<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>末期から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>初期にかけ、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西洋</anchor>式の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時制度</anchor>の影響を受け、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時制度</anchor>には大きな変革がもたらされました。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 現行制度については<anchor>日本の暦</anchor>、<anchor>日本の標準時</anchor> </sw-see></p><section><h1>洋学</h1><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧州</anchor>との交流は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和蘭</anchor>に限定され、
直接的接触も一部の役人や商人にのみ許されていましたが、
西洋文化は少しずつ取り入れられていきました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> 
<time>文化4(1807)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1807</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">仙台藩</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大番士</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">遠藤<ruby xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">曰人<rt>わつじん</rt></ruby><title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">遠藤曰人</title></anchor>は、
<cite>誰彼集</cite>
を出版しました。
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">夕暮集蘭序</csection>
として、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アルファベット</anchor>の影響を受けた奇抜な書体、奇抜な表記の文章を掲載しました。
そこには、
「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文化<rubyb>4<rt xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">四</rt></rubyb>年<ruby xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">Herfst<rt>ヘルフスト</rt></ruby></sw-l>」
とありました (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Herfst</anchor> = <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秋</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">オランダ語</anchor>))。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き登場</anchor></cite> p.34</src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左横書き</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アルファベット</anchor>を利用した早い例として知られますが、
この時代にはまだ一般的な表記とはなりませんでした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>表記の構文としては、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧州数字</anchor>を用いたことが注目されます。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> 
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eichi.library.pref.miyagi.jp/eichi/detail/3-60373-0">http://eichi.library.pref.miyagi.jp/eichi/detail/3-60373-0</anchor-external>
とみられますが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web</anchor> では公開されていません。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="115" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[115]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">キリスト紀元</anchor>) も一部で使われました。</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[116]</anchor-end> 「加母辺(カムペ)地理志第二十六篇
甲斐 広瀬龍共訳稿
和蘭紀元一千八百二十五著述」
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="114" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;114</anchor-internal> PDF 65頁</src><ul><li><time>西暦1825年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1825</attrvalue></time></li></ul></li></ul><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="114" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[114]</anchor-end> <cite>山本読書室資料仮目録電子版.indb - dokusho.pdf</cite>, 
2014年3月10日発行,
<time>2017-10-28T11:12:29.000Z</time>, <time>2021-03-19T09:52:28.956Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://matsudakiyoshi.com/dokusho.pdf">http://matsudakiyoshi.com/dokusho.pdf</anchor-external></li></ul></refs><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">オランダ正月</anchor> - Wikipedia</cite>
(<time>2016-12-14 01:27:44 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AA%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%83%80%E6%AD%A3%E6%9C%88">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AA%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%83%80%E6%AD%A3%E6%9C%88</anchor-external></figcaption><blockquote><p>ただし、当時使用されていた寛政暦などの太陰太陽暦と西洋のグレゴリオ暦とのずれは毎年異なっていたため、便宜上、翌年以降は冬至(太陽暦では毎年ほぼ同じ日であり、太陽太陰暦の計算にも使用される)から数えて第11日目にオランダ正月の賀宴を開催するのが恒例となった。</p></blockquote></figure></section><section><h1>京都暦</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>は、
元々<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那</anchor>のものをそのまま使っていましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>独自の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>が開発され、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経度</anchor>に合わせて計算されるようになりました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">貞享暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝暦暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">寛政曆</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保暦</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経度</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>を使っていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">渋川春海</anchor>は、
はじめ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">授時暦</anchor>採用を働きかけましたが、
失敗しました。
渋川は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">里差</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経度差</anchor>)
がずれの原因と気付き、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大和暦</anchor>を完成させました。
<time>貞享元(1684)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1684</attrvalue></time>3月、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>)
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大統暦</anchor>の採用を決定しましたが、
渋川は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">里差</anchor>問題を指摘し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大統暦</anchor>ではなく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大和暦</anchor>改め<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">貞享暦</anchor>へと<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>されることになりました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> 
渋川は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">マテオリッチ</anchor>の世界図
(<cite>坤輿万国全図</cite>、
<time>1602年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1602</attrvalue></time>成立)
に基づき、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北京</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">里差</anchor>を
15度としました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
<time>1800年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1800</attrvalue></time>頃、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">伊能忠敬</anchor>は全国測量を行い、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">経度</anchor>の測定も試みました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">高橋至時</anchor>は、
その
<cite><ruby>暗入利亜<rt>あんげりあ</rt></ruby>暦考</cite>
によると、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">カラッパ暦</anchor>を参照したり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英国航海暦</anchor>から計算したりと、
大変苦労して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">里差</anchor>測定を試みました。
<time>享和2(1802)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1802</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ロンドン</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>間を <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:03</tz> としました。
<time>享和3(1803)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1803</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ロンドン</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>間を <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:01:30</tz> としました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">渋川景佑</anchor>の<cite>新巧暦書</cite>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">文政9(1826)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1826</attrvalue></time>成立)</weak>
の序は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">パリ</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>間を8時54分27秒、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グリニジ</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">パリ</anchor>間を9分16秒 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ラランデ</anchor>の値)、
従って <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:03:43</tz>
としました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ロシア人</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">クルーゼンシュテルン</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<anchor>長崎</anchor>に来航)</weak>
は、
<tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:02:40</tz>
(<asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><lon>134.40E</lon><title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal> ママ</title></asis>)
としました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">シーボルト</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>から持ち出した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">伊能忠敬</anchor>日本図にこの値を使いました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;31</anchor-internal></src></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天文方</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">渋川</anchor>家は<time>嘉永七甲寅歳 (= 安政元年)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1854</attrvalue></time>
から
<cite>万国普通暦</cite>として<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor>の対照表を毎年発行していました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>万国普通暦</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朔望</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四節気</anchor>などについて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平時</anchor>と、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ平時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧天文時</anchor>) が併記されていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>は <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:03:43</tz> としていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">24時間制</anchor>で記述されました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">分</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秒</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢数字</anchor>2桁、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時</anchor>は「初」(= 0) または「一」から「二三」の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢数字</anchor>で表されました。</p><figure class="railroad"><ol><li><var>時</var></li><li><code>時</code></li><li><var>数</var></li><li><code>分</code></li><li><var>数</var></li><li><code>秒</code></li></ol></figure><figure class="railroad"><figcaption><var>時</var></figcaption><ol><li>|<ol><li><code>初</code></li><li><var>一-九</var></li><li><code>一〇</code></li><li>=<ol><li><code>一</code></li><li><var>一-九</var></li></ol></li><li><code>二〇</code></li><li><code>二一</code></li><li><code>二二</code></li><li><code>二三</code></li></ol></li></ol></figure><figure class="railroad"><figcaption><var>数</var></figcaption><ol><li>|<ol><li><code>〇</code></li><li><code>一</code></li><li><code>二</code></li><li><code>三</code></li><li><code>四</code></li><li><code>五</code></li></ol></li><li>|<ol><li><code>〇</code></li><li><var>一-九</var></li></ol></li></ol></figure><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> 
<cite>暦と時の事典</cite> pp.290-291 <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><ruby xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">里差<rt>りさ</rt></ruby></csection></li></ul></refs></section><section><h1>条約締結</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸幕府</anchor>)
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧米諸国</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">条約</anchor>を締結しました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">条約</anchor>では両国の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦法</anchor>・<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年法</anchor>が併用されました。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 一般的事情, <anchor>明治維新</anchor>以後は<anchor>外交文書の紀年法</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 琉球の事情は<anchor>南西諸島の日時</anchor> </sw-see></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 函館政府の事情は<anchor>北日本の日時</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<cite>日仏修好通商条約</cite>
の署名の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>は、次のようにありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;76</anchor-internal> (5) PDF 4ページ</src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> <time>1858-10-09</time><ul><li>カタカナ文「一千八百五十八年十月九日 日本安政五戌午年 九月三日」</li><li>漢字かな混じり文「安政五午年九月三日」</li><li>フランス語文
「neuf Octobre mil huit cent cinquante huit, correspondant au troisième jour du neuvième mois de la cinquième année du Nengo-Anchaï dite l’année du Cheval」<ul><li>日本語訳: 「年号安政の5年いわゆる馬の年の9月3日にあたる1858年10月9日」</li></ul></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<cite>日仏修好通商条約</cite>
の第3条 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;76</anchor-internal> (3) PDF 7ページ</src>、
第20条 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;76</anchor-internal> (5) PDF 3ページ</src>、
第22条 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;76</anchor-internal> (5) PDF 4ページ</src>
には、
両国が同意した期日が記載されていました。 </p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> <time>1859-08-15</time><ul><li>カタカナ文「一千八百五十九年八月十五日」</li><li>漢字かな混じり文「安政六未年七月十七日 <sub>西洋紀元一千八百五十九年八月十五日</sub>」</li><li>フランス語文「15 Aout 1859」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> <time>1860-01-01</time><ul><li>カタカナ文「一千八百六十年正月朔日」</li><li>漢字かな混じり文「午八月より凡十五ヶ月の後より <sub>一千八百六十年一月一日</sub>」</li><li>フランス語文「premier Janvier 1860」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> <time>1863-01-01</time><ul><li>カタカナ文「一千八百六十三年正月朔日」</li><li>漢字かな混じり文「午八月より凡五十一ヶ月の後より <sub>一千八百六十三年一月一日</sub>」</li><li>フランス語文「1er Janvier 1863」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> <time>1862-01-01</time><ul><li>カタカナ文「一千八百六十二年正月朔日」</li><li>漢字かな混じり文「一千八百六十二年一月一日」</li><li>フランス語文「premier Janvier dix huit cent soixante deux」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> <time>1863-01-01</time><ul><li>カタカナ文「一千八百六十三年正月朔日」</li><li>漢字かな混じり文「一千八百六十三年一月一日」</li><li>フランス語文「premier Janvier dix huit cent soixante trois」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> <time>1872-08-15</time><ul><li>カタカナ文「一千八百七十二年八月十五日」</li><li>漢字かな混じり文「今より凡十四ヶ年の後」</li><li>フランス語文「quinze Aout mil huit cent soixante douze」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> <time>1859-08-15</time><ul><li>カタカナ文「一千八百五十九年八月十五日」</li><li>漢字かな混じり文「安政六未年七月十七日 <sub>西洋紀元一千八百五十九年八月十五日</sub>」</li><li>フランス語文「quinze Aout dix huit cent cinquante neuf」</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> 
<cite>日仏修好通商条約</cite>
に基づく
<cite>貿易章程</cite>
