<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政府</anchor>が制定したとされる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を<dfn>公年号</dfn>といいます。
それ以外の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を<dfn>異年号</dfn>や<dfn>私年号</dfn>といいます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">側系統</anchor>のような集団であり、
「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>ではない」という共通点の他は出現理由も使われ方も異なる様々な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>群です。</p><section><h1>呼称</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>やこれに類する用語は、様々なものがあります。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>私年号の呼称と分類</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>分類</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>私年号の呼称と分類</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> 安定した政権の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>であれば制定の記録が残されていることが多く、
正しい表記も明らかです。
しかしそれ以外にも、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 制定者の明らかではない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>や、</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> 短命政権や反乱軍が使った<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>、</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の表記のバリエーションらしき<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>、</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 実用目的ではない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">スローガン的元号</anchor>や</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空の元号</anchor></li></ul><p>... などが存在しています。
こうしたものの総称が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>であり、
その中でも特に (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>のバリエーションや非実用ではなく)
私的に実用されたとみられるものが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>とされることが多いです。</p><figure class="middle list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor></figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本中世の私年号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世東国私年号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近現代日本の私年号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝鮮半島の私年号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大韓民国の私年号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那の私年号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中華人民共和国の私年号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">越南の私年号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仮名書年号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仮名まじり年号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">偽文書元号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秘伝書の日時</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代年号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">マイクロネーションの元号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">スローガン的元号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空の元号</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">作中元号</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">遡及年号</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor></li></ul></figure></section><section><h1>私年号の一覧</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 分類別の一覧表は <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;85</anchor-internal> 参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 機械処理用は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号一覧データファイル</anchor>参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="681" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[681]</anchor-end> 研究史関係では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本私年号一覧表</anchor>も参照。</p></section><section><h1>大陸の正統年号と非正統年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
大陸の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>とされることがあるもののほとんどは、
短命政権や反乱軍などの正統王朝とみなされない政府によって制定されたとされています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
一方で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>のほとんどには反政府的要素は見られず、
戦乱などのための社会的混乱や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>から広まったものとみられています。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>大陸の正統年号と非正統年号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>「私年号」概念の相対性</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="639" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[639]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>とするか<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>とするかには、
政治的な判断も含まれてくることがあります。
複数政権が並立した時、その当時あるいは少し後の時代には一方が他方を偽の元号と扱うことがあります。
短命の反乱軍の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>などはそうした経緯から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>に分類されるのかもしれません。
しかし現在の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府</anchor>の数える<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>の数に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北朝</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南朝</anchor>も含まれるように、
和解や時の経過によりどちらも正統な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>と扱われる場合もあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[97]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>として扱われる一方で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>として扱われます。
これを短命の反乱軍の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>と矮小評価している、
と批判することもできますが、
実のところ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後南朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の記録は二次資料しか見つかっておらず、
制定や実用の様子がはっきりしないようです。 
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本南北朝時代の元号</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
同様に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥羽越列藩同盟</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>も確実な資料がないため<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>として扱われています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>幕末維新期の日時</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
現在の理解では、「私年号」といわれるものは均質な集合ではなく、
政治的性格を有するものもあれば、単なる誤記の可能性が強いものもあります。
従って、ある<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を「私年号」に分類したからといって、
「公年号ではない」以上の積極的な意味を与えるわけでは (学術的には) ありません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
しかし、「公年号ではない」ことの社会的影響がないとはいえません。
論者の政治的見地に基づき、ある<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を「公年号ではない私年号である」
と貶めるために公私の分類を行うことは、できてしまいます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
逆に、「私年号として扱われているのは貶められているのだ」
と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陰謀論</anchor>的なことを言って学説に反対する人もいます。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="883" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[883]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">栃木県史 資料編 考古 1</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">栃木県史編さん委員会</anchor>, <time>1976</time>, <time>2025-02-25T01:55:51.000Z</time>, <time>2025-04-17T04:04:25.692Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9640766/1/404?keyword=%E4%B8%AD%E5%9B%BD%20%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/9640766/1/404?keyword=%E4%B8%AD%E5%9B%BD%20%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="884" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[884]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="883" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;883</anchor-internal> </p><blockquote><p>永昌元年は中国の年号で、<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>永昌なる私年号が、なぜ中国より遙かに離れた那須の地で使用されているのか、<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="884" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;884</anchor-internal> は著者である<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本人</anchor>にとって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の公年号</anchor>だけが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>であり、
外国公年号も分類上<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の枠に入るという見解の発露と思われます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
これはこれで一つの見識ではあるのですが、日本史/日本法制史だけの閉じた議論ならともかく、
東アジア全体を視野に議論する上ではあまり便利な分類法とはいえないかもしれません。
なぜこの時代に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">那須</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢土</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">周</anchor>国の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>が使われたのか、
というのはまさしく東アジアを俯瞰する必要がある問題領域です。</p><section><h1>新羅政府の「私年号」</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>大陸の正統年号と非正統年号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>日本南北朝時代の元号と「私年号」</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本南北朝時代の元号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>現代日本の反政府主義者の「私年号」</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代日本</anchor>では、反政府的政治思想を持つ人々が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の公年号</anchor>のことを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>と呼ぶ場合があります。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="901" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[901]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">美術史散策</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宮川寅雄</anchor>, <time>1987.1<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1987</attrvalue></time>, <time>2025-07-02T03:11:48.000Z</time>, <time>2025-07-23T07:32:12.994Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12420062/1/139?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/12420062/1/139?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="900" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[900]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">講談社版日本近代絵画全集 第11巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">講談社</anchor>, <time>1964</time>, <time>2025-07-02T03:11:48.000Z</time>, <time>2025-07-23T07:31:17.162Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/8798715/1/12?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/8798715/1/12?keyword=%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="902" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[902]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="901" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;901</anchor-internal> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="900" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;900</anchor-internal> どちらも同じ著者。大正を日本の私年号と呼び、それで美術史の時代を呼ぶことを好まないと述べている。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="461" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[461]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの衣笠書林@猫の生活が第一さん: 「・・安倍晋三の私年号「令和」2年は昭和2年の再現、暗黒時代の始まりになる危険性が。しかしそれを防ぐ理性的な日本人は明らかに少数派だ。国内の世論ではブレーキが効かない、国際社会からの批判が殆ど唯一のブレーキだが・・ともかくいま出来ることはメディアの虚報・洗脳を暴露拡散することだ。」 / X</cite>, <time>午前8:26 · 2020年3月5日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2020-03-04T23:26:12.000Z</attrvalue></time>, <time>2024-08-21T06:39:48.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/syuugoro2/status/1235345830518951937">https://x.com/syuugoro2/status/1235345830518951937</anchor-external></p></section></section><section><h1>日本の私年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 古代から現代まで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>を中心とする政府が存続している<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>では、
