<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言葉</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記</anchor>を巡っては、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 様々な書き方があって適宜使い分ければ (あるいは使い分けなくても) 良い</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 書き方は1つに統一されているのが良い</li></ul><p>... という2つの考え方があります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代日本語</anchor>は後者、つまり単一の表記法を良いという考え方に強く傾いていますが、
完全に統一されているわけでもありませんし、
統一志向が強いにも関わらず、明文化され社会全体で共有されている規範が存在しません。
そのために結果として<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記揺れ</anchor>は多く内在されていますが、それでも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">前近代日本語</anchor>に比べると遥かに均質で単調です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
表記の多様性は学習コストを上昇させるために非難の対象となっています。
しかし適度に表記をバラけさせることで見た目の単調化を避け可読性を向上させる効果があることは色々な分野で指摘されています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 
また、現実に多様な表記が存在する以上、それを単一の規範に矯正することには、
そのための教育コストと校正コストを要することにも注意が必要です。
しかも特定の規範を強制することは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表現の自由</anchor>の侵害です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言語</anchor>が思考の道具である以上、言語を統制することは思想を制御することで、
「統一されていれば楽になるなあ」と気軽にのほほんと決められるものではありません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
要するにまったくの野放図で何でもありにしてしまっても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">意思疎通</anchor>に支障が出ますが、
すべてをガチガチに統一するにも規範の制定と共有のコストが膨大になりすぎて非現実的で、
その中間のどの辺りを落とし所にするかという問題になってきます。</p><section><h1>異体字選択</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">「蘭亭序」の「之」字一覧 - Cask Strength</cite>, <time>2026-05-08T04:39:54.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://hanshotfirstjp.hatenablog.com/entry/20120827/1346056902">https://hanshotfirstjp.hatenablog.com/entry/20120827/1346056902</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーの拾萬字鏡🐦さん: 「近世以前の和歌・俳諧を読んでいると、和歌や俳諧は様々の異体字や変体仮名を使って散らし書きすることによる芸術がそこに伴っていて華やかさがあるのだが、変体仮名や異体字なしの現代の短歌や俳句ってそれと比較して目で見る楽しみが減ってしまったと感じる。」 / X</cite>, <time>午後9:19 · 2024年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-01-01T12:19:04.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-01-02T12:16:44.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/JUMANJIKYO/status/1741796179523047902">https://twitter.com/JUMANJIKYO/status/1741796179523047902</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーの拾萬字鏡🐦さん: 「お米を運んでいるみたいなカワイイ「氣」は朝倉孝景刊『新刊勿聽子俗解八十一難經卷』(1536年)に出てくる。 この他にも「圖(図)」をいろんな異体字を混ぜて書いていたり、同資料内での異体字の混用を可とする当時の漢字文化を見ることができる。 https://t.co/87IZOmQpUo」 / X</cite>, <time>午後11:46 · 2024年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-01-01T14:46:13.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-01-02T12:16:44.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/JUMANJIKYO/status/1741833208495501497">https://twitter.com/JUMANJIKYO/status/1741833208495501497</anchor-external></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの素振りさん: 「完全に別件なんだけど、 東京学芸大学 の1回目の学と2回目の学ってなんで2種類の旧字使ってんだろうね 1回目はメメで、2回目は与 https://t.co/wOEhvRLO8d」 / X</cite>, <time>午後9:30 · 2026年5月6日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-06T12:30:18.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/kirei_suburi/status/2052003019542446508/photo/1">https://x.com/kirei_suburi/status/2052003019542446508/photo/1</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーの空耳泡さん: 「@kirei_suburi 不思議ですね 学習院大学 青山学院大学 関西学院大学 関東学院大学 は同じでした https://t.co/XJIP6vzdWp」 / X</cite>, <time>午前7:51 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T22:51:03.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/CORALlSTARGAZER/status/2052521623354515885">https://x.com/CORALlSTARGAZER/status/2052521623354515885</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの素振りさん: 「@CORALlSTARGAZER 他大見てなかったです、ありがとうございます こういうのに結構厳格そうな國學院大學でもメメで統一なんですね…… うーんわからない https://t.co/uGSOdBEb8z」 / X</cite>, <time>午前8:29 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T23:29:55.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/kirei_suburi/status/2052531405645918565/photo/1">https://x.com/kirei_suburi/status/2052531405645918565/photo/1</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーのyhkondoさん: 「@BlackCatAnalogy この門柱は有名なものらしく、論文もありますね。写真で字体の変遷もわかります。ご参考までに。https://t.co/vskQbYo4tl」 / X</cite>, <time>午前1:47 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T16:47:50.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/yhkondo/status/2052430215755034874">https://x.com/yhkondo/status/2052430215755034874</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのYo Eharaさん: 「まず私は所属はこちらですが、書道は全く専門外であって素人の私見で間違っている可能性も大いにあることにご留意下さい。専門外なので字の読み取りも素人のものです。とりあえず、検索したところ次の論文が見つかりました。