<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end>  
<time>昭和54年6月12日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1979-06-12</attrvalue></time><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法律</anchor>第43号
<dfn><cite>元号法</cite></dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の制定について定めた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法律</anchor>です。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 元号と改元の一般的事項は<anchor>元号</anchor>、<anchor>日本の元号</anchor>、<anchor>日本の元号法制</anchor>、<anchor>改元</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 日本の日時制度一般は<anchor>日本の暦</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 
本法の制定により、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>に関する明文条項が消失し次期<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>およびそれ以後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>制度の存続が危惧された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和の元号危機</anchor>は解消しました。</p><section><h1>本文</h1><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号法</cite> (<time>2019-03-30 11:28:32 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://elaws.e-gov.go.jp/search/elawsSearch/elaws_search/lsg0500/detail?lawId=354AC0000000043">http://elaws.e-gov.go.jp/search/elawsSearch/elaws_search/lsg0500/detail?lawId=354AC0000000043</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 元号法 (昭和54年6月12日法律第43号)<ul><li><anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S54/S54HO043.html">http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S54/S54HO043.html</anchor-external></li><li>既に消失 <time>2019-03-30T02:28:44.700Z</time></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号法</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">RON/田川 諭</anchor>著, <time>2019-03-30 11:42:04 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.ron.gr.jp/law/law/gengou.htm">https://www.ron.gr.jp/law/law/gengou.htm</anchor-external></li></ul></refs><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 
昭和五十四年法律第四十三号
<cite>元号法</cite></figcaption><blockquote><box xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" class="vertical"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><yoko xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">1</yoko> 元号は、政令で定める。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><yoko xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">2</yoko> 元号は、皇位の継承があつた場合に限り改める。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><strong>附則</strong></p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><yoko xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">1</yoko> この法律は、公布の日から施行する。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><yoko xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">2</yoko> 昭和の元号は、本則第一項の規定に基づき定められたものとする。</p></box></blockquote></figure></section><section><h1>元号の制定</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 本則第1項は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>で定めるとしています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣</anchor>が決定し<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>されます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> つまり<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府</anchor>が検討し<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>が確定させる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の伝統的<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>手続きを<cite>日本国憲法</cite>下の制度に落とし込んだ形となっています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite>元号法</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の制定の基本的事項を定めるのみで、
具体的な選定基準や詳細な手続きは含まれていません。
そうした事項は政府文書や個々の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>時の政府会議などで定められています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>元号の選定</anchor> </sw-see></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 附則第2項は、<cite>元号法</cite>制定時点で現に実施されていた
(<cite>大日本帝国憲法</cite>下の旧<cite>皇室典範</cite>に従い<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">詔勅</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>された後存続していた)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を、<cite>元号法</cite>に基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>であるとみなす
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src> としました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 
この定めは、
<cite>元号法</cite>
を新たに制定することによって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の地位に疑問が生じることを防ぐ機能があります。
もしこの定めがなかった場合、
この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法律</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>の時点で
「<cite>元号法</cite>の定めに基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>」
が存在しないため、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>によって新たな<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を制定しなければならないと解釈する余地が生じてしまいます
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;33</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 
ところで、
厳密な法文解釈に於いて、この第2項の定めが昭和元年から<time>1979-06-12</time>における「昭和」
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の地位にいかなる影響を及ぼすのかは定かではありません。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法の不遡及</anchor>の大原則に従うなら、あくまで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>が<cite>元号法</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>とみなされるのは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>以後のことであり、
それ以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>は<cite>元号法</cite>の制定以前の状態に基づき解釈されるべきとも考えられます。
一方で、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>なるものは唯一であり、そのような解釈には無理があるという考え方もあるでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> 
もっとも、この解釈の違いが存在するとしても、それがいかなる効果をもたらすのかは定かではありません。
また、<cite>元号法</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大正</anchor>までの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の地位を何ら定めていませんが、
そのことがどのような影響を有するのかも定かではありません。</p><example xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> 例えば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法令</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">契約書</anchor>に「大正2年」「昭和10年」「昭和60年」
のような<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>が書かれているとして、このうち「昭和60年」は昭和54年を境に
「<cite>元号法</cite>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>」を使った日付であることになりましたが、
「昭和10年」がそうであるかは不明で、
「大正2年」は明らかにそうではありません。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> 
また、「昭和60年」と書かれた法的文書の昭和50年時点の解釈が問題となるとしたら、