王朝交代に伴う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の混乱や独自<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">建元</anchor>はほとんど見られません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> ただし、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南北朝時代</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の他に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南朝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が並立しました。
また<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の戦乱の時代には地方政権の独自の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>らしきものがあったことが知られています。
その他中央政府の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を無視したとみられる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor>の例がいくつか知られています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> そのようないくつかの例外を除けば、
<dfn>日本の私年号</dfn> (中央政府の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正式な元号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">公年号</title></anchor>ではない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">私年号</title></anchor>)
は反政府的な意味が薄く、
制定者も不明で長年存続することなく消えていったものがほとんどです。</p><section><h1>古代日本</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="309" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[309]</anchor-end> 古代のものは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本古代の日時</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古代年号</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奈良時代の元号</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平安時代の元号</anchor>参照。</p></section><section><h1>中世日本</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="235" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[235]</anchor-end> <dfn>日本の中世私年号</dfn>の利用例の多くは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東国</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関東地方</anchor>)
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">板碑</anchor>で見つかっています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="371" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[371]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世</anchor>のものは、
まだ性質がよくわかっていない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が多いですが、
<dfn>中世東国私年号</dfn>、
大和私年号、
中世九州私年号、
その他、
と何種類か違うグループに分けられそうな感じがありますね。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="307" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[307]</anchor-end> 一覧は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本中世の元号</anchor>参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="596" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[596]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戦国大名</anchor>クラスの用例はごくわずかです。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="597" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[597]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">命禄</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">武田信虎</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">山梨</anchor>) 3通 </li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="599" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[599]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">弥勒</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">結城政朝</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">茨城</anchor>) 2通</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="598" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[598]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福徳</anchor> : <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諏訪頼満</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長野</anchor>) 2通,
無記名を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">足利成氏</anchor>とする説があるもの2通</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="600" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[600]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後北条氏</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上杉氏</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">今川氏</anchor>などの用例は皆無です。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="594" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;594</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="611" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[611]</anchor-end> 
しかしこれまでの研究では「私年号の用例が見つかっていない」ことと
「私年号を使っていない」こと ≒ 「公年号だけを使っていた」ことを同一視してきたきらいがあります。
また、研究者によっては「私年号を使っていた」ことと「私年号だけを使っていた」
ことの区別もはっきりしないまま論を進めています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="612" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[612]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が見つかっていない大名、見つかっていない時期にどのように<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>が使われていたのか、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>研究のための基礎情報として、改めて検討が望まれます。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="593" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[593]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">信大史学</anchor> (22)</cite>,<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="594" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[594]</anchor-end> <dfn><cite><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戦国大名と私年号</sw-v></cite></dfn>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-v>渡部恵美子</sw-v></anchor>,
pp.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">1</sw-l>-<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">16</sw-l></li></ul></li></ul></refs></section><section><h1>近世日本</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
一時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>は政情が安定し<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は見られなくなったとかつては考えられていましたが、
実際にはいくつか<dfn>私年号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">日本江戸時代の私年号</title></dfn>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>が知られており、
しかも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>は恒例化していたようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="306" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[306]</anchor-end> 一覧は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代の元号</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末維新期の私年号</anchor>参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 研究史は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>参照。</p></section><section><h1>近現代日本</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>近現代日本の私年号</anchor>  </sw-see></p></section></section><section><h1>私年号の地方性</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="479" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[479]</anchor-end> 
現在知られている<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>諸用例は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本全国</anchor>に均等に分布しておらず、
明らかな地域的な偏りがみられます。
この偏りが</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="480" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[480]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が使われた地域の偏り</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="481" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[481]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が残った地域の偏り</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="490" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[490]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>用例が検出されている地域の偏り</li></ul><p>のいずれに由来するものか、未だ十分解明されていません。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>私年号研究</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>と大陸の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">非正統年号</anchor>は、日本では一緒くたに「私年号」
とされることが多いですが、その実、両者の性格には大きな隔たりがあります。
大陸で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>の領域に相当する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>はほとんど検出されていませんが、
これも未報告に過ぎないのか、社会構造等の違いに由来するのか、
まだわかっていません。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>大陸の正統年号と非正統年号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>「私年号」概念の社会的受容</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>私年号言説史</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>研究史</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>私年号研究</anchor> </sw-see></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="305" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[305]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>全体については、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>を参照。</comment-p></section><section><h1>関連</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号制定権</anchor>, <anchor>元号の選択</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1></section></body></html>