これによると、弊学の門標は歴代の書道科の先生によって書かれているようです」 / X</cite>, <time>午後9:59 · 2026年5月7日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T12:59:55.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/yo_ehara/status/2052372858480083212">https://x.com/yo_ehara/status/2052372858480083212</anchor-external></li></ul></li></ul><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの霑さん: 「伝統的な書道では同じ作品の中で同じ字形を二回以上使うことを避ける慣習があります(&quot;同字不同形&quot;と Google 検索すると中国語圏の解説がヒットします). 恐らく最も有名なのは王羲之「蘭亭序」に〈之〉字が20回出現するが20回とも字形が違うというものです. https://t.co/COCpflnW8M」 / X</cite>, <time>午前0:19 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T15:19:11.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052407905610310001">https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052407905610310001</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの霑さん: 「@To4A4 他にもいろいろな呼び方がされていて,定まった呼び名はないと思います ここでは私よりも詳しい人の解説につなげる意図でキーワードを書いていることにご留意ください」 / X</cite>, <time>午前11:33 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T02:33:29.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052577598119842066">https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052577598119842066</anchor-external></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの霑さん: 「これはたしか部首でもそうで,「千字文」なんかを書くさいには同じ部首が出現するときその字形を変え,意図的に異体字にすることがある.これについても解説しているサイトがあったはずだが,見つからない.」 / X</cite>, <time>午前0:27 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T15:27:38.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052410031803605245">https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052410031803605245</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの白玉(朝菌)さん: 「@BlackCatAnalogy ありがとうございます。私は印鑑の中の字も、掛軸も、変えるものだとむしろ思っておりました。確かに規範は知りません。 たまたまお菓子の袋がありますが、関防印の場所のハンコもフタ文字の字の形を変えています。異体字でもないです。 https://t.co/fdJVnRslA2」 / X</cite>, <time>午前11:49 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T02:49:24.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Rayna0574/status/2052581603927535679/photo/1">https://x.com/Rayna0574/status/2052581603927535679/photo/1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの霑さん: 「@Rayna0574 ありがとうございます たしかに楷書で変えないものは見ますが,草書では基本的に変わっている印象がありますし,篆刻では変えるものであるという気もしてきます わたしもよくわかっていないので,勉強になります フォローさせていただきました」 / X</cite>, <time>午前11:57 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T02:57:16.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052583583391625514">https://x.com/BlackCatAnalogy/status/2052583583391625514</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの白玉(朝菌)さん: 「@BlackCatAnalogy 確かに草書は、日本の書もよく変わってますよね。仮名も色々字体を変えて書くのが、少し前の能楽の謡本の類でも当たり前に見えます。手近な本で恐縮ですが「學山堂印譜」の部分写真です。 私の書の先生は、やはり書くときも私に変えさせていた記憶です。やっぱりちょっと変えるんですね(^^) https://t.co/W4k6krj69A」 / X</cite>, <time>午後0:22 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T03:22:04.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Rayna0574/status/2052589824444694674">https://x.com/Rayna0574/status/2052589824444694674</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの藤塚さん: 「@BlackCatAnalogy マヤ文字なんかも同じ文字を使うのを避けるらしいですね いくつかパターンがあって、書き手が気分に応じて変えるとかなんとか」 / X</cite>, <time>午後0:37 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T03:37:08.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/ninojujo/status/2052593617429254227">https://x.com/ninojujo/status/2052593617429254227</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの天むす名古屋 Temmus 𓃠さん: 「@BlackCatAnalogy 失礼します。印鑑でも同じことがありますhttps://t.co/a6UrFX82Pq。省庁再編以前の日本政府債券には「大蔵大臣」印があったのですが、二つの大の字体が違うだけでなく、臣と蔵の一部も少しだけ字体が違います。 https://t.co/2cCKVfHztv」 / X</cite>, <time>午後2:18 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-08T05:18:53.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-08T23:31:23.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/temmusu_n/status/2052619222937911710/photo/1">https://x.com/temmusu_n/status/2052619222937911710/photo/1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">漢字研究の現在 笹原宏之(早稲田大学教授)(ことば文化特設サイト) | リベラルアーツ検定クイズ</cite>, <time>2026-05-16T14:45:20.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://la-kentei.com/kotoba_special/?category=24">https://la-kentei.com/kotoba_special/?category=24</anchor-external></p><blockquote><p>神社では、「神社」と書く際に、偏に「ネ」や「示」が連続すると、単調であると見なしてあえて変化を付けるという書の技法「同字不同形」が石碑などにしばしば見られる。</p><p>現代では、字体が違うのはなぜだろう?と疑問を抱かれるばかりか、むしろ不審な不統一と見なされることさえある。これは、現代の画一化の意識であって、文字に対する知識や遊び心が失われてきた趨勢の表れといえる。筆写に関する知識と心の余裕が失われ、かつての識字者とは逆に、表現や解釈に幅がなくなったわけである。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