には、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時間の長さ</anchor>が次のようにありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;76</anchor-internal> (5) PDF 6ページ</src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[88]</anchor-end> 48時間<ul><li>カタカナ文「四十八トキ <sub>ニツポンノニジフシトキニアタル</sub>」</li><li>漢字かな混じり文「第二十四時中 <sub>佛蘭西の四十八時</sub>」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="89" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[89]</anchor-end> 24時間<ul><li>カタカナ文「二十四トキ <sub>ニツポンノジフニトキニアタル</sub>」</li><li>漢字かな混じり文「十二時 <sub>佛蘭西の二十四時</sub>」</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> (日曜日を除き)<ul><li>カタカナ文「「ニチエウビヲ ノゾキ」」</li><li>漢字かな混じり文「<sub>但日曜日を除く</sub>」</li></ul></li></ul><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="91" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[91]</anchor-end> 
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">日仏修好通商条約</cite>
には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢字かな混じり</anchor>版、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">カタカナ</anchor>版、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フランス語</anchor>版、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">オランダ語</anchor>版があり、
相違ある場合は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">オランダ語</anchor>版によるとされていました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[146]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ロシア帝国</anchor>の条約では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">露暦</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">キリスト紀元</anchor> + <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor>)
が併記されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;145</anchor-internal> /25, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;145</anchor-internal> /27</src>
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;145</anchor-internal> では括弧書きで更に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">月日</anchor>も併記されていますが、
それも含めて条約原文にあるのかは不明です。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[145]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">東亜關係特種絛約彙纂</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東亜同文會 編纂</anchor>, <time>1904/5/25<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1904-05-25</attrvalue></time>, <time>2023-03-28T10:25:00.000Z</time>, <time>2023-04-01T09:09:29.833Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/2938191/1/25">https://dl.ndl.go.jp/pid/2938191/1/25</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日仏修好通商条約、その内容とフランス側文献から見た交渉経過 ~日仏外交・通商交渉の草創期~</anchor></cite></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="125" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[125]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">大日本国大清国修好条規 - Wikisource</cite>, <time>2021-04-15T17:25:25.000Z</time>, <time>2021-04-29T05:32:19.939Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikisource.org/wiki/%E5%A4%A7%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%9B%BD%E5%A4%A7%E6%B8%85%E5%9B%BD%E4%BF%AE%E5%A5%BD%E6%9D%A1%E8%A6%8F">https://ja.wikisource.org/wiki/%E5%A4%A7%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%9B%BD%E5%A4%A7%E6%B8%85%E5%9B%BD%E4%BF%AE%E5%A5%BD%E6%9D%A1%E8%A6%8F</anchor-external></p></section><section><h1>歌川国芳のオーパーツ</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>歌川国芳のオーパーツ</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>地方時の時代</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="729" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[729]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の状況については、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代の時刻</anchor>も参照。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="515" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[515]</anchor-end> <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1867年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1867</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大政奉還</anchor>と<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1868年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1868</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">王政復古</anchor>により、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府</anchor>は廃止され、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府</anchor>領は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治政府</anchor>) の管理下に入りました。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="562" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[562]</anchor-end> <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1869年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1869</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">版籍奉還</anchor>により、
諸<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藩</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治政府</anchor>の管理下に入りました。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="563" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[563]</anchor-end> <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1871年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1871</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">廃藩置県</anchor>により、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藩</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">廃止</anchor>され、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">本土</anchor>全域が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治政府</anchor>の直接統治下に置かれました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> <time>明治6年/1873年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1873-01-01</attrvalue></time><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">施行</anchor>の<cite>改暦ノ布告</cite> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;53</anchor-internal></src> 
により、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">定時法</anchor>が実施されました。
それまでは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">不定時法</anchor>だったといいます (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代の時刻</anchor>参照)。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日の出</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日の入</anchor>により時刻が決まるため、季節と位置によって変動がありました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">主要都市では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鐘</anchor>などがあった (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">報時</anchor>参照。) 他、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和時計</anchor>も作られていました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="140" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[140]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Time Changes</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JAPAN</anchor> は、<time>1873年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1873-01-01</attrvalue></time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>が採用されたが、
庶民は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陰暦</anchor>を使い続けた、としていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;139</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 
<time>明治7年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1874</attrvalue></time>、
各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郵便局</anchor>に運送時刻管理のための<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計</anchor>が設置されました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">正午計</anchor>によって<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方真太陽時</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">合わせ<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">測時</title></anchor>られていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1031" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1031</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="223" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[223]</anchor-end> 明治時代初期には、各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>が用いられていました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">気象台</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信局</anchor>や編暦では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>と、
分野ごとに異なる“標準時”も使われていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="334" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[334]</anchor-end> この時期の時刻について、色々な (相互に矛盾する) 情報があります。
そのほとんどは、根拠が定かではありません。</p><figure class="list"><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="489" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[489]</anchor-end> 「明治初期は東京時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="194" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;194</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;263</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;262</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="267" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;267</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="330" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;330</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="397" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;397</anchor-internal></src><ul><li>やや正しい</li><li>明治6年-明治20年の編暦には東京時が用いられていた (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;57</anchor-internal>)</li><li>明治6年-明治20年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>には東京時との時差が記載されていた <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="273" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;273</anchor-internal></src></li><li>明治11年/1878年に電信局が東京時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">報時</anchor>開始 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="266" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;266</anchor-internal>)</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="490" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[490]</anchor-end> 「明治6年改暦で東京時が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="446" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;446</anchor-internal></src><ul><li>暦は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>を用いるようになった</li><li>それを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>と言えるのなら正しいが...</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="491" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[491]</anchor-end> 「明治9年秋に <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz> が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;118</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="209" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;209</anchor-internal></src><ul><li>明治19年の誤り? (ただし7月なので秋ではない)</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="484" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[484]</anchor-end> 「明治12年/1879年に東京時が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="330" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;330</anchor-internal></src><ul><li>そのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="485" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[485]</anchor-end> 「明治13年/1880年に東京時が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="271" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;271</anchor-internal></src><ul><li>そのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="486" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[486]</anchor-end> 「電信局は東京時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="249" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;249</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="331" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;331</anchor-internal></src><ul><li>正しい</li><li>明治11年/1878年に電信局が東京時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">報時</anchor>開始 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="266" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;266</anchor-internal>)</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="487" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[487]</anchor-end> 「関東の鉄道は東京時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;248</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="336" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;336</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1031" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1031</anchor-internal></src><ul><li>おそらく正しい</li><li><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="255" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;255</anchor-internal></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="488" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[488]</anchor-end> 「明治以前は京都時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;263</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="267" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;267</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="271" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;271</anchor-internal></src><ul><li>暦のことなら、正しい</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編暦</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真太陽時</anchor>を採用していた (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;55</anchor-internal>)</li><li>それ以外でそのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="478" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[478]</anchor-end> 「明治11年/1878年に京都時が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="321" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;321</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="322" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;322</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="323" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;323</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="332" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;332</anchor-internal></src><ul><li>そのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="479" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[479]</anchor-end> 「明治12年/1879年に京都時が標準時となった」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="325" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;325</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="377" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;377</anchor-internal></src><ul><li>そのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="476" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[476]</anchor-end> 「気象台は京都時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="249" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;249</anchor-internal></src><ul><li>ほぼ正しい</li><li><time>明治15年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1882</attrvalue></time>以後、明治21年/1888年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>施行以前は、京都時を標準として観測していた (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="225" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;225</anchor-internal>)</li><li>明治18年/1885年頃、京都時に統一された (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="261" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;261</anchor-internal>)</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="480" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[480]</anchor-end> 