<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
<dfn><cite>清白士集</cite></dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>の書籍です。</p><section><h1>成立</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著者</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉绳</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">字</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">曜北</anchor>, 別<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">字</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諫菴</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">号</anchor>: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清白士</anchor>)。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> 
<cite>清白士集</cite><csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序目</csection>は、著者を「君名玉繩字曜北別字諫菴」と説明し、
「清白士」を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>の号としている。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 書誌では弟の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁履縄</anchor>を著者とするものもあるが、別人。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>の生没年諸説 :</p><table><tbody><tr><th></th><th> 生年</th><th> 没年</th></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;51</anchor-internal></th><td><time>1745</time></td><td><time>1819</time></td></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;52</anchor-internal></th><td><time>1745</time></td><td><time>1819</time></td></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;54</anchor-internal></th><td><time>1744</time></td><td><time>1792</time></td></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;53</anchor-internal></th><td><time>1716</time>?</td><td><time>1792</time>?</td></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;56</anchor-internal></th><td>?<time>1716</time></td><td>?<time>1792</time></td></tr><tr><th> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;58</anchor-internal></th><td>? <time>1716</time></td><td>? <time>1792</time></td></tr></tbody></table><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> 
自序に<time>清嘉慶五年(1800)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1800</attrvalue></time>の日付があり (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;19</anchor-internal>)、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;38</anchor-internal> に<time>清嘉慶10(1805)年乙丑<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1805</attrvalue></time>付けの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一人称</anchor>の記述があります。
これらが著者<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>本人によるものと考えるなら、
<time>西暦1792年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1792</attrvalue></time>説は成立しません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> 
<cite>庭立記聞</cite>の序文の後半に、</p><blockquote><p>諫庵年六十九,長余二歲。</p></blockquote><p>とあります。<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;60</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諫庵</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>が六十九歳で、筆者<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>より二歳年長だったと記しています。
これは、
<time>清嘉慶17年(1812)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1812</attrvalue></time>当時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>が生存していたことを示す、
同時代の明確な記録です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
さらに、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>は今後も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>が父である学士梁先生から聞いた知見を子や甥に書き取らせ、
自分も校訂を手伝いたいという趣旨を述べています。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;60</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> 
なお、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁履繩</anchor>については、 <time>1748</time> - <time>1793</time> とされます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;51</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Eminent Chinese of the Ch'ing Period/Liang Yü-shêng - Wikisource, the free online library</cite>, <time>2026-10-11T12:19:14.000Z</time>, <time>2026-10-25T12:19:22.946Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://en.wikisource.org/wiki/Eminent_Chinese_of_the_Ch%27ing_Period/Liang_Y%C3%BC-sh%C3%AAng">https://en.wikisource.org/wiki/Eminent_Chinese_of_the_Ch%27ing_Period/Liang_Y%C3%BC-sh%C3%AAng</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> 
<cite>梁玉绳_梁玉绳介绍_历史知识_词典网</cite>, <time>2023-11-08T08:19:12.000Z</time>, <time>2026-10-25T12:20:58.069Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.cidianwang.com/lishi/zhishi/6/37756jz.htm">https://www.cidianwang.com/lishi/zhishi/6/37756jz.htm</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> 
