<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<dfn>寛永</dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の公年号</anchor>の1つです。</p><section><h1>元号名</h1><section><h1>寛爾永志</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>寛爾永志</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>観睿</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>観睿</anchor> </sw-see></p></section></section><section><h1>特殊な用例</h1><section><h1>寛永通宝</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>寛永通宝</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>満州の「寛永」</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>寛永 (満洲)</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>寛永銘漢土製陶磁器</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>東洋近世陶磁器銘の日付</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>九州の私年号「寛永」</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>を<time>永正元(1504)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1504</attrvalue></time>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元年</anchor>とする<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>とする説があります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
<time>1994-03-01</time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">熊本県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下益城郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">松橋町</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上田栄二</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(昭和2年 -)</weak>
が出版した書籍は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代文字</anchor>も出てくるような<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">超古代史</anchor>から始まり当地の歴史を語るものでありますが、
著者の独自の研究成果の結論だけが書かれていて、
出典や理由のようなものはほぼ語られません。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;24</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
本書は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">熊本県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下益城郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">美里町</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">津留</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶専寺</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;8</anchor-internal></src>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縁起</anchor>を記述するにあたり、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 「寛永二年 (永正二年一五〇五)」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>であり、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor>でだけ使われていた</li></ul><p>と述べています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;24</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和時代</anchor>に至るまで、この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>なる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>に言及したものは、
本書1点以外に見当たりません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
本書で語られる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶専寺</anchor>の歴史記述は、
<cite>下益城郡誌</cite>
とほとんど同内容です。
ただし
<cite>下益城郡誌</cite>
には寛永二年とだけあって、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永正</anchor>であるとも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>であるとも書かれていません。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;12</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
本書の内容を鑑みるに、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上田栄二</anchor>が
<cite>下益城郡誌</cite>
を参照した可能性はかなり高いと考えられます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
地元の他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土史家</anchor>などの説などがあった可能性も否定できないものの、
現段階では、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>云々は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上田栄二</anchor>が
<cite>下益城郡誌</cite>
の解釈のために独自に考案したと見ておきたいところです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<cite>下益城郡誌</cite>
および本書の説明では、
寛永2年に寺を作ったことと、
天正10年に寺を作ったことが順に出てきます。
この2つの出来事がどのようにこの形で語られるようになったのかは検討を要しますが、
前者を承けて後者が起きたとすると矛盾します。
そこで天正よりも前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>として存在したに誓いないとしたのが本書の説なのでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永正</anchor>時代としたのは、<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永</sw-ch>が共通しており、
説明の時系列にマッチする<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>後期頃の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>であることからでしょうか。
他にも該当し得る<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>はありそうで、なぜ永正2年と断定されたのかは不明です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
また、だからといってそれが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor>でだけ使われた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>というのも飛躍であり、
なぜそのように説明されることになったのか謎です。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">下益城郡誌</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">下益城郡教育支会 編纂</anchor>, <time>1973</time>, <time>2026-06-17T01:09:14.000Z</time>, <time>2026-06-21T13:46:05.031Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9769023/1/292?keyword=%E6%85%B6%E5%B0%82%E5%AF%BA">https://dl.ndl.go.jp/pid/9769023/1/292?keyword=%E6%85%B6%E5%B0%82%E5%AF%BA</anchor-external> (要登録)</li><li><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">大日本古代正史</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上田栄二</anchor>, <time>1994.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1994</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-27T05:39:23.466Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13136294/1/157?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/13136294/1/157?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</figcaption><blockquote><sw-vrl xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><b><yoko xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">24</yoko>、<ruby>慶<rt>キヨウ</rt></ruby><ruby>専<rt>セン</rt></ruby>寺 (真宗本派)</b></p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">現在中央町<ruby>津<rt>ツ</rt></ruby><ruby>留<rt>ル</rt></ruby>に在りて、佐々木姓なり、</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">元佐々木高綱薙髪して、了智と号し、西国九州を布教して廻りしと、寺歴に依れば、信州栗林正行<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
寺を<ruby>創<rt>ハジ</rt></ruby>む、了智より八世の住、了恩の弟了恵、寛永二年 (永正二年一五〇五) 上は私年号で九州だけ<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
に使われて居た。</p></sw-vrl></blockquote></figure></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶専寺</anchor> | 浄土真宗本願寺派熊本教区 本願寺 熊本別院</cite>, <time>2026-06-21T13:40:56.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://hongwanji-kumamoto.gich.net/shopdatail/178461">https://hongwanji-kumamoto.gich.net/shopdatail/178461</anchor-external></li></ul></refs></section></section><section><h1>寛永への改元</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> 
<time>元和10(1624)年2月30日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">kyuureki:1624-02-30</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛永</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>。</p></section><section><h1>寛永からの改元</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
<time>寛永21(1645)年12月16日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">kyuureki:1645-12-16</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正保</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>。</p></section><section><h1>関連</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元永</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1></section></body></html>