「明治20年まで政府機関は京都時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="331" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;331</anchor-internal></src><ul><li>気象台に限れば正しい</li><li>それ以外でそのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="481" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[481]</anchor-end> 「関西の鉄道は京都時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;252</anchor-internal></src><ul><li>おそらく誤り</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="482" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[482]</anchor-end> 「明治初期に関西では大阪時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;262</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;263</anchor-internal></src><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大阪</anchor>市内と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関西</anchor>圏の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鉄道</anchor>に限れば正しい</li><li>それ以外でそのような情報は見つかっていない</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="483" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[483]</anchor-end> 「関西の鉄道は大阪時を用いていた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;248</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1031" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1031</anchor-internal></src><ul><li>おそらく正しい</li><li><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="255" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;255</anchor-internal></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="477" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[477]</anchor-end> 「明治11年/1878年まで真太陽時、明治12年/1879年より平均太陽時を用いた」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="325" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;325</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="326" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;326</anchor-internal></src><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>のことなら、正しい</li><li>明治11年までの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>は真太陽時、明治12年以後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>は平均太陽時を用いていた <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="327" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;327</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="329" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;329</anchor-internal></src></li></ul></li></ul></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="393" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[393]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>制定時点で各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>が用いられていてばらばらだった旨が政府内で述べられているので
(<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>中央標準時</anchor> </sw-see>)、(分野を限定しない) 標準時が定められたというのは明らかに誤りです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="474" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[474]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>は<dfn>京都標準時</dfn>とも呼ばれますが、
当時からそのように呼ばれていたという資料は見つかっておらず、後の時代の俗称でしょう。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="619" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[619]</anchor-end> なお、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東経135度子午線</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都府</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京丹後市</anchor>も通過しています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本標準時</anchor>のことを俗に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明石標準時</anchor>ともいいますが、
それならばある意味で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都標準時</anchor>でもあるわけです。
もちろんここでいう<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東経135度子午線</anchor>時ではなく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都市</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>であり、
数分の差があります。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1031" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1031]</anchor-end> 
<cite>今年は日本標準時制定130周年!</cite>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明石市立天文科学館</anchor>,
<cite>星空のレシピ</cite> VOL. 331, <time>2016 7 July<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2016-07-07</attrvalue></time>
(<time>2017-01-06 09:32:17 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.am12.jp/kankouhoushi/pdf/hoshipi331.pdf#page=2">http://www.am12.jp/kankouhoushi/pdf/hoshipi331.pdf#page=2</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治の初めの頃、東京・横浜間の鉄道は東京の
地方時を、京阪神の鉄道は大阪の地方時を使っていました。また、
全国の気象台は、京都の地方時で一斉に気象観測をしていました。
<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>1873年(明治6年)に太陽暦が導入されると、暦面上は東京の
地方時が使われるようになります。旧江戸城の天守台を経緯度の
基準とし、各地の時差(経度差)が掲載されていました。また、
1874年(明治7年)より各地の郵便局には、運送時刻の管理のた
めに時計が備え付けられ、時計の時刻あわせには正午計が使わ
れました。正午計は、それぞれの場所での南中時刻により時計の
針をあわせるもので、離れた地域間では経度差による時刻のず
れがありました。</p></blockquote></figure></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="183" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[183]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">もしもタイムマシーンがあったら…過去の自分に言いたい!やり直したい!|たまひよ</cite>, <time>2025-07-14T06:41:21.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://st.benesse.ne.jp/ikuji/content/?id=213545">https://st.benesse.ne.jp/ikuji/content/?id=213545</anchor-external></p><blockquote><p>1886年(明治19年)7月13日に「本初子午線経度計算方及標準時ノ件」が公布され、兵庫県明石市を通る東経135度の子午線が日本標準時と定められました。日本では、江戸時代までは各地の地方時で行わていましたが、明治時代になると電信や鉄道などが導入され、国内でバラバラの時刻を使用することで不便が生じるように。日本標準時が定められるまでは、電信局は全国で東京時刻を使用し、気象台では全国で京都時刻を使用していたそうです。</p></blockquote><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="226" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[226]</anchor-end> その後明治21年/1888年1月1日より<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>が実施されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="218" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[218]</anchor-end> 実施に先立つ明治20年/1887年7月4日には、各府県庁所在地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>との<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>一覧が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官報</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">觀象</anchor>欄に掲載されています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="217" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;217</anchor-internal></src>。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="328" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[328]</anchor-end> 他に、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>にも主要都市の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>との<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>一覧が掲載されています。</comment-p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="141" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[141]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Time Changes</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JAPAN</anchor> は<time>188<asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">9</asis>年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1889-01-01</attrvalue></time>に
<tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz> が採用されたものの、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">政府</anchor>のみで庶民は用いなかった
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;139</anchor-internal></src> としていました。根拠は不明です。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="144" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[144]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Time Changes</anchor> の <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">JAPAN</anchor> は
<time>1896年1月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1896-01-01</attrvalue></time>に
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Formosa</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Pescadores</anchor> group,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Yaeyama</anchor> group,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Miyako</anchor> group
は <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+08:00</tz>、
それ以外は <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz> が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">庶民</anchor>にも施行された <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;139</anchor-internal></src> としていました。
根拠は不明です。</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="157" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[157]</anchor-end> 
<time>明治21年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1888-01-01</attrvalue></time>以後、
各都市の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">報時</anchor>機構は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>ベースに切り替えられました。
地域により多少の移行の遅れはあったかもしれませんが、
庶民が用いなかったと全国的にいえるほど普及しなかったということはないはずです。</p></history><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="730" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[730]</anchor-end> 以後の状況については、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>、夏時刻の項を参照。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> <cite>改暦ノ布告</cite></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="270" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[270]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Shanks &amp; Pottenger</anchor> <cite xml:lang="en">The International Atlas</cite> (2003)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">旧暦 - Wikipedia</cite> (<time>2014-08-25 01:37:34 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A7%E6%9A%A6#.E3.80.8C.E6.97.A7.E6.9A.A6.E3.80.8D.E3.81.AE.E8.A8.88.E7.AE.97">http://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A7%E6%9A%A6#.E3.80.8C.E6.97.A7.E6.9A.A6.E3.80.8D.E3.81.AE.E8.A8.88.E7.AE.97</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">暦Wiki/時刻/日本の本初子午線 - 国立天文台暦計算室</cite> (<time>2014-06-25 06:18:53 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/BBFEB9EF2FC6FCCBDCA4CECBDCBDE9BBD2B8E1C0FE.html">http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/BBFEB9EF2FC6FCCBDCA4CECBDCBDE9BBD2B8E1C0FE.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="222" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[222]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国立国会図書館デジタルコレクション - 官報. 1883年07月02日</cite> (<time>2015-11-19 21:29:00 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2943205">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2943205</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="217" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[217]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国立国会図書館デジタルコレクション - 官報. 1887年07月04日</cite> (<time>2015-11-19 03:22:50 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2944437/6">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2944437/6</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="340" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[340]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">暦象年表に採用される経緯度について</cite> (<time>2015-05-01 17:40:15 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/topics/html/topics2010_3.html">http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/topics/html/topics2010_3.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[118]</anchor-end> <cite>本邦の現行時制</cite> (地学雑誌 Vol. 41 (1929) No. 3 P 187, <time>2016-05-02 17:52:27 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/jgeography1889/41/3/41_3_187/_article/-char/ja/">https://www.jstage.jst.go.jp/article/jgeography1889/41/3/41_3_187/_article/-char/ja/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="209" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[209]</anchor-end> <cite>Kyoto University Research Information Repository: 時計雜話 : 夏と冬とで時間が狂ふ</cite> (<time>2013-01-10 18:03:10 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/handle/2433/168011">http://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/handle/2433/168011</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="446" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[446]</anchor-end> <cite>満鉄史余話</cite></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="221" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[221]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官報</anchor> 第壹貳〇三號 明治二十年七月四日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">觀象</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="217" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;217</anchor-internal></src></figcaption><blockquote><box xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" class="vertical"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">○標準時ト各地方時トノ差</p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">昨明治十九年七月十二日勅令第五十一號ヲ以テ来ル明治二十一年一月一日ヨリ英國綠威ノ東經百三十五度ノ子午線時ヲ以テ本邦一般ノ標準時ト定メラレタルニ就テハ明年一月一日ヨリハ本暦ヲ初メ其他凡テ時刻ヲ記スルモノハ全國皆此標準時ニ依ラサルヘカラス故ニ各地方ニ於テ從來用ヒ來レル其他ノ時刻(地方時)ト此度定メラレタル標準時トノ差ヲ知ラサレハ百時差支ヲ生スルヿアルヘシ依テ左ニ各地方廳(根室函館ノ如キハ即今地方廳所在ノ地ニアラスト雖モ昨年マテ縣廳所在ノ地タリシヲ以テ特ニ之ヲ附記ス)ニ於ケル時差ヲ掲ケ以テ地方時ヲ改テ標準時トナシ或ハ標準時ヲ知リテ地方時ヲ求ムルノ便ニ供ス(内務省)</p><box class="indent"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">減ノ部</p></box><table xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><tbody><tr><th> 府縣廳所在地</th><th> 時差</th></tr><tr><td>和歌山</td><td>三十三秒</td></tr><tr><td>兵庫</td><td>三十四秒</td></tr><tr><td>大阪</td><td>一分五十五秒</td></tr><tr><td>京都</td><td>三分〇〇秒</td></tr><tr><td>滋賀</td><td>三分十七秒</td></tr><tr><td>福井</td><td>四分四十九秒</td></tr><tr><td>三重</td><td>五分五十三秒</td></tr><tr><td>石川</td><td>六分三十三秒</td></tr><tr><td>岐阜</td><td>六分五十一秒</td></tr><tr><td>愛知</td><td>七分三十三秒</td></tr><tr><td>富山</td><td>八分四十九秒</td></tr><tr><td>長野</td><td>十二分四十一秒</td></tr><tr><td>靜岡</td><td>十三分二十九秒</td></tr><tr><td>山梨</td><td>十四分十三秒</td></tr><tr><td>新潟</td><td>十六分十秒</td></tr><tr><td>群馬</td><td>十六分十七秒</td></tr><tr><td>埼玉</td><td>十八分三十三秒</td></tr><tr><td>神奈川</td><td>十八分三十五秒</td></tr><tr><td>東京</td><td>十九分〇八秒</td></tr><tr><td>栃木</td><td>十九分三十四秒</td></tr><tr><td>秋田</td><td>二十分十七秒</td></tr><tr><td>千葉</td><td>二十分二十九秒</td></tr><tr><td>山形</td><td>二十一分〇九秒</td></tr><tr><td>福島</td><td>二十一分三十七秒</td></tr><tr><td>茨城</td><td>二十一分五十七秒</td></tr><tr><td>函館</td><td>二十二分五十三秒</td></tr><tr><td>靑森</td><td>二十二分五十九秒</td></tr><tr><td>宮城</td><td>二十三分二十九秒</td></tr><tr><td>岩手</td><td>二十四分二十五秒</td></tr><tr><td>札幌</td><td>二十五分三十一秒</td></tr><tr><td>根室</td><td>四十二分二十秒</td></tr></tbody></table><box class="indent"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">加ノ部</p></box><table xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><tbody><tr><th> 府縣廳所在地</th><th> 時差</th></tr><tr><td>德島</td><td>一分四十七秒</td></tr><tr><td>鳥取</td><td>三分十一秒</td></tr><tr><td>岡山</td><td>四分二十七秒</td></tr><tr><td>高知</td><td>五分五十五秒</td></tr><tr><td>島根</td><td>七分五十一秒</td></tr><tr><td>愛媛</td><td>八分五十八秒</td></tr><tr><td>廣島</td><td>十分十二秒</td></tr><tr><td>大分</td><td>十三分三十六秒</td></tr><tr><td>山口</td><td>十四分十五秒</td></tr><tr><td>宮崎</td><td>十四分二十三秒</td></tr><tr><td>熊本</td><td>十七分十二秒</td></tr><tr><td>鹿兒島</td><td>十八分〇四秒</td></tr><tr><td>福岡</td><td>十八分二十七秒</td></tr><tr><td>佐賀</td><td>十八分四十九秒</td></tr><tr><td>長崎</td><td>二十分三十一秒</td></tr><tr><td>沖繩</td><td>二十九分十九秒</td></tr></tbody></table><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">地理局觀象臺ニ於テハ毎日標準時ノ正午ヲ全國各電信局ニ電報スルカ故ニ電信局所在ノ地ハ同局ニ至リ精密ナル標準時ヲ聞知スルヲ得ヘシ然レ𪜈電線未タ接セサル地方即沖縄等ニ於テハ暫ラク從來用ヒ來レル地方時ニ就キ前記ノ分秒ヲ加減シテ標準時ヲ求メサルヘカラス即加ノ部ニ列セル地方ハ其地ノ時刻ニ前記ノ分秒ヲ加ヘ減ノ部に列セル地方ハ其地ノ時刻ヨリ前記ノ分秒ヲ減スレハ即チ標準時ヲ得ルモノトス若シ既ニ標準時ヲ知リテ地方時ヲ求メントスルモノハ右加減ヲ相反シ加ト書スルモノハ標準時ヨリ此差ヲ減シ減ト書スルモノハ標準時ニ此差ヲ加フレハ即地方時ヲ得ヘシ</p></box></blockquote></figure><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="274" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[274]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>が <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;57</anchor-internal> とは異なりますが、