<cite>浙江档案数据库 浙江历史名人辞典 梁玉绳</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">沈俞巍</anchor>, <time>2020-04-14T14:29:24.000Z</time>, <time>2026-10-25T12:22:13.126Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://zjdy.zjdafw.gov.cn/art/2012/9/12/art_25_8653.html">https://zjdy.zjdafw.gov.cn/art/2012/9/12/art_25_8653.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh">梁玉繩 - 维基百科,自由的百科全书</cite>, <time>2026-10-11T12:22:45.000Z</time>, <time>2026-10-25T12:22:49.423Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%A2%81%E7%8E%89%E7%B9%A9">https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%A2%81%E7%8E%89%E7%B9%A9</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> <cite xml:lang="zh-TW">清代學人列傳 - 中國哲學書電子化計劃</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Donald Sturgeon</anchor>, <time>2026-10-25T12:24:59.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&amp;chapter=54700">https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&amp;chapter=54700</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh-CN">清代学人列传_higrid.net-嗨网</cite>, <time>2026-10-25T12:30:49.000Z</time>, <time>2026-10-25T12:31:36.673Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://higrid.net/show/ancient/117-48.html">https://higrid.net/show/ancient/117-48.html</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序目</csection>自記に「庚申秋三月」とあり、
<time>清嘉慶五年(1800)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1800</attrvalue></time>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序目</csection>には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孫志祖</anchor>による清嘉慶五年庚申(1800)冬十二月の序も収録される。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
<cite>庭立記聞</cite>の序は、
「附梓清白士集後」と述べる。
これは、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁学昌</anchor>が父<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>の記聞類を編輯して
<cite>清白士集</cite>の後に付したことを示している。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> 
<cite>庭立記聞</cite>の序は、
嘉慶壬申 = 清嘉慶17年(1812)5月15日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>によるもの。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;60</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> 
<cite>庭立記聞</cite>序文に、</p><blockquote><p>己巳重九,小集清白堂,諸郎出草冊示余,且乞為名之。</p></blockquote><p>... とあります。すなわち、己巳(1809)年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">重陽節</anchor>に清白堂で集まり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>の息子たちが草稿を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>に見せ、書名を付けるよう求めました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> 
続いて、</p><blockquote><p>展讀終卷,皆記乃翁考古答問之語,及撰造所未刻者,因題曰庭立記。</p></blockquote><p>すなわち、草稿には父<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>が古典を考証して問答した内容と、
まだ刊刻されていない著作が記録されていたため、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>が<cite>庭立記</cite>と名づけたとあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> 
さらに、三年後のことを次のように記しています。</p><blockquote><p>閱三歲,仲季先後出宦,惟蛾子秀才侍親家居,請余刊定此編,附梓清白士集後,固雅志也。</p></blockquote><p>すなわち、三年を経て次男・三男が官職に就き、
長男の学昌だけが家にいて親に仕えていたため、学昌が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>にこの編の校訂・確定を依頼し、
<cite>清白士集</cite>の後ろに付して刊刻することになった、とのことです。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> 
<cite xml:lang="en">庭立记闻内容及目录-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">识典古籍</anchor></cite>, <time>2026-10-25T12:40:55.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.shidianguji.com/ens/book/CADAL02096463/chapter/1lb1d8jg60rai">https://www.shidianguji.com/ens/book/CADAL02096463/chapter/1lb1d8jg60rai</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>内容</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <cite>清白士集</cite><csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序目</csection>に掲げるは六種で次の通りの計二十八巻。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <cite>人表考</cite> 9巻 </li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <cite>呂子校補</cite> 2巻</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <cite>元号略</cite> 4巻</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <cite>志銘広例</cite> 2巻</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <cite>瞥記</cite> 7巻</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <cite>蛻稿</cite> 4巻</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">序目</csection>所収<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>自記は「續刊拙集,合六種、為二十八卷」と述べている。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> 
国立公文書館本の目録には「二十八巻・庭立記聞四巻」、冊数は二十四冊とある。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;39</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
宮内庁書陵部の目録には二十八巻・補遺一巻の嘉慶刊本が見える。
補遺の詳細は不明。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> 
<cite>清白士集</cite>本<cite>元號略</cite>四巻補遺一巻として書誌一覧に収録された事例もある。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;34</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蔡雲</anchor>の<cite>清白士集校補</cite>四巻がある。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src>
光緒二十九年(1903)劉氏刻本がある。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
<cite>清史稿</cite>の著録は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>の<cite>清白士集</cite>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蔡雲</anchor>の<cite>清白士集校補</cite>を別々に掲げる。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> 
<cite>清白士集校補</cite>のうち少なくても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の部分は、
