<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><section><h1>元号名</h1><section><h1>元録</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禄</anchor>を<dfn>元録</dfn>と書く例がたまにあります。</p><section><h1>用例</h1><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 
<data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">武蔵国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北多摩郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大神村</anchor></data> <data itemprop="author">石川成富</data>写 <cite>見聞誌</cite></data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
「十八代官文録(ママ)慶長ノ頃ヨリ八王子ニ住居セシガ、寛文七年御縄入ノ後、追々江戸へ引移リ、元録ノ初迄屋敷ヲ置、元録(ママ)之御縄入ノ砌、右屋敷跡モ畑ニ成タリ、」
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;36</anchor-internal></src></li></ul></li></ul></sw-items><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">昭島市デジタルアーカイブズ-あきしま 水と記憶の物語:昭島市史</cite>, <time>2026-08-29T04:15:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://adeac.jp/akishima-arch/texthtml/d400030/mp400030-400030/ht070060">https://adeac.jp/akishima-arch/texthtml/d400030/mp400030-400030/ht070060</anchor-external></li></ul></refs><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">鍋島光茂黒印状 - 佐賀県立図書館データベース</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Saga Prefectural Library.</anchor>, <time>2026-08-29T04:16:13.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.sagalibdb.jp/komonjo/detail?id=35988">https://www.sagalibdb.jp/komonjo/detail?id=35988</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> カラー写真 (高解像度) 自由</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 「9月28日。鍋嶋十左衛門。鍋嶋■書。鍋嶋九左衛門宛、元録元年2月より同2年正月■領中宗門人改帳1品、宗旨改大目録1通■切支丹宗門改の一紙證文見届け候こと。」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 写真 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;19</anchor-internal></src> では<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">禄</sw-ch></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">川内町誌</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">川内町</anchor>, <time>1961</time>, <time>2024-01-05T08:01:52.000Z</time>, <time>2024-01-20T09:26:09.079Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/3006139/1/96">https://dl.ndl.go.jp/pid/3006139/1/96</anchor-external> (要登録)
左下</p><p>元録元年</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">大田区史 資料編 寺社 1</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京都大田区史編さん委員会</anchor>, <time>1981.6<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1981</attrvalue></time>, <time>2024-03-21T07:14:33.000Z</time>, <time>2024-05-26T14:02:42.027Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9642287/1/372">https://dl.ndl.go.jp/pid/9642287/1/372</anchor-external> (要登録)
左下</li></ul><p><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明朝体</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">翻刻</anchor>「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元録 (禄) </sw-v>」</p></section><section><h1>諸説</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禄</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元録</anchor>と表記した事例はまま見られ、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>頃の成立と思われる史料も含まれます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">誤字</anchor>として処理されがちなようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 
前近代的史料では<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">禄</sw-ch>が<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">録</sw-ch>と表記された事例が散見されるのであり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元録</anchor>もそうした前近代的初期慣習の文脈の中で評価する必要がありそうです。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>禄と録</anchor> </sw-see></p></section></section><section><h1>元緑</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禄</anchor>を<dfn>元緑</dfn>と書く例が稀にあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">OCR誤読</anchor>も多いですが、
誤記、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">誤植</anchor>で実際に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元緑</anchor>と書いている例もそれなりに見つかります。</p><section><h1>用例</h1><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">高吾北文化史 第1巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明神健太郎</anchor>, <time>1958</time>, <time>2023-12-19T01:59:10.000Z</time>, <time>2023-12-24T08:52:55.212Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2989819/1/131">https://dl.ndl.go.jp/pid/2989819/1/131</anchor-external> (要登録)
左</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">浅草寺仏教文化講座 第8集</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">浅草寺</anchor>, <time>1964</time>, <time>2023-12-19T01:59:10.000Z</time>, <time>2023-12-24T09:03:00.595Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2980447/1/33">https://dl.ndl.go.jp/pid/2980447/1/33</anchor-external> (要登録)