<cite>元号法</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>後であっても「<cite>元号法</cite>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>」を使った日付ではないと解釈することになる可能性があります。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> しかし実務上はこうした解釈の違いが問題になるとは思われません。</p></example><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> 
こうした解釈論が生じてしまう現行条文は最適ではなかったという議論もあるようです
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;33</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> 
附則第1項は、<cite>元号法</cite>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>の日に即日<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>されることを定めています。
このことは、 <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;69</anchor-internal> のような理論上の問題には影響するものの、
実際上は特にどうということはなく、いつでも良かったと思われます。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> 
もし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>の後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>されるまで日があり、
その間に万一<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>が行われるような事態になっていたら運用上の問題が生じていたところですが、
幸いどちらにせよそのような事態にはなっていません。
また、もし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>で成立した後<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>までの間に万一<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>が行われるような事態があっても面倒なことになっていたでしょうが、
幸い避けられました。</comment-p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <cite>元号法</cite>に基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>は、次の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>で制定されました。</p><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> <cite>元号法</cite>に基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor></figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和</anchor></li></ul></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の読みは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>と同時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣告示</anchor>とすることが慣例となっています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣告示</anchor>を要求する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法令</anchor>は無さそうです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>に関するその他の情報は、
適宜政府から (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法令</anchor>ではない文書としてまたは口頭で) 発表されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>平成改元</anchor>、<anchor>令和改元</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>一世一元の制</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 本則第2項は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>があったときのみ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>するとしています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src>。
それ以外の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>は認められておらず、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">詔書</anchor>で宣言され旧<cite>皇室典範</cite>で引かれた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元の制</anchor>を継続するものと理解されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>一世一元</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>があると<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>するとは定められていますが、
その時期は明記されていません。
旧<cite>皇室典範</cite>下の<cite>登極令</cite>は直ちに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>すると明記していたので、
柔軟に運用できるように意図的に曖昧にされたと思われます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成改元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">即位</anchor>の翌日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日始<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">日界</title></anchor>に実施されました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>が年末だった場合には新年年始に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>することも検討されていたといわれています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成31年新元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>時にも翌年始<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>などが提案されていたようですが、
採用されませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">譲位</anchor>が「あった場合に限り改める」
とあることから、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">退位</anchor>前に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政令</anchor>を定めることはできないと解する人もいましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成31年新元号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府</anchor>は可能であるとする解釈を採ったようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>の解釈としては、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>があっても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を行わないという判断も許されると理解する余地があります。
一般的には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>があれば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>を行う条文と解されているようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> 
万一<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>の後<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>が行われないうちに再び<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>が行われるような事態になったとき、
2回目の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>の後に1回だけ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>しても、2回<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>しても、
条文には違反しないと解釈する余地があります。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<cite>元号法</cite>の制定当時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">崩御</anchor>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>のみが想定されていたと思われますが、
条文は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>することのみを定めていますから、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">譲位</anchor>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>にも適用されます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> 
実際に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和改元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">譲位</anchor>によって行われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和改元</anchor>の前にはこの点に懸念を表明する人もいましたが、
問題ないとする解釈が通常だったようで、
法改正はなされていませんし、そのことを問題視する動きもありません。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>が法制化されたことについては、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>の地位と関連付けて説明されることが一般的なようです。
昭和21年<cite>日本国憲法</cite>には、</p><blockquote><p>第一条 天皇は、日本国の象徴であり日本国民統合の象徴であつて、この地位は、主権の存する日本国民の総意に基く。</p><p>第二条 皇位は、世襲のものであつて、国会の議決した皇室典範の定めるところにより、これを継承する。</p></blockquote><p>とあります。つまり、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国民</anchor>統合を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">象徴</anchor>する位置にありますから、
その地位を有する者が変化することは、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国民</anchor>にとって極めて重大な事態であり、