こちらの表では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">浅草司天台</anchor> (現<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">浅草橋</anchor>3丁目) との<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>を採用していると思われます。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="314" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[314]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>は、当時の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都府庁</anchor>があった<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二条城二の丸御殿</anchor>付近と思われます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>を担当していた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">土御門家</anchor>に縁のある<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">晴明神社</anchor>や、
その屋敷や天文台があった現梅小路公園付近、
あるいは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西三條台改暦所</anchor>といった<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>に関係する歴史的な施設がほぼ同経度上に存在していますが、
少しずつずれています。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="369" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[369]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="333" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;333</anchor-internal> に写真が掲載されている明治時代か大正時代の携帯<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時計</anchor>には、
各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>一覧表があり、この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官報</anchor>の表と同じもののように見えます。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官報</anchor>または<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>の時差一覧表に基づき作成したものと思われます。</comment-p><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 
<cite>讀賣新聞</cite> <time>明治二十年十二月廿二日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1887-12-22</attrvalue></time>, 一面</figcaption><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧字</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧仮名</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">変体仮名</anchor>は新表記に改め、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ルビ</anchor>は省略した。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">送り仮名</anchor>も現代風とし一部漢字から仮名や数字に改めた。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">句読点</anchor>を補った。</comment-p><blockquote><p>◎時刻改正の注意</p><p>標準時施行のことはしばしば記載せしが、今その要領を挙げれば、
従来時刻を定むるには各国とも太陽を標準とし太陽その地の子午線に南中する時を正午12時
(開明国にてはすべて平太陽時を用ゆ)
と定むる例なり。
故にその地異なれば時刻もまたしたがって異なりて各地の時刻まちまちにしてしばしば不都合を感じたることありき。
現に本邦のごときも根室の1時は長崎の11時過ぎなるが故に例えば根室にて午後1時に電信を発するに長崎において午前11時過ぎに受け取る訳にして商業上には往々行き違いを生ずべく実に不都合千万なる訳なり。
また東京の正午は神戸の11時42分なり。
故に東京にて時計を改めて乗船し神戸に着しそれより汽車にて大阪に至らんとするに鉄道局の時計とは18分余の相違あり為に汽車の出発を停車場にて待ち合わせもしくは油断して汽車に乗り遅るる等の不都合もまた往々これあり。
しかり故に電信局にては右の不都合を除かんがため夙に東京の時を各電信局一般に用いしがその他は不便ながらも皆その地その地の時を用いたり。
されど本邦の如きは国土甚だ広からざればしたがって国内時刻の差もまたはなはだ大からざるをもって不都合ながらもその害やや少なき方なるがアメリカのごとく東西経度の差数十度に連亘する国に在りてはしばしばはなはだしき不都合を生じたることありき。
<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 続きは<anchor>中央標準時</anchor> </sw-see></comment-p></figure></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="126" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[126]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">石垣島と東京には1時間の時差があった…2つ存在した日本の標準時/7月13日の話 | Smart FLASH/スマフラ<strong>[</strong>光文社週刊誌<strong>]</strong></cite>, 
FLASH編集部,
投稿日:2021.07.13 08:50,
<time>2021-07-13T06:47:06.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://smart-flash.jp/sociopolitics/149547">https://smart-flash.jp/sociopolitics/149547</anchor-external></p><blockquote><p>標準時が導入される以前、日本各地の時間は少しずつ異なっていた。各地で太陽が南中する時刻をもとに正午を定める、地方標準時というものが使われていたからだ。</p></blockquote><section><h1>tzdata</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="338" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[338]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tzdata</anchor> の <code>Asia/Tokyo</code> は、
<time>明治21(1888)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1888-01-01</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>施行までの
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">LMT</anchor>
を、
<tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:18:59</tz> としています。<time>1998年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1998-11</attrvalue></time>付けの注記によれば、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">理科年表</anchor><time>1996年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1996</attrvalue></time>版の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の座標<lon xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東経135度44分40秒90<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">135.44.40.90E</attrvalue></lon>に基づく値です
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;159</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="277" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;277</anchor-internal></src>。 </p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="339" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[339]</anchor-end> 正確には <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:18:58.727</tz> です <src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;159</anchor-internal></src> が、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tzdata</anchor>
は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秒</anchor>精度なので<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四捨五入</anchor>されているようです。ちなみに<lat xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北緯35度39分16秒0<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">35.39.16.0N</attrvalue></lat>で、
旧<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京天文台</anchor>の位置です。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> 
<time>1999年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1999-02-02</attrvalue></time>の 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tzdata</anchor>
の改訂以前は、
<tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:04</tz>
としていました 
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;62</anchor-internal></src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Shanks</anchor> (2003) <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="270" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;270</anchor-internal></src> は、 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Tōkyō</anchor> を
<lat xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">35N42<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">35.42.0N</attrvalue></lat> <lon xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">139E46<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">139.46.0E</attrvalue></lon> <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:04</tz> としています。
これは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">湯島聖堂</anchor>の位置を表しているようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="341" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[341]</anchor-end> この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">理科年表</anchor>由来の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の座標は、
大正7年/1918年9月19日文部省告示號外の値に基づき<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">理科年表</anchor>/<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦象年表</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(いずれも<anchor>東京天文台</anchor>/<anchor>国立天文台</anchor>編集)</weak>
において大正9年/ 1920年版から採用され、
平成14年/2003年版まで用いられていました。 
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(その翌年から<anchor>世界測地系</anchor>に移行しました。)</weak></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京天文台</anchor>は明治21年/1888年設立で、
明治24年/1891年版の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>からその位置が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>計算に用いられていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="340" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;340</anchor-internal></src> </p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> 
ということは
<time>平成11(1999)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1999</attrvalue></time>時点の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の代表点として適切な値でしたが
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(他に<anchor>日本経緯度原点</anchor>でもよかったかもしれませんが)</weak>、
明治20年/1887年以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の位置として妥当な値とは言いきれません。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>東京</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> 
そのため
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tzdata</anchor>
を誤りだと主張する人達がいますが
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="194" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;194</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="348" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;348</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="349" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;349</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="350" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;350</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;153</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="276" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;276</anchor-internal></src>、
修正を提案した人はなぜかいないようです。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> 
伝言ゲーム(?)で<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">理科年表</cite>が「天文台」と「天守台」を取り違えたことになっていますが
<src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="350" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;350</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;153</anchor-internal></src>、そんなわけないでしょう。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>制定以前、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>全国の唯一の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>といえるものはありませんでした。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>に限っても単一の代表<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>といえるものを確定させることはできません。
したがって<time>明治21(1888)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1888-01-01</attrvalue></time>以前の
<code>Asia/Tokyo</code>
の値は当時の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>中心のどこかでありさえすればよく、
それ以上の厳密性を求めても意味はありません。
(世界の他の都市でも同じようなものです。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
もし何らか根拠のある数値を採用するべきだとすれば、
当時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>として<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信</anchor>などで使われていた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor> (の理論値) である、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本政府の暦<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">暦本</title></anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の値が適切でしょう。
この値を知るのは<time>平成11(1999)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1999</attrvalue></time>時点では困難でしたが、
現在は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立天文台</anchor>が <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Web</anchor>
で公開しています <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;56</anchor-internal></src>。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[139]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Time Changes</anchor> (1982)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="277" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[277]</anchor-end> <cite>Asia/Ishigaki?</cite> (<time>2012-02-25 11:55:06 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://mm.icann.org/pipermail/tz/1998-November/010472.html">https://mm.icann.org/pipermail/tz/1998-November/010472.html</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> <cite xml:lang="en">Eggert mods</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Arthur David Olson</anchor>, <time>1999-02-02 05:29:20 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/eggert/tz/commit/019d53a61af40dacc2eac1150f7bfb81fec1fddb">https://github.com/eggert/tz/commit/019d53a61af40dacc2eac1150f7bfb81fec1fddb</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[159]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tzdata</anchor>:
<cite xml:lang="en">tz/asia at master · eggert/tz</cite> (<time>2017-09-07 22:25:34 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://github.com/eggert/tz/blob/master/asia#L1440">https://github.com/eggert/tz/blob/master/asia#L1440</anchor-external></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="194" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[194]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tz database</anchor>の1888年以前の時差は2秒ずれてる? - きしだのはてな</cite>
(<time>2015-10-02 20:39:27 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://d.hatena.ne.jp/nowokay/20150109/1420772562">http://d.hatena.ne.jp/nowokay/20150109/1420772562</anchor-external>
(移転確認 <time>2019-12-12T09:10:56.100Z</time>)<p><cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">tz database</anchor>の1888年以前の時差は2秒ずれてる? - きしだのHatena</cite>, <time>2019-12-12 18:11:04 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://nowokay.hatenablog.com/entry/20150109/1420772562">https://nowokay.hatenablog.com/entry/20150109/1420772562</anchor-external></p></figcaption><blockquote><p>問題は、それ以前の標準時です。9時間18分59秒というのは、東京天文台の位置を東経139度44'40&quot;.90を基準に算出したということが、tz databaseのコメントに書かれています。</p><p>しかし、国立天文台のwikiによると、1888年以前の基準は元江戸城天守台で、東経139度45'17&quot;.0が基準にされ、時差は9時19分1.13秒となっていたことがわかります。</p><p>暦Wiki/時刻/日本の本初子午線 - 国立天文台暦計算室</p><p>次のサイトでも、「星の古記録」という本に1888年以前の時差は9時間19分1秒ということが書いてあったという記述があります。</p><p>すのものの「いろいろ」(その4) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www5a.biglobe.ne.jp/~sunomono/iro0004.html">http://www5a.biglobe.ne.jp/~sunomono/iro0004.html</anchor-external></p><blockquote><p>斉藤国治「星の古記録」(岩波新書、1982)の 195 ページによれば、 現行の日本標準時が採用されたのは 1888 年 1 月 1 日だそうだ。 それまでは旧江戸城本丸跡中央気象台の地方平均太陽時を使っており、 両者の差は 19 分 1 秒、とのこと。</p></blockquote><p>ということで、どうやら1888年以前の時差を9時間18分59秒とするのは妥当ではなく、9時間19分1秒とするほうがいいように思います。</p></blockquote></figure><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="348" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[348]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">投機的実行</anchor>《アクセラレーション・ブースト》さんのツイート: &quot;tzdataの間違い見つけたかも。 1887年以前の日本時間を +09:18:59、東経にして139度44分40.9秒としていて日本の歴史上こんな位置を基準にしていたことはないんだけど、この地点は東京天文台だったんだ。麻布台。 1887年まで基準だったのは東京天「守」台。皇居。+09:19:01 が正しい。&quot;</cite>