左</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2</anchor-internal> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal> 元禄の誤植なのは明らか。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">国宝当麻寺本堂修理工事報告書 附図2</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奈良県教育委員会事務局文化財保存課</anchor>, <time>1960</time>, <time>2023-12-19T01:59:10.000Z</time>, <time>2023-12-24T09:01:25.025Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1382383/1/155">https://dl.ndl.go.jp/pid/1382383/1/155</anchor-external> (要登録)</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;4</anchor-internal> 写真にうつっているのは元禄。キャプションが誤植。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">練馬区勢概要 昭和25年版</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京都練馬区</anchor>, <time>1949-1963<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1949-19</attrvalue></time>, <time>2026-04-28T01:12:07.000Z</time>, <time>2026-05-22T09:36:48.949Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/3033945/1/20?keyword=%E5%85%83%E7%B7%91">https://dl.ndl.go.jp/pid/3033945/1/20?keyword=%E5%85%83%E7%B7%91</anchor-external> (要登録)</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;12</anchor-internal> 手書き <sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元緑</sw-l></p><section><h1>筑波山境界事件</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元録</anchor> + <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年不一致</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">裁判</anchor>で取り上げられた事例があります。</p><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> <data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">常陸国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真壁郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">羽鳥村</anchor></data> <cite>羽鳥村絵図</cite></data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;26</anchor-internal> : 甲第二号証</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> 
「元緑七甲午歳六月 日」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;26</anchor-internal></src></li></ul></li></ul></sw-items><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 
昭和57年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">茨城県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">筑波山</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">市町村界</anchor>に関する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">判決</anchor>は、
証拠として提出された絵図
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;28</anchor-internal>
について、</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 「「元禄」の誤記と解される」</li></ul><p>... と根拠を示さず断定し、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鑑定人</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鑑定</anchor>から</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 「元禄七年(一六九四年)の干支は甲戊である」</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支</anchor>を間違えて記載することは考えられない</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>初期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和紙</anchor>である</li></ul><p>... などの理由により信用できないと認定しています。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;26</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<cite>9274B4D7538B111F49256D41000A766 - 017096_hanrei.pdf</cite>, <time>2014-07-17T16:20:02.000Z</time>, <time>2023-12-24T08:37:53.567Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.courts.go.jp/app/files/hanrei_jp/096/017096_hanrei.pdf#page=7">https://www.courts.go.jp/app/files/hanrei_jp/096/017096_hanrei.pdf#page=7</anchor-external></figcaption><blockquote><sw-left xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2 甲第二号証の羽鳥村絵図には、その左下方に、他の部分とは異つた筆跡で、<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
「元緑七甲午歳六月 日」と記載されており、「元●」とあるのは「元禄」の誤記<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
と解されるところ、成立に争いのない乙第五八号証の一ないし四、当審鑑定人V、<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
同Eの各鑑定の結果を総合すると、元禄七年(一六九四年)の干支は甲戊であるこ<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
と、江戸時代には数年で改元されることも珍しくなく、年号に頼るよりも六一年目<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
ごとに同じものが巡つてくる干支の方が年数を計算するうえで便利であり、広く干<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
支が用いられていて、年号の記載には干支のそえられることが多かつたこと、干支<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
を間違えて記載するようなことは、ことに真壁郡山田村及び羽鳥村の名主各二名の<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
氏名とこれに並べて「惣百姓」との記載のある甲第二号証の絵図のような場合、考<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
えられないところであること、右絵図が画かれている紙も、幕末から明治初期にか<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
けて、現在の埼玉県小川で製造されたコウゾを原料として漉いた和紙であること、<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
これらの点からみて、右絵図は、元禄七年に作成されたものではなく、幕末以降に<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
作成されたものであることが認められる。もつとも、日付の記載が虚偽であつて<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
も、右日付の記載は他の部分と筆跡を異にし、後日加筆されたものとも考えられる<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
ので、日付の部分を除き、幕末以降作成の絵図としての信用性についてさらに検討<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
するに、前認定のとおり、羽鳥村、田村、小幡村の三村の接するところに「三村境<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
塚」と刻した古い石があるが、同絵図では、右三村の接するところに、本来は筑<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
波、真壁、新治の三郡の境を意味するはずの「三方境塚」との記載があり、右三郡<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
の接する地点は明確にされていないこと、右絵図では羽鳥村の中に画かれている魔<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
王石、鏡石(護摩壇岩屋)が前認定のとおり筑波山神社の代表的な禅定場であるこ<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
と、当審鑑定人Eの鑑定結果によると、右絵図には、「御林」という笠間藩の藩有<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
林を意味する記載があると同時に、最上方の森林地帯のところに「深山」という記<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
載があり、右両記載を対比すると、「深山」は筑波山神社(護持院)の山林を意味<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
するものと認められ、この点についての反証はないことなどの諸事情並びに前記二<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
の認定に供した各証拠に照らすと、同絵図のうち真壁郡羽鳥村と筑波郡との境界に<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
関係する記載については、正確なものとして信を措くことができず、これをもつて<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