過剰な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記の統一</anchor>で軋轢をもたらしている事案 <sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>異体字</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>異表記選択</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">俳諧に使われる漢字が面白い話【後編】|白玉庵</cite>, <time>2025-05-07T03:39:27.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://note.com/hakugyoku/n/na47f06947472">https://note.com/hakugyoku/n/na47f06947472</anchor-external></p></section><section><h1>類語選択</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="101" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[101]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのMitcharaさん: 「欧文には、数行以内に同じ語を繰りかえすなら別語で言い換えよというルールがあり、学術論文ではこれを非効率として排するのだが、実際に学生さんにエッセイやレポートを書いてもらうと、この一見衒学的な慣習は案外バカにできなくて…」 / X</cite>, <time>午前2:42 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-18T17:42:09.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Mitchara/status/1847332352760119402">https://x.com/Mitchara/status/1847332352760119402</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="102" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[102]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのMitcharaさん: 「いわゆるバズワードは、その内実を共有していなくても通用してしまうので、その語ばかり使って話を進めていたら、認識がどれだけずれていても、著者も読者も気づけないのだ。あのパラフレージングは、概念の齟齬を効率よく補正するための、めちゃくちゃ優れた手続きだったのだ」 / X</cite>, <time>午前2:54 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-18T17:54:47.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Mitchara/status/1847335534500466995">https://x.com/Mitchara/status/1847335534500466995</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="106" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[106]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">XユーザーのBay Flamさん: 「@tohazugatali1 @Mitchara &quot;Elegant variation&quot;,「英辞郎」だと定訳はないようで「エレガント・バリエーション」と音訳されています。 ただ、「同じ語句を繰り返して使うことを避けるために、別の単語を用いて同じ意味を表す」というところまではいいのですが、→」 / X</cite>, <time>午後1:45 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T04:45:33.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BayFlam/status/1847499305315344672">https://x.com/BayFlam/status/1847499305315344672</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[107]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのBay Flamさん: 「@tohazugatali1 @Mitchara →「別の単語を用いて同じ意味を表す表現を作りだした結果、悪い(変な・おかしな)表現になってしまうこと」と、良くない表現法として説明されています。Elegant(優美な)という意味の形容詞を使っているのは皮肉らしいです。 https://t.co/cYZaOuIHIF」 / X</cite>, <time>午後1:51 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T04:51:55.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/BayFlam/status/1847500906016681998">https://x.com/BayFlam/status/1847500906016681998</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="108" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[108]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのMitcharaさん: 「@BayFlam @tohazugatali1 そうだったのですか。ありがとうございます。名付け親のFowler自身がこんなことを書いていました。 https://t.co/lWLsVvCjYK」 / X</cite>, <time>午後6:18 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T09:18:54.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Mitchara/status/1847568093142536656">https://x.com/Mitchara/status/1847568093142536656</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="103" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[103]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーのチャさん: 「@Mitchara https://t.co/6FlY0c07yb 日本にも平安時代の歌学で、一首の中で同じ言葉を重ねて用いる事は歌病のひとつ「同人病」と呼ばれて特に避けられたという歴史があります」 / X</cite>, <time>午後0:51 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T03:51:30.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/CCrtf/status/1847485703162315055">https://x.com/CCrtf/status/1847485703162315055</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="104" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[104]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">Xユーザーのなはたん🌟さん: 「@Mitchara 欧文に限らないです 同じ言葉を繰り返さず言い換えしたり代名詞を使ったり省略したりするのが良い話し方良い文章だったはず日本でも 最近の日本では逆になりましたね 分かりやすい方が良いのはあるけどニュアンスも単純化されていく ニュースピーク化」 / X</cite>, <time>午前11:08 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T02:08:20.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/yondrag130/status/1847459739112018090">https://x.com/yondrag130/status/1847459739112018090</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="105" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[105]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">XユーザーのMitcharaさん: 「@twk @yondrag130 私のときは国文科ご出身の文学系の先生でしたが、そういうのは忌むべき衒学であって文章は平易・一貫を旨とせよと習いましたね…」 / X</cite>, <time>午前5:38 · 2024年10月20日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T20:38:38.