それは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年</anchor>の数え方を改めるに匹敵するものであるとする理解です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元</anchor>とすることに対しては色々な考え方がありますが (<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>一世一元</anchor> </sw-see>)、
人間の現役世代の長さを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代</anchor>の区切りとし、
その区切られた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号名</anchor>を与えることには、
絶えず変わりゆく掴みどころのない「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代</anchor>」を取り扱うツールとして、
短過ぎも長過ぎもしない利便性があるのは確かでしょう。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
当然ながら<cite>元号法</cite>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改正</anchor>すれば<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">皇位継承</anchor>以外の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>への道は開くことができます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇陛下<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">明仁</title></anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">退位特例法</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">退位</anchor>することとなったように、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>が特例法により臨時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>することも技術的には可能とみられます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> 
しかしこれまでそのような取り組みが具体化したことはありません。
もし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">内閣</anchor>が任意のタイミングで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>できるとなると、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>が政治的闘争の材料となってしまい、
その実用性を損なう危険性があります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東日本大震災</anchor>など大規模災害があると<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元待望</anchor>が民間では高まりますが、
もし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">災異改元</anchor>を復活させるとなると否応なしに政治性が持ち込まれてしまいますから、
なかなか難しいのではないでしょうか。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> 
被害規模で線引するにしても必ず境界線上の事象で議論になるでしょうし、
タイミングによっては「被災地は復興もままならないのに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>対応などできない」
などと炎上することにもなるでしょう。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和改元</anchor>によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>が明るいイメージのものとなった今、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">災異改元</anchor>の暗いイメージや政争のイメージを「取り戻す」必要はないでしょう。</comment-p></section><section><h1>元号利用</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite>元号法</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の利用法や利用の可否について一切定めていません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使うことや、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号年</anchor>等の表記の方法は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor>内で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慣習</anchor>として広く行われ定着しています。
古くから当然に行われてきたために<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法令</anchor>として明文化する発想がなかったのでしょう。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 法的にでなく慣習的に定まっている用法については<anchor>元号年</anchor>、<anchor>元年</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
制定当時の政府見解は次のとおりです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;47</anchor-internal></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の使用は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国民</anchor>に強制されない。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国権の最高機関</anchor>である<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法律</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の制定に根拠を与えたことに鑑みると、
国の機関においては<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の使用を予定していると考えられる (外交文書等の特別な場合を除く)。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方公共団体</anchor>においても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国</anchor>に準じて使用することが期待されている。 </li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> 一般<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国民</anchor>が公の機関に提出する書類には、<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> 事務処理の統一のため<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>使用について協力を要請する。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>を用いた場合には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>使用の協力は求めるが、
強制はせず、最終的には受理することになる。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">学校教育</anchor>においては、<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">学習指導要領</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の取り扱いを具体的に述べていない。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">社会科</anchor>では、<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を用いた用語が使われている。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>で年代を表示し、重要なものに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を併記した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">教科書</anchor>が多い。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> 教科の目標や内容からみて、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>の両方を学ぶことが学習上必要となる。</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> <cite>元号法</cite>成立によって取り扱いが変わるものではない。</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> <cite>元号法</cite>によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の利用が強制されている、
公的機関で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使わなければならないとされている、
といった主張をする人もいますが、
明白な誤りです。
反<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇</anchor>、反日主義者がそうした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デマ</anchor>を流布しているようです。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の暦</anchor> </sw-see></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> 
そのような<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デマ</anchor>は、悪意ある集団によって意図的に流布されている可能性が極めて高いと考えられます。
自治体のウェブサイト上で公表されている政治団体の政治資金等の報告の書類を見ると、
一般の団体が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和暦</anchor>で記述している箇所を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">共産党</anchor>系団体等が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>で記載したり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>をわざわざ抹消して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>で書き直したりする事例を容易に見出だせます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">デマ</anchor>を流布している団体等の構成員がそれとまったく無縁とは思われません。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方公共団体</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">条例</anchor>や組織の規則などで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を利用することを定めていたり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を使って表記する場合の書式を定めていたりすることがあります。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の元号法制</anchor> </sw-see></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