前記の認定を左右しうる証拠とすることはできない。</p></sw-left></blockquote></figure><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 消滅確認 <time>2026-08-29T06:16:46.00Z</time></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">裁判例結果詳細 | 東京高等裁判所</cite>, <time>2026-05-22T11:14:42.000Z</time>, <time>2026-08-29T06:16:22.480Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.courts.go.jp/hanrei/17096/detail5/index.html">https://www.courts.go.jp/hanrei/17096/detail5/index.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">9274B4D7538B111F49256D41000A766 - hanrei-pdf-17096.pdf</cite>, <time>2025-09-23T14:17:09.000Z</time>, <time>2026-08-29T06:16:50.607Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.courts.go.jp/assets/hanrei/hanrei-pdf-17096.pdf#page=7">https://www.courts.go.jp/assets/hanrei/hanrei-pdf-17096.pdf#page=7</anchor-external></li></ul></li></ul></refs></section></section><section><h1>研究史</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和時代</anchor>に至るまで、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>の文脈で紹介した事例は知られていません。</p></section></section><section><h1>元縁</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">品川神社 Shinagawa Jinja Shrine 天空仙人の神社仏閣めぐり</cite>, <time>2022-05-18T03:20:19.000Z</time>, <time>2026-08-29T13:33:42.991Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://tencoo21.web.fc2.com/jinja/xsinagawa.htm">https://tencoo21.web.fc2.com/jinja/xsinagawa.htm</anchor-external></p><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>元縁七年將軍綱吉社殿等再建、<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote></section><section><h1>元六</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禄</anchor>を<dfn>元六</dfn>と表記した事例が少数あります。</p><section><h1>用例</h1><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石見国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">那賀郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保川村</anchor></data> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大歳神社</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">棟札</anchor></data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
「<data itemprop="text"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元六二年巳十一月吉日</sw-v></data>」
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;14</anchor-internal></src></li></ul></li></ul></sw-items><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<time>明治20(1887)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1887</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藤井宗雄</anchor>の
<cite>石見国神社記</cite>
は、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;15</anchor-internal>
を紹介して、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元六</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元禄</anchor>の誤りとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;14</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">縦書.ren - kodai24_12.pdf</cite>, <time>2024-01-05T02:44:33.000Z</time>, <time>2026-08-22T14:48:13.814Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.pref.shimane.lg.jp/bunkazai/kodai/library/publications/kiyou/index.data/kodai24_12.pdf#page=19">https://www.pref.shimane.lg.jp/bunkazai/kodai/library/publications/kiyou/index.data/kodai24_12.pdf#page=19</anchor-external></li></ul></refs><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> 
<cite>大鳥神社</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">のりちゃん</anchor>, <time>2026-08-29T10:09:03.000Z</time>, <time>2005-03-16T07:49:12.252Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://web.archive.org/web/20050316074843/http://www.norichan.jp/jinja/hitokoto2/otorimie.htm">https://web.archive.org/web/20050316074843/http://www.norichan.jp/jinja/hitokoto2/otorimie.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>境内案内を転載します。</p><p>「<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>元六二年(1689)第五代将軍徳川綱吉の生母桂昌院より永世山年貢五石八</p><p>斗を当社の修繕料として寄付された。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> 
この他にも存在する可能性がありますが、検索ではノイズが多く調査が困難です。</p></section><section><h1>諸説</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> 
<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六</sw-ch>は<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">禄</sw-ch>の誤りと説明されることがあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> 
ただ、<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">禄</sw-ch>を<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">六</sw-ch>と表記した事例は他にも多く、前近代的な表記慣習の文脈で解釈を検討するべきものと思われます。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>仮名六</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>研究史</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和時代</anchor>に至るまで、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>の文脈で紹介された事例は知られていません。</p></section></section></section><section><h1>遡及年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">古典尺八及び三曲に関する小論集 : 塚本虚堂集</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">塚本虚堂</anchor>, <time>1994.2<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1994</attrvalue></time>, <time>2025-10-29T01:48:45.000Z</time>, <time>2025-10-31T08:05:47.998Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13312715/1/160?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/13312715/1/160?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</p></section><section><h1>メモ</h1><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">社説 被災者になって分かったこと/阪神・淡路大震災 |震災1年目|阪神・淡路大震災|連載・特集|神戸新聞NEXT</cite>
(<time>2024-01-18T03:47:05.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.kobe-np.co.jp/rentoku/sinsai/01/rensai/199501/0005491602.shtml">https://www.kobe-np.co.jp/rentoku/sinsai/01/rensai/199501/0005491602.shtml</anchor-external></figcaption><blockquote><p>これまで被災者の気持ちが本当に分かっていなかった自分に気づく。“災害元禄”などといわれた神戸に住む者の、一種の不遜(ふそん)さ、甘さを思い知る。</p></blockquote></figure></section></body></html>