<cite>元号略</cite>補遺一巻に取り込まれている (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;46</anchor-internal>)。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">清白士集 (28巻・補遺1巻) - 書陵部所蔵資料目録・画像公開システム</cite>, <time>2026-10-25T10:14:24.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://shoryobu.kunaicho.go.jp/Toshoryo/Detail/1000393810000?index=99131&amp;sort=Title&amp;searchtype=Freeword">https://shoryobu.kunaicho.go.jp/Toshoryo/Detail/1000393810000?index=99131&amp;sort=Title&amp;searchtype=Freeword</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">SSID-12311589_書目問答_二史.pdf</cite>, <time>2022-12-28T10:08:08.000Z</time>, <time>2026-10-25T10:16:00.960Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/SSID-12311589_%E6%9B%B8%E7%9B%AE%E5%95%8F%E7%AD%94_%E4%BA%8C%E5%8F%B2.pdf#page=14">https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/SSID-12311589_%E6%9B%B8%E7%9B%AE%E5%95%8F%E7%AD%94_%E4%BA%8C%E5%8F%B2.pdf#page=14</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>電子版</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">清白士集</cite>, <time>2026-10-18T03:12:54.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.digital.archives.go.jp/file/1084469">https://www.digital.archives.go.jp/file/1084469</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<cite xml:lang="en">清白士集 - Chinese Text Project</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Donald Sturgeon</anchor>, <time>2026-10-18T03:16:38.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ctext.org/wiki.pl?if=en&amp;res=1884447">https://ctext.org/wiki.pl?if=en&amp;res=1884447</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite xml:lang="en">清白士集内容及目录-识典古籍</cite>, <time>2026-10-18T03:17:32.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.shidianguji.com/ens/book/CADAL01025783/chapter/1l454doc8g750">https://www.shidianguji.com/ens/book/CADAL01025783/chapter/1l454doc8g750</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">聚學軒叢書 第1集第20册</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清劉世珩輯</anchor>, <time>光緒29序<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1903</attrvalue></time>, <time>2026-09-15T01:13:48.000Z</time>, <time>2026-10-18T03:22:07.410Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2581809/1/32">https://dl.ndl.go.jp/pid/2581809/1/32</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">清白士集</cite>, <time>2026-10-25T11:38:25.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.digital.archives.go.jp/file/1084469">https://www.digital.archives.go.jp/file/1084469</anchor-external></p></section><section><h1>元号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 巻12 - 巻15
<dfn><cite>元号略</cite></dfn></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 
序からは、梁玉縄が庚戌(乾隆五十五年、1790)夏に編纂を始め、癸丑(乾隆五十八年、1793)に序を記したことが読み取れる。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> 序文は、「癸丑良月」に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉縄</anchor>が「余自庚戌之夏……輯元號略四卷」と記したもの。
清乾隆五十五年(1790)夏に編纂を始め、
清乾隆五十八年(1793)に序を付したことになる。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> 
序文が説明する編纂方針は以下の通り。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 年号を韻に従って配列し、検索・閲覧の便を図る。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 清朝の歴代年号は巻頭に置く。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> 漢から後代までの年号を「専号」「重号」に分けて三巻に編む。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> 擬定されたが採用されなかった号や、出典・実態が確かでない号は「佚号」として別巻にまとめ、検証に委ねる。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 正統・南北分統の帝王、偏霸・外蕃などを区別し、必要に応じて国名や記事を注記する。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 年号を立てた月、史料上の異同、僭偽政権の号などを検討し、典拠がないものをむやみに採録しない。</li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> 前三巻を通常の年号群、第四巻を擬而未用・無考の「佚号」群に充てる。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;41</anchor-internal> 末尾に「姪許乃賡校」とあります。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh">清白士集卷十五-清白士集全文原文-識典古籍</cite>, <time>2026-10-25T11:35:54.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.shidianguji.com/zh/book/CADAL01025783/chapter/1l456pu5vx99l">https://www.shidianguji.com/zh/book/CADAL01025783/chapter/1l456pu5vx99l</anchor-external></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> 
<cite>識典古籍</cite>本巻28の末尾の<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">補遺</csection>部分 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;38</anchor-internal></src> は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立公文書館</anchor>本<cite>元号略</cite>末尾の<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">補遺</csection>部分 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;44</anchor-internal></src>
とおそらく同一。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> 
おそらく両者は同じ版に由来するもの (細部に変更がないかまでは未確認)。しかも本編と別紙なので、
もともと異なる位置に補遺が付けられて流通していたのか、後から異なる位置に付属されたのか不明。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;38</anchor-internal> の 130 は一部消失していて、画像処理の何らかの不具合なのか (それにしては不自然)
原書に何らかの細工が施されているのか (それも不自然) 不明ながら、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;44</anchor-internal> の #39 は完全。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
消えている部分の最初の行は見出しで、
「壬申春陸萊又續校増」
とある。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 
