor>によって解決され<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>として大成されたことに関係するとされ、
従って<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>になく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>で導入されたものと考えられています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六三</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元</anchor>の始まりを<dfn>元首</dfn>といいます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>の始まりを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元首</anchor>から順に第一<dfn>統首</dfn>、第二統首、...といいます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元首</anchor>は第一統首です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor>の始まりを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統首</anchor>から順に第一<dfn>章首</dfn>、第二章首、...といいます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三五</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三六</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> 
3つの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>は、
<dfn>天統</dfn> (<dfn>仲統</dfn>)、
<dfn>地統</dfn> (<dfn>季統</dfn>)、
<dfn>人統</dfn> (<dfn>孟統</dfn>)
とも呼ばれます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;85</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;83</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天地人</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孟仲季</anchor>とで起点がちがいます。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> 
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/3902/files/gakuho01_02-2-03.pdf">https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/3902/files/gakuho01_02-2-03.pdf</anchor-external>
#page=20</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> 
<time>2025-01-01T08:52:34.600Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/4420/files/gakuho01_25-4-04.pdf">https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/4420/files/gakuho01_25-4-04.pdf</anchor-external>
#page=11</li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> 
<cite>漢書</cite>
は4章を<dfn>篇</dfn>と呼んでいます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>ではそれほど意味のある単位ではなく、
従来の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor> (4<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor> = 1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蔀</anchor>) との連関を示したものとされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二六</sw-v></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> 1 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">篇</anchor> = 4 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor> = 76 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ニ七</sw-v></src></li></ul><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 
<cite>漢志</cite>および<cite>左伝</cite>隠公3年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孔疏</anchor>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">食周期</anchor>を135月とし、23回の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">食</anchor>があり得るとしています。
すなわち、 5<mfrac xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mtext>20</mtext><mtext>23</mtext></mfrac>月に1回の割合で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">食</anchor>があり得るとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四四</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四五</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> 
また、135月 × <dfn>会数</dfn>47 = 6345月を<dfn>会月</dfn>としています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四四</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四五</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">会月</anchor>は、<dfn>会歳</dfn>513歳に当たります。
513歳 × 3 = 1<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor>となります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> pp.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四四</sw-v>-<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四五</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> 
すなわち、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> 1 <dfn>会</dfn> (<dfn>會</dfn>) = 513 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor> = 27 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> 1 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor> = 3 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">会</anchor> = 1539 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> 3 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統</anchor> = 9 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">会</anchor> = 4617 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor></li></ul><p>であります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;65</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[88]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">会</anchor>の初年は<dfn>会首</dfn>といいます。
(用例 <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>春秋暦</anchor> </sw-see>)</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
なお、
これらの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">周期</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">単位</anchor>は他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>等では異なる意味で使われていることがあります。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>超年的時間範囲</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>三統上元からの位置の記述</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="89" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[89]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代支那の日時</anchor>も参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> 
<cite>左伝</cite>
に、</p><blockquote><p>僖公五年正月辛亥朔。日南至。</p></blockquote><p>とあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一〇八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="91" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[91]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">世経</csection>
に、</p><blockquote><p>是歳距上元十四万二千五百七十七歳。得孟統五十三章首。</p></blockquote><p>とあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一〇八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="92" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[92]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統上元</anchor>を1年とすると142577年壬戌は<time>西暦-654年丙寅<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">-654</attrvalue></time>となります。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>では第31元孟統(第3統)第53章0年に当たります。
また、現在の通説で魯僖公5年 (西暦紀元前655年丙寅) に当たります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="93" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[93]</anchor-end> 
<cite>左伝</cite>に、</p><blockquote><p>昭公二十年二月己丑。日南至。</p></blockquote><p>とあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一〇八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[94]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">世経</csection>
に、</p><blockquote><p>二十年春王正月。距辛亥百三十三歳。是辛亥後。八章首也。
正月己丑朔旦冬至。失閏。故伝曰。二月己丑南至。</p></blockquote><p>とあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一〇八</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[95]</anchor-end> 
魯昭公20年は現在の通説で西暦紀元前522年己卯、<time>西暦-521年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">-521</attrvalue></time>となります。 -654 + 133 = -521
であり、「辛亥」は <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;90</anchor-internal> の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日干支</anchor>を指すことが確かめられます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統暦</anchor>第31元第3統第60章0 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">三統上元</anchor>を0年とすると142709年)
で、<time>西暦-654年丙寅<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">-654</attrvalue></time>から始まる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor>7つを経過した8つ目の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">章</anchor>の初年です。</p></section><section><h1>干支年</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>太初暦紀年法</anchor>, <anchor>超辰法</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>研究史</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>東洋の暦法研究史</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 
天平宝字元年、
<cite>漢書</cite><csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">律暦志</csection> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal></src>
が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦算生</anchor>の教科書となりました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>では、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite>律暦志詳解</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸葛晃</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <cite>前漢暦志弁</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平田篤胤</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite>漢書律暦志考</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">岡本保孝</anchor>, 
<cite>況斎雑著</cite>所収</li></ul><p>などくらいしか見るべきところのあるものはなく、
そのいずれも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦算</anchor>については深く研究したとは言い難いものでした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>初期に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能田忠亮</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">薮内清</anchor>が詳しく研究しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>と<cite>三統暦</cite>は根本的に同一で発展したものであることは通説となっていましたが、
その詳細や<cite>史記</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor>との関係は十分明らかにされておらず、
この研究によって追求されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七</sw-v></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
これ以前は<cite>史記</cite>を根拠に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太初暦</anchor>は<cite>史記</cite>記載<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四分暦</anchor>であるとする説もありました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>東洋の暦法研究史</anchor>, <anchor>四分暦</anchor> </sw-see></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢書律暦志の研究</anchor></cite></li></ul></refs></section><section><h1>メモ</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<time>2024-12-22T06:20:54.200Z</time>
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://spc.jst.go.jp/cad/literatures/download/3045">https://spc.jst.go.jp/cad/literatures/download/3045</anchor-external></p></section></body></html>