(<time>2018-10-28 18:37:52 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yuba/status/1050397530498818048">https://twitter.com/yuba/status/1050397530498818048</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="349" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[349]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">きしだൠさんのツイート: &quot;これ、当時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Hideyuki Suzuki</anchor>さんに連絡とってみたところ、だいぶ前の話なのでーみたいになってそこから先の攻め方がわからなくて放置してたんですよねぇ… &quot;</cite>
(<time>2018-10-28 18:37:52 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/kis/status/1052610012260925440">https://twitter.com/kis/status/1052610012260925440</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="350" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[350]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">tzdata の 1887 年以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本標準時子午線</anchor>が間違っている話 - Okapies' Archive</cite>
(<time>2018-10-28 18:41:18 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://okapies.hateblo.jp/entry/2018/10/12/123342">http://okapies.hateblo.jp/entry/2018/10/12/123342</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[153]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">18分59秒をめぐって日本標準時の歴史をひもとくことに - エムスリーテックブログ</cite>
(<time>2019-01-18 10:47:32 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.m3tech.blog/entry/timezone-091859">https://www.m3tech.blog/entry/timezone-091859</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="276" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[276]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸城天守台</anchor> | route127の日記 | スラド</cite>
(<time>2019-01-18 10:52:18 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://srad.jp/~route127/journal/626946/">https://srad.jp/~route127/journal/626946/</anchor-external></li></ul></refs></section></section><section><h1>東京暦</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京奠都</anchor>により、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>の基準も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>に変更されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> <time>明治6年/1873年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1873</attrvalue></time>から<time>明治20年/1887年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1887</attrvalue></time>までの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>の時刻に基づき計算されていました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;56</anchor-internal></src>。</p><figure class="list"><table><tbody><tr><th>和暦</th><th>西暦</th><th>時差</th><th>名称</th><th>注記</th></tr><tr><td>明治6年</td><td>1873年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治7年</td><td>1874年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治8年</td><td>1875年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治9年</td><td>1876年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治10年</td><td>1877年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治11年</td><td>1878年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京時刻</td><td>赤坂区溜池葵町内務省地理局測量課</td></tr><tr><td>明治12年</td><td>1879年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京時刻</td></tr><tr><td>明治13年</td><td>1880年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td></tr><tr><td>明治14年</td><td>1881年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td></tr><tr><td>明治15年</td><td>1882年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td></tr><tr><td>明治16年</td><td>1883年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td><td>微修正が行われた</td></tr><tr><td>明治17年</td><td>1884年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:00.5</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td></tr><tr><td>明治18年</td><td>1885年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01.13</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td><td>東京天主台</td></tr><tr><td>明治19年</td><td>1886年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01.13</tz></td><td>東京内務省地理局測量課平時</td></tr><tr><td>明治20年</td><td>1887年</td><td><tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19:01.13</tz></td><td>東京内務省地理局観象台平時</td></tr></tbody></table></figure><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">明治6年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1873</attrvalue></time>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>にかわり<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>が採用されています。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="272" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[272]</anchor-end> この時期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">暦</anchor>には、日本各地との時差も記載されています <src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;57</anchor-internal></src>。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="259" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[259]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>実施後は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>により計算されていました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>も参照。</comment-p></section><section><h1>気象観測</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="370" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[370]</anchor-end> 気象観測結果の正確な記録には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>が必要となりますし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">全国</anchor>の結果を比較したり、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天気図</anchor>を作成したりするためには、
各地の観測時刻を揃える必要があります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="225" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[225]</anchor-end> 明治初期の気象観測は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>に基いていましたが、
明治9年/1876年10月から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>の観測も行うようになりました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;252</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="260" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[260]</anchor-end> <time>1883-03-01</time>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天気図</anchor>が作成されました
(現存最古の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天気図</anchor>) <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="251" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;251</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="190" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;190</anchor-internal></src>。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時</anchor>は <i>Thursday, March 1. 1883. 6 A.M. Kioto Time.</i> と記載されていました
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="973" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;973</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="224" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[224]</anchor-end> 明治16年/1883年7月2日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官報</anchor>第1号の「地理局報告」欄には、
「明治十六年七月一日京都時午前六時東京時午前六時十六分長崎時午前五時三十六分」
と注記があります <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="222" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;222</anchor-internal></src>。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="475" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[475]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>が <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19</tz> だとすると、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>が <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:03</tz>、<dfn xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">長崎時</dfn>が <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+08:39</tz> ということになります。
実際に気象観測に用いているのは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>と各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>ですから、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長崎時</anchor>を示したのは単に西部の主要都市という意味に過ぎない 
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(九州の標準時のような意図のものではない)</weak> と思われます
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>ではなく、東部の主要都市としてでしょう)。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="261" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[261]</anchor-end> 明治18年/1885年 (?) 1月1日には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>の観測を廃止し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>に統一されました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="253" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;253</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="208" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[208]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="207" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;207</anchor-internal> によると、次の時刻が用いられました。<figure class="list"><ul><li>明治5年-明治18年 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor></li><li>明治15年7月1日-明治20年 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor></li><li>明治20年中央氣象臺年報 <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz></li><li>明治21年- <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz></li><li>石垣島測候所 <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz></li></ul></figure></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="371" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[371]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>施行後は、そちらを採用しています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西部標準時</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夏時刻</anchor>の実行中も、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>を使っていたようです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2065" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2065]</anchor-end> 
<time>明治24年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1891</attrvalue></time>-<time>明治28年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1895</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">帝國標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英文</anchor>では <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Japanese standard time</anchor>) 
とありました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2064" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2064</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2066" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2066</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2067" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2067]</anchor-end> 
<time>明治29年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1896</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英文</anchor>では <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central standard time</anchor>)
とありました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2068" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2068</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2069" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2069]</anchor-end> 
<time>明治30年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1897</attrvalue></time>-<time>明治44年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1911</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英文</anchor>では <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central standard time</anchor>)、
ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">臺灣</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西部標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Western S. T.</anchor>)
とありました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2070" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2070</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2074" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2074</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2071" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2071]</anchor-end> 
その後の年には、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石垣島</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大韓帝国</anchor> (後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝鮮<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">大日本帝国朝鮮</title></anchor>)、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">関東州</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">滿洲</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">支那</anchor>にも観測地点が増えていっていますが、
観測時の説明はほぼ変わりませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2076" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2076]</anchor-end> 
<time><lines xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><line>明治45</line><line>大正元</line></lines>年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1912</attrvalue></time>-<time>大正12年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1923</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英文</anchor>では <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central standard time</anchor>)、
ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">臺灣</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">滿洲</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西部標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Western S. T.</anchor>)
とありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日照時数</anchor>観測は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真太陽時</anchor>とありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2075" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2075</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2077" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2077</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2078" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2078</anchor-internal></src>
<time>大正5年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1916</attrvalue></time>以後、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四時制</anchor>ともありました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2077" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2077</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2078" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2078</anchor-internal></src>。 </p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2073" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2073]</anchor-end> <time>大正13年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1924</attrvalue></time>-<time>昭和11年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1936</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central Standard Time</anchor>)、
ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">臺灣</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">滿洲</anchor> (<time>昭和10年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1935</attrvalue></time>と<time>昭和11年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1936</attrvalue></time>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">滿洲國</anchor>) は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西部標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Western S. T.</anchor>)、
ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旅順</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">C. S. T.</anchor>) とありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四時制</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日照時数</anchor>観測は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真太陽時</anchor>とありました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2078" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2078</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2080" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2080</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2081" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2081</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2072" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2072</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2083" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2083]</anchor-end> <time>昭和12年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1937</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central Standard Time</anchor>)、
ただし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">臺灣</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西部標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Western S. T.</anchor>) とありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四時制</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日照時数</anchor>観測は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真太陽時</anchor>とありました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2082" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2082</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2086" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2086]</anchor-end> <time>昭和13年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1938</attrvalue></time>-<time>昭和14年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1939</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Central Standard Time</anchor>) とありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四時制</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日照時数</anchor>観測は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">真太陽時</anchor>とありました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2085" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2085</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2087" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2087</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2089" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2089]</anchor-end> <time>昭和15年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1940</attrvalue></time>の<cite>中央気象台年報</cite>には、
観測時は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>とありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夜半</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">二十四時制</anchor>とありました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2088" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;2088</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2084" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2084]</anchor-end> 
この他観測項目ごとに10時や22時を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日界</anchor>とする旨の注記がありましたが、
年ごとに少しずつ違っていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="355" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[355]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">南洋群島</anchor>でも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央標準時</anchor>基準の同時観測が行われていました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>南洋群島の標準時</anchor> </sw-see></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2064" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2064]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治24年 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<time>明26-45<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1912</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831772/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831772/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2066" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2066]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治28年 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<time>明26-45<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1912</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831776/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831776/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2068" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2068]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治29年 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<time>明26-45<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1912</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831777/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831777/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2070" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2070]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治30年 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<time>明26-45<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1912</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831778/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/831778/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2074" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2074]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治44年 全国気象表 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>大正1-15<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1926</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984382/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984382/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2075" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2075]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 明治45・大正元年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>大正1-15<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1926</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984385/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984385/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2077" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2077]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 大正5年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>大正1-15<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1926</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984395/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984395/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2078" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2078]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 大正12年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>大正1-15<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1926</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984409/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/984409/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2079" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2079]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 大正13年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭和2-10<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1935</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1134046/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1134046/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2080" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2080]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和9年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭11至14<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1939</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114402/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114402/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2081" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2081]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和10年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭11至14<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1939</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114408/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114408/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2072" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2072]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和11年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭11至14<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1939</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114417/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114417/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2082" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2082]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和12年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭11至14<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1939</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114421/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1114421/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2085" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2085]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和13年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭和15-18<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1943</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141261/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141261/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2087" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2087]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和14年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭和15-18<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1943</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141266/3">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141266/3</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2088" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2088]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">中央気象台年報. 昭和15年 気象表ノ部 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中央気象台</anchor>著, <time>昭和15-18<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1943</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141275/2">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1141275/2</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="207" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[207]</anchor-end> <cite>氣象觀測法の變遷覺え書〔1〕</cite> (<time>2016-05-03 14:24:16 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/agrmet1943/3/1/3_1_49/_article/-char/ja/">https://www.jstage.jst.go.jp/article/agrmet1943/3/1/3_1_49/_article/-char/ja/</anchor-external></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[252]</anchor-end> <cite>ー' 2, 3. 4' はじめに</cite>
(<time>2015-11-22 04:06:59 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:O06KPad1Nb4J:libir.josai.ac.jp/il/user_contents/02/G0000284repository/pdf/JOS-KJ00000108475.pdf">http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:O06KPad1Nb4J:libir.josai.ac.jp/il/user_contents/02/G0000284repository/pdf/JOS-KJ00000108475.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>中央気象台一覧によると) ジョ イ ネルの気象観測は地方時の午前9時30分, 午後3時30分' 「司9時30分の3回で, 外に地震器械の見廻り) 空中電気の測定, 観測資料の整理などであ る か ら, 一人でできないほどの量ではない。</p><p>そのうちに伝習生も一人前になったと見えて, 明治9年10月からは観測回数を増加す る こ とになり, 地方時の観測には新に午前3時30分が加えられて 1 日 4回となり, この外に京都時 の午前及び午後の3, 6, 9, 12 時の都合8回を加えたので, 総測回数は1 日 12 回に 及んだ。 そのうち地方時の観測はジョイ ネルが自ら担当し, 京都時の側は日本人に担当させた。 地方時 をジョ イ ネルが担当したいという ことは, 当時の観測では気候の方を重視したのか屯知れない。 京都時というのは, 当時まだ中央標準時が制定されていなかったので, 鉄道な どで用いられて いたらしい。 日本人観測者に京都時の観測をさせたという ことは, 一つには訓練のためであろう が, いずれは天気図を作成する時の準備という考えがあったのかも知れない。</p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="251" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[251]</anchor-end> (<time>2009-04-14 09:51:33 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.sonpo.or.jp/archive/publish/bousai/jiho/pdf/no_237/yj23702.pdf">http://www.sonpo.or.jp/archive/publish/bousai/jiho/pdf/no_237/yj23702.pdf</anchor-external>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">リンク切れ</anchor> <time>2018-01-19T05:56:45.400Z</time>)<p><cite>気象庁に現存する日本最古の天気図</cite> (<time>2017-07-20 11:43:46 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.sonpo.or.jp/news/publish/safety/dizaster/yobou_jihou/pdf/ybja_ez/ybja-ez-237.pdf">http://www.sonpo.or.jp/news/publish/safety/dizaster/yobou_jihou/pdf/ybja_ez/ybja-ez-237.pdf</anchor-external></p></figcaption><blockquote><p>口絵の天気図は気象庁が所蔵する日本最古の天気図で、東京気象台(気象庁の前身、当時内務省地理局所属)が1883年(明治16年)3月1日に日本で最初に配布した天気図である。天気図時刻は当日午前6時(京都時:当時の日本標準時)である。</p></blockquote></figure><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="253" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[253]</anchor-end> <cite>国立公文書館 アジア歴史資料センター</cite> (<time>2015-11-22 04:13:47 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.jacar.go.jp/DAS/meta/image_A07061702900">http://www.jacar.go.jp/DAS/meta/image_A07061702900</anchor-external></p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="254" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[254]</anchor-end> 明治18年?1月1日より、地方時による気象観測を廃し、京都時による観測のみに変更。</p><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="973" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[973]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">最初の暴風警報を出すために 天気図でいち早く使われた「メートル法」(饒村曜) - 個人 - Yahoo!ニュース</cite> (<time>2018-01-19 14:52:06 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://news.yahoo.co.jp/byline/nyomurayo/20170411-00067846/">https://news.yahoo.co.jp/byline/nyomurayo/20170411-00067846/</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="190" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[190]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">Xユーザーの東京大学 | UTokyoさん: 「143年前の今日。1883年2月16日、日本初の天気図が作られました。作成者はドイツ人お雇い外国人エルヴィン・クニッピング。1871年に来日、東京大学前身の開成学校で教壇に立ったのち東京気象台(現・気象庁)に勤め、天気予報の基礎を築きました。画像は初めて印刷配布された天気図です。 #今日は何の日 https://t.co/W86W8Ns35V」 / X</cite>, <time>午後0:00 · 2026年2月16日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2026-02-16T03:00:00.000Z</attrvalue></time>, <time>2026-02-18T01:26:07.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://x.com/UTokyo_News/status/2023230855431475691/photo/1">https://x.com/UTokyo_News/status/2023230855431475691/photo/1</anchor-external></li></ul></refs><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="143" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[143]</anchor-end> <cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="ja-JP">海軍制度沿革 巻15</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">海軍大臣官房</anchor>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1942印刷<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1942</attrvalue></time>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2023-01-17T10:48:16.000Z</time>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2023-02-16T07:49:05.457Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1886727/1/250">https://dl.ndl.go.jp/pid/1886727/1/250</anchor-external>