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Mitchara/status/1847739155423641974">https://x.com/Mitchara/status/1847739155423641974</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="109" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[109]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">XユーザーのRockoboさん: 「@Mitchara 明確に定義できる概念だけを相手にしてる理系論文ならそれでいいが、説明はできるが定義不能な概念を扱うような文系的な論文なら類語での言い換えは必須だろう。 理系論文でも確立したターム以外はやはり繰り返しを避け言い換えるほうが言いたいことの外延は明らかになり立体的になるのでは。」 / <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">X</anchor></cite>, <time>午後0:04 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T03:04:44.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/RokkoWO9kk/status/1847473930124349872">https://x.com/RokkoWO9kk/status/1847473930124349872</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[110]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの深海誠さん: 「@Mitchara これを徹底してるのが「連句」で、同じ言葉の繰り返しを嫌います(去嫌) その趣旨は「流れを停滞させず、一句ごとに前に進み、次々に新たな発想、境地を引き出していくため」と説明されます 歌仙は三十六歩なり。一歩も後に帰る心なし(芭蕉) https://t.co/8wDnvCmWze」 / X</cite>, <time>午後7:10 · 2024年10月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2024-10-19T10:10:37.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-10-21T01:37:10.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/fukami_makoto/status/1847581109300695349">https://x.com/fukami_makoto/status/1847581109300695349</anchor-external></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">インターネット</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準化</anchor>の世界でも一昔前 (平成前半くらいまで)
は専門的概念が同じ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仕様書</anchor>内でいろいろな表現で記述され (修飾語がいくつもあるときそのうちのどれかを任意に省いたバリエーションがあったり、
品詞<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">活用</anchor>させたり)、
その結果ある語句とある語句が指しているものが同じ意味なのかどうか読者が理解できないということがよくありました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web標準化</anchor>の世界では <cite>HTML5</cite> 以来 (正確にはその少し前の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">CSSWG</anchor>
辺りから) <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">専門用語</anchor>はしっかり定義して利用のたびに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">相互参照</anchor>するスタイルになって、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">活用語尾</anchor>が違っていたりしても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">リンク</anchor>を辿れるので同じ語であることが明確になりましたし、
おそらく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集者</anchor>らの意識が変化したことで無意味な表記バリエーションはあまり見られなくなりました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
技術仕様は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">可読性</anchor>よりも厳密性が重視されるべき世界で、文学的表記選択よりも意味が明確に伝わることが重要ですし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">複数形</anchor>の違いなどの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言語</anchor>上不可避な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表記揺れ</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ハイパーリンク</anchor>という技術的方法で解決できるというわけです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのYuさん: 「ロシア語の文章では、同じ単語を使用するのは教養がないと考えられているので、日本などは特に日出る国だったり東京と同じテキスト内で言い換えが多用されます!」 / X</cite>, <time>午後2:52 · 2026年5月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-01T05:52:50.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-12T02:40:16.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/yuuu_xrp/status/2050091054909763842">https://x.com/yuuu_xrp/status/2050091054909763842</anchor-external></p></section><section><h1>文体選択</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーのわらピもちさん: 「最近得た気づきとして「常体と敬体は併用してもいい」というのがある。思考のプロセスは常体で見せて、最後は敬体で締めるというやり方があるんですよね。」 / X</cite>, <time>午後1:13 · 2026年2月22日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-02-22T04:13:15.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-02-26T01:26:01.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/Mochimkchiking/status/2025423618411483310">https://x.com/Mochimkchiking/status/2025423618411483310</anchor-external></p></section><section><h1>関連</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>過剰効率主義</anchor>, <anchor>異体字</anchor>, <anchor>検閲</anchor>, <anchor>マスゴミ</anchor>, <anchor>言語差別</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">XユーザーのPiuLento (れんと)さん: 「@BlackCatAnalogy 分野が違うのですが、音楽の演奏で、繰り返しを全く同じには するなと習いました。その理由が分からないものの、(表現は良くないですが)「退屈だからかなあ」と思ってました。 書道でも似たようなことがあって(他の方は英語でもそうとのことで)、とても興味深いです。」 / X</cite>, <time>午前7:22 · 2026年5月8日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-05-07T22:22:38.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-05-07T15:55:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/PiuLento2025/status/2052514469725823162">https://x.com/PiuLento2025/status/2052514469725823162</anchor-external></p></section></body></html>