<cite xml:lang="zh">清白士集卷二十八-清白士集全文原文-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">識典古籍</anchor></cite>, <time>2026-10-25T10:02:14.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.shidianguji.com/zh/book/CADAL01025783/chapter/1l456rb9rbol2">https://www.shidianguji.com/zh/book/CADAL01025783/chapter/1l456rb9rbol2</anchor-external>
77 -,
93 - </li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">ビューア | 元号略4補1</cite>, <time>2026-10-25T11:41:55.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.digital.archives.go.jp/img/596004#12">https://www.digital.archives.go.jp/img/596004#12</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">補遺</csection>の前半は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>。
次のようにあります。</p><blockquote><p>余輯元號略,摭采日本號名,恨無從訂其缺誤。</p></blockquote><blockquote><p>嘉慶乙丑夏五,仝里王覲宸自日本歸……</p></blockquote><blockquote><p>元號略付梓已久,不能刊改,因依次比敍卷末,補所未及,并著其異仝以備攷。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> すなわち、
著者<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>はすでに<cite>元號略</cite>四巻を刊行していました。
しかし、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の年号</anchor>については、欠落や誤りを十分に確認できないことを課題としていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 
そこに、同郷の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">王覲宸</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>から帰国し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>で刊行された
<cite>新刻大成年代廣紀</cite>
一紙を持ち帰ります。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>はそれを十日余り借りて閲覧し、従来参照していた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鍾淵映</anchor>所引<cite>東鑑</cite>の記述と比較しました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 
その結果、修正・補充すべき事項があると判断したものの、
すでに刊行済みの四巻を改刻することはできませんでした。
そこで、
嘉慶乙丑 = 嘉慶10(1805)年5月、補遺を巻末に追加したのです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>が利用した資料は、本文によれば嘉慶5(1800)年までの情報を含んでいました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">補遺</csection>は日本年号のリストと「凡補專號八十三,重號二十六」という記述の後に、
次の文章が続きます。</p><blockquote><p>子友梁諫菴著元號略四卷,搜考極博……閒有疏漏,予爲補之。</p></blockquote><p>そして最後に、</p><blockquote><p>諸以敦</p></blockquote><p>と署名されています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> 
したがって、ここでの「予」は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>を指します。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>の<cite>元號略</cite>が広く調査された著作であることを認めながら、
なおも漏れがあるため、自分が補ったのだと説明しています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> 
さらに、次のように述べています。</p><blockquote><p>年來予有篹述,每就正,諫菴隨時削改,此所校,亦以報也。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> 
すなわち、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>自身も著述を行っており、その都度、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>に見てもらい、
修正してもらっていた。今回はその恩に報いるために<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>の著作を校訂した、
とのことです。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">諸以敦</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">梁玉繩</anchor>との継続的な交流関係がうかがえます。
偶然手にした後世の別人の追補ではなく、同一の学派内部での研究の進展を反映する作業といえます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> 
そして増補校訂は更に続きます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
「庚午秋陸萊仲又校增」として、西暦1810年庚午秋に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陸萊仲</anchor>が増補しています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> 
「壬申春陸萊又續校増」として、西暦1812年壬申春に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">陸萊仲</anchor>が増補しています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> <cite>清白士集校補</cite>所収補遺 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src> として別に刊行されたもの。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;44</anchor-internal> の #36 からの部分と同内容。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">聚學軒叢書 第1集第20册</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清劉世珩輯</anchor>, <time>光緒29序<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1903</attrvalue></time>, <time>2026-09-15T01:13:48.000Z</time>, <time>2026-10-18T03:22:30.452Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2581809/1/47">https://dl.ndl.go.jp/pid/2581809/1/47</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号略</anchor>はその後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号研究</anchor>で参照された他に、古銭研究でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">銭文</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号名</anchor>に関係してよく参照されたようです。</p></section><section><h1>関連</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>廣記</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> <cite>紀元編</cite></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> 
<cite>古事類苑</cite>が<cite>元号略</cite>から一部引いています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;82</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">歳時部/年號下〈逸年號併入〉 - Kojiruien</cite>, <time>2026-10-28T09:27:27.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ys.nichibun.ac.jp/kojiruien/index.php?%E6%AD%B3%E6%99%82%E9%83%A8/%E5%B9%B4%E8%99%9F%E4%B8%8B%E3%80%88%E9%80%B8%E5%B9%B4%E8%99%9F%E4%BD%B5%E5%85%A5%E3%80%89#content_1_241">https://ys.nichibun.ac.jp/kojiruien/index.php?%E6%AD%B3%E6%99%82%E9%83%A8/%E5%B9%B4%E8%99%9F%E4%B8%8B%E3%80%88%E9%80%B8%E5%B9%B4%E8%99%9F%E4%BD%B5%E5%85%A5%E3%80%89#content_1_241</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>メモ</h1></section></body></html>