(以下各ページ)</ed></section><section><h1>電信</h1><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="216" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[216]</anchor-end> <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1871年8月12日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1871-08-12</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長崎</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>初の国際電信事業が開業しました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">海底ケーブル</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長崎</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上海</anchor>線および<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長崎</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ウラジオストク</anchor>線が開通しました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="266" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[266]</anchor-end> 明治11年4月1日より、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>が全国の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信局</anchor>へ送信されるようになりました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="372" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[372]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>施行後は、そちらを採用しています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="459" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[459]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="458" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;458</anchor-internal> に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>への移行時の取り扱いの規定が収録されています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="165" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[165]</anchor-end> 国際<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信</anchor>会社の中には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>実施から何年も経った1899年頃に、
次のような情報を提示していたところもあったようです <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;148</anchor-internal></src>。<figure class="list"><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Nagasaki</anchor> <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+08:40</tz></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Tokio</anchor> <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:18</tz></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Yeddo</anchor> <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:18</tz></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Yokohama</anchor> <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:19</tz></li></ul></figure></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="166" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[166]</anchor-end> こうした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差</anchor>を示していた会社が実際にその時期にもこれを使っていたのか、
あるいは古い情報が更新されずに残っていただけなのかは不明です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京</anchor>よりも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横浜</anchor>を1分進んでいるとしている会社があるのも謎です。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="250" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[250]</anchor-end> (<time>2014-10-03 15:24:57 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.postalmuseum.jp/publication/research/docs/research_04_08.pdf">http://www.postalmuseum.jp/publication/research/docs/research_04_08.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>電信による報時は、明治5年に初めて工部省が地方局に正午の時報を送り、その後は明治8年3月から工部省本省と築地局間で正午報時が行われたようである。電信による全国への正午報は東京の正午を基準にして明治11年から実施された。これを定めたのが明治11年3月「正午報辰規則」である。これによると、明治11年4月1日から東京の正午時午前辰に基づき各地の電信分局へ同時に通報することとしている。</p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="264" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[264]</anchor-end> (<time>2014-04-14 08:16:47 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://toshiba-mirai-kagakukan.jp/learn/download/pdf/leaflet_07.pdf">http://toshiba-mirai-kagakukan.jp/learn/download/pdf/leaflet_07.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>以下に明治11年4月1日から実施された「正午報辰規則」(関</p><p>東電信電話百年史上巻による)の一部を紹介する。</p><p>1、毎日(1月1日、日曜日を除く)正午12時前5分には、本
線、枝線を経過する電報の送受を停止すること。</p><p>2、正午12時前3分にスイッチを向き換え、電流を流通させる
こと。(これで電鈴が鳴り出す)</p><p>3、その流通は正午12時になると止む。その時刻をもって正午
とすること。</p><p>4、枝線あるいはその他の接続局は、この時限中器械の電鍵を
押し下げ、電流を通ずること。 </p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="265" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[265]</anchor-end> (<time>2014-04-14 08:16:47 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://toshiba-mirai-kagakukan.jp/learn/download/pdf/leaflet_07.pdf">http://toshiba-mirai-kagakukan.jp/learn/download/pdf/leaflet_07.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>当時は報時器を介して中央局から送られた信号により、各地方電信局の標準時間(当時は歯車式の時計を自鳴鐘といった)を鳴らしたようです。</p></blockquote></figure><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="458" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[458]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国立国会図書館デジタルコレクション - 逓信法規類纂. 電信電話編―明治35年5月現行</cite> (<time>明26-37<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1904</attrvalue></time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/796871/591">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/796871/591</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[148]</anchor-end> <cite>The Geographical Journal, for February 1899.</cite> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時差の表</anchor></li></ul></refs></section><section><h1>鉄道</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="255" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[255]</anchor-end> 明治時代初期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鉄道</anchor>は、東京近郊路線は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京時</anchor>、
京阪神路線は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大阪時</anchor>を用いていました <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="389" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;389</anchor-internal> 16ページ、<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;248</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1031" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1031</anchor-internal></src>。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="256" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[256]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都時</anchor>が用いられた <src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="252" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;252</anchor-internal></src> という説もありますが、
根拠は不明です。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="533" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[533]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北海道</anchor>の炭鉱鉄道 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官営幌内鉄道</anchor>) では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">札幌時計台</anchor>の時刻が採用されました (<time>明治16年11月19日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1883-11-19</attrvalue></time>通知)。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">札幌時計台</anchor>参照。</comment-p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="257" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[257]</anchor-end> 明治21年/1888年1月1日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>施行時点で次の路線が開通していました。<figure class="list"><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東海道線</anchor><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>明治5年5月7日/<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>1872年6月12日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">品川</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横浜</anchor>仮開業</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>明治5年9月12日/<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>1872年10月14日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新橋</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横浜</anchor>正式開業</li><li>明治7年/1874年5月11日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大阪</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神戸</anchor>開業</li><li>明治22年1月時点: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神戸</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大津</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">金ヶ崎</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">武豊</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">浜松</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大府</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国府津</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新橋</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">官営幌内鉄道</anchor><ul><li>明治13年/1880年11月28日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">手宮</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">札幌</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本鉄道</anchor><ul><li>明治16年/1883年7月28日開業</li><li>明治22年1月時点: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">上野</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">前橋</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">品川</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">赤羽</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大宮</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">塩竈</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">阪堺鉄道</anchor><ul><li>明治18年/1885年12月29日 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">難波</anchor>-<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大和川</anchor></li></ul></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">工部省釜石鉄道</anchor><ul><li>明治13年/1880年9月7日 本線、支線仮開業</li><li>明治14年/1881年9月 支線全線開通</li><li>明治15年/1882年12月 廃止</li></ul></li></ul></figure></p><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="258" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[258]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東海道線</anchor>が全通して東西が接続されるのは明治22年/1889年です。</p></history><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="373" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[373]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>施行後はそちら
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和のサンマータイム</anchor>期間中は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">夏時刻</anchor>) を採用しています。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="389" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[389]</anchor-end> <cite>国立公文書館 デジタルアーカイブ 関係諸省ニ於テ委員ヲ撰シ米国華盛頓府ニ開設セル本初子午線并</cite> (<time>2016-01-16 20:30:04 +09:00</time> 版) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.digital.archives.go.jp/DAS/meta/listPhoto?KEYWORD=&amp;LANG=default&amp;BID=F0000000000000005401&amp;ID=M0000000000001715482&amp;TYPE=&amp;NO=">http://www.digital.archives.go.jp/DAS/meta/listPhoto?KEYWORD=&amp;LANG=default&amp;BID=F0000000000000005401&amp;ID=M0000000000001715482&amp;TYPE=&amp;NO=</anchor-external></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="248" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[248]</anchor-end> <cite>世界時と日本標準時|子午線のまち・明石|明石市立天文科学館</cite>
(<time>2015-11-22 03:06:46 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.am12.jp/shigosen/sekaiji.html">http://www.am12.jp/shigosen/sekaiji.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本で鉄道の敷設が始まったばかりの明治初期には、東京に始点を持つ鉄道は東京時刻で運行し、京阪神間の列車は大阪時刻で運転されていました。</p></blockquote></figure></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鉄道</anchor>が開業してから<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>までの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">切符</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時代</anchor>により何度か形式が変更されましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">英語</anchor>等欧米語による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">駅名</anchor>や説明が記述されていました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国鉄</anchor>の切符は、
当初<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>の場合<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">右横書き</anchor>、
欧米語は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左横書き</anchor>でしたが、
<time>大正9(1920)年2月1日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1920-02-01</attrvalue></time>運賃改正以後印刷分から、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本語</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左横書き</anchor>に改められました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き登場</anchor></cite> p.119</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
出札時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">切符</anchor>に押される<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付印</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左横書き</anchor>で日・月・年の表記でしたが、
このとき年・月・日に改められました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き登場</anchor></cite> p.119</src></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻表</anchor>冊子は、
明治20年代から出版されるようになりました。
<time>明治22(1889)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1889</attrvalue></time>の
<cite>日本全国汽車時間表</cite>、
<time>明治27(1894)年10月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1894-10</attrvalue></time>-<time>昭和19(1944)年3月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1944-03</attrvalue></time>の
<cite>汽車汽船旅行案内</cite>、改称して
<cite>公認汽車汽船旅行案内</cite>
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">漢数字</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">右綴じ</anchor>でした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き登場</anchor></cite> pp.121-122</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> 
<time>1925年4月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1925-04</attrvalue></time>創刊の
<cite>汽車時間表</cite>
(後の <cite>JTB時刻表</cite>)
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">アラビア数字</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左横書き</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">左綴じ</anchor>でした。
「大正十四年三月十一日改正」の時刻表では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>は
「8.01」
のように表記されていました。
(例外的に着駅が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">縦書き</anchor>で記載され、
その右横の行に左90度回転した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>が表記される
(下から上に表記される) 部分もありました。)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">午前</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">午後</anchor>は違う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">書体</anchor>で印字されており、
11.59 と 12.00 の間が境界でした。
(0時台はなく12時と表記。)
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横書き登場</anchor></cite> pp.121-122</src></p></section><section><h1>市民生活</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="291" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[291]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>には、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和時計</anchor>その他を根拠に、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">城</anchor>内には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太鼓</anchor>で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">城下町</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鐘</anchor>により定期的な報時が行われていました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時の鐘</anchor>参照。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="292" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[292]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>以後は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">午砲</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">サイレン</anchor>に置き換わっていき、
その根拠も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信</anchor>等で受信した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>となっていきました。
西洋式の置き時計や懐中時計も徐々に普及してきました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ドン</anchor>参照。</comment-p></section><section><h1>居留地</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="102" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[102]</anchor-end> 1859年/安政6年6月2日の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横浜</anchor>開港から1899年/明治32年7月17日の返還まで、
いくつかの都市に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">居留地</anchor>がありました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="104" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[104]</anchor-end> 時期は都市により異なります。詳細は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">居留地</anchor>参照。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="105" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[105]</anchor-end> 居留地内で独自の時刻に関する定めがあったかどうかは不明です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧米人</anchor>は (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">居留地</anchor>内外に関わらず) 自国式の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時</anchor>を使っていたものと思われます
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>または<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ユリウス暦</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">曜日</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">定時法</anchor>)。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時間帯</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方時</anchor>と思われます (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>施行後は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>かもしれません)。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="437" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[437]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>側の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改暦</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">標準時</anchor>の導入の前から、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計</anchor>のある建物もあったようです。
例えば<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">明治7年/1874年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1874</attrvalue></time>に建設された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">横浜町会所</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時計台</anchor>がありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">報時</anchor>参照。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="552" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[552]</anchor-end> 国際的な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">電信</anchor>の会社が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor>の都市の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>として示していたもの
(<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="165" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;165</anchor-internal>) が、当時の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">欧米人</anchor>が各都市で用いていた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時刻</anchor>だったと思われます。</p></section><section><h1>紀年法</h1><section><h1>幕末の改元手続き</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[138]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">霊山歴史館紀要 (3) - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立国会図書館</anchor>デジタルコレクション</cite>, <time>2022-12-21T08:14:19.000Z</time>, <time>2022-12-21T08:24:42.493Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/4425138/1/3">https://dl.ndl.go.jp/pid/4425138/1/3</anchor-external>
(要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="96" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[96]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">明治国家の展開と民衆生活 : 和歌森太郎先生還暦記念</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">和歌森太郎先生還暦記念論文集編集委員会</anchor>, <time>1975</time>, <time>2023-10-31T01:53:09.000Z</time>, <time>2023-11-08T12:10:56.379Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12228250/1/7">https://dl.ndl.go.jp/pid/12228250/1/7</anchor-external> (要登録)</p></section><section><h1>幕末の異年号</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の政情不安の中で、
日本各地で<dfn>いろいろな私年号<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">幕末維新期の私年号</title></dfn>が使われた記録が残されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の私年号</anchor> </sw-see></p><hr></hr><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の異年号の一覧</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="173" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[173]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>地方に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永佳</anchor></strong>元年の用例があり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>頃と推測されています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="127" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[127]</anchor-end> 
<time>安政7(1860)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1860</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">万延</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="174" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[174]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥羽地方</anchor>の一部で<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">万政</anchor></strong>元年の用例があり、
<time>万延元(1860)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1860</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号名</anchor>の誤記と考えられています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="172" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[172]</anchor-end> 
<time>万延2(1861)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1861</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">文久</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東海地方</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor>北部の一部で<time>文久2(1862)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1862</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">亀光</anchor></strong>元年が使われました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="176" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[176]</anchor-end> 
<time>文久4(1864)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1864</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元治</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="177" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[177]</anchor-end> 
<time>元治2(1865)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1865</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶応</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="161" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[161]</anchor-end> 
<time>元治元(1864)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1864</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蛤御門の変</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>侵攻・御所襲撃に失敗した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長州藩</anchor>では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝敵</anchor>のためか、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶応</anchor>への<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>を無視した<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元治の延長年号</anchor>が使われました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長州征伐</anchor>は元治元年と慶応2年。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 
一部の海外在留日本人が<time>慶応2(1866)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1866</attrvalue></time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孝明天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天皇即位紀年</anchor><strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">統仁</anchor></strong>を用いました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>孝明天皇即位紀年</anchor> </sw-see></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="179" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[179]</anchor-end> 
<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応2(1866)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1866</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">征夷大将軍</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川家茂</anchor>が死去しました。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="180" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[180]</anchor-end> 
<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応2(1866)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1866</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳川慶喜</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">征夷大将軍</anchor>に就任しました。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="178" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[178]</anchor-end> 
<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応2(1866)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1866</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">孝明天皇</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">崩御</anchor>しました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="103" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[103]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">多摩</anchor>の一部で<time>慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長徳</anchor></strong>元年が使われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">房総</anchor>の一部で<time>慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神徳</anchor></strong>元年が使われました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四国</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">九州</anchor>の一部で<time>慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天晴</anchor></strong>元年,
<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天星</anchor></strong>元年,
<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天政</anchor></strong>元年,
<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天成</anchor></strong>元年が使われました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">飛騨</anchor>の一部で<time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天政</anchor></strong>元年が使われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="239" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[239]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">人吉藩</anchor>内の一部で<time>慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神治</anchor></strong>元年が使われました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal></src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近江国</anchor>の一部で<time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神治</anchor></strong>元年が使われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="121" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[121]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東日本</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">広島県</anchor>下の一部で<time>慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>や<time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time>に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延寿</anchor></strong>が使われたり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>がありました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="181" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[181]</anchor-end> 
<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大政奉還</anchor>がありました。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="182" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[182]</anchor-end> 
<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応3(1867)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867</attrvalue></time>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">王政復古</anchor>がありました。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="219" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[219]</anchor-end> <time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰戦争</anchor>期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東日本</anchor>では、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥羽越列藩同盟</anchor>と関係して<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大政</anchor></strong>, 
<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大化<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">大政</title></anchor></strong>という<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>案や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元デマ</anchor>がありました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="119" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[119]</anchor-end> 
<time>慶応4(1868)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868</attrvalue></time>9月、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京都</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>しました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="120" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[120]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治改元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰戦争</anchor>中でもあり、
特に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北地方</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北海道</anchor>方面への<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元の伝達<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">改元伝達</title></anchor>の実態の解明が必要と思われます。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>慶應</anchor>, <anchor>明治改元</anchor> </sw-see></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="299" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[299]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">榎本武揚</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">函館政権</anchor>は、独自の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>を用いず、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>を使っていたようです。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>北日本の