その一方で、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>と併用する団体や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>のみ採用する団体もあります。
もし<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">元号法</cite>などで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の利用が強制されているとすればあり得ないことです。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> 
実際の公的機関窓口の運用においては、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>でもない<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>ですら、
(事務処理上の協力の要請を拒まれた場合に) 受理されることがあります。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>原爆暦</anchor> </sw-see></comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
民間における利用については<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代日本の紀年法</anchor>を参照。</p></section><section><h1>政府見解</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">94120801_01.pdf</cite>, <time>2024-10-08T00:53:01.000Z</time>, <time>2025-01-30T05:07:49.229Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.bunka.go.jp/tokei_hakusho_shuppan/hakusho_nenjihokokusho/archive/pdf/94120801_01.pdf">https://www.bunka.go.jp/tokei_hakusho_shuppan/hakusho_nenjihokokusho/archive/pdf/94120801_01.pdf</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;47</anchor-internal> <cite>元号法</cite>制定当時の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文部省</anchor>の教育現場向け解説。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">官界通信 : 政策評価・人事政策等行政・人事情報紙 (2006)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官界通信社</anchor>, <time>1992-03</time>, <time>2025-10-29T01:48:45.000Z</time>, <time>2025-11-18T14:44:18.639Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2645597/1/3">https://dl.ndl.go.jp/pid/2645597/1/3</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;24</anchor-internal> 平成4年の政府見解。</p></section><section><h1>解釈諸説</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">憲法演習 1 (総論・人権 1)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">清宮四郎 <strong xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">[</strong>ほか<strong xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">]</strong>編</anchor>, <time>1980.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1980</attrvalue></time>, <time>2025-07-02T03:11:48.000Z</time>, <time>2025-07-23T08:55:19.336Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/11934149/1/10">https://dl.ndl.go.jp/pid/11934149/1/10</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号法 - Wikipedia</cite> (<time>2019-03-29 20:56:03 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%85%83%E5%8F%B7%E6%B3%95">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%85%83%E5%8F%B7%E6%B3%95</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「元号法」に忠実な新元号の公布を切望する – かんせい汗青PLAZA</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">所功の「かんせい汗青PLAZA」</anchor>著, <time>2019-10-07 13:31:18 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://tokoroisao.jp/?p=4327">http://tokoroisao.jp/?p=4327</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号法における昭和の位置付け - 自治立法立案の技法私論~自治体法制執務雑感Ver.2</cite>, <time>2023-06-01T03:01:56.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://hoti-ak.hatenablog.com/entry/2022/10/28/215956">https://hoti-ak.hatenablog.com/entry/2022/10/28/215956</anchor-external></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">昔の日本人は勝手に元号を作っていた件|森往来の日本雑記</cite>, 
2019年5月21日 00:56,
<time>2023-11-08T13:27:20.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://note.com/ourai/n/na0f4bc6dcee0">https://note.com/ourai/n/na0f4bc6dcee0</anchor-external></p><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>2019年4月3日付の毎日新聞から。東京大学教授の加藤陽子氏(日本近代史)のインタビュー。適宜改行。</p><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>〈1926年に始まった昭和という元号が、1979年になって、<b>さかのぼって正統化された</b>のだ。その意味の重さを思えば、元号法制化が大きな歴史の分水嶺だったと、今になって理解できる。</p><p><b>元号法が、旧憲法下で定められた昭和をたやすく再定義し得たのなら、同法自体も、天皇が譲位する時代にふさわしく、今後、改正できるはずだ。〉</b></p><p>▼ラストの一文の切れ味の鋭さに唸ってしまった。本物の学問とは、こういうことをいうのではないだろうか、と思った。権威の「正統化」というものは、「伝統」やら、「歴史の重み」やらとは関係なく、実に便利に出来上がるものなのだ。だから、権威はつくりかえることができる。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;34</anchor-internal> 大学教授もブログ著者も法律の条文を自分の思想に引きつけて好き勝手に解釈しすぎでは?
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国会</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">議決</anchor>があれば<cite>元号法</cite>はいくらでも改正できる。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中学生</anchor>でもわかること。それが「本物の学問」なのか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 
「さかのぼって正統化」「たやすく再定義」も意味不明。
<cite>元号法</cite>附則1条にある通り、
<cite>元号法</cite>が効力を有するのは<cite>元号法</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>以後に対してのみ。
<cite>元号法</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>以前は「昭和」は<cite>元号法</cite>に基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>ではなかった。
<cite>元号法</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公布</anchor>以後は「昭和」は<cite>元号法</cite>に基づく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>である。
そこには旧憲法は何も関係なく、何も遡ってなどいない。
「再定義」すらされていない。ただただ「定義」しただけ。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
こんなガバガバ理論でもあっさり飲み込まれてしまう人がいるのだから、
ある種の
「切れ味の鋭さ」
があるのは確かかもしれない。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 
<cite>元号法</cite>が今に至るまで改正されないのは、
国民によって選出された国会議員が改正の必要性を認めていないから。
ただそれだけのことではないのか。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> この大学教授は後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本学術会議</anchor>の任命拒否された人。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 業績リストを見てもほとんどが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代日本</anchor>の戦争と政治に関する研究のようで、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>関係の研究は (少なくても論文の題名になるレベルのものは) 皆無。
なぜ<cite>毎日新聞</cite>はこんな畑違いの人に意見を聞きに行って、
まるでその道の専門家であるかのように記事にしているのかが謎。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> 
<cite>毎日新聞</cite>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>関係でやらかしまくっている前科があるから (<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>改元デマ</anchor> </sw-see>)、
慎重に慎重を重ねなければならないはずなのに、どうしてこんな杜撰な記事作りをしているのか。
本職の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>研究者などには相手にしてもらえなかったのか?</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 関連: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自由自治</anchor></p></section><section><h1>成立までの過程</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>昭和の元号危機</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 制定と同時代の他の動きは<anchor>昭和時代の日時</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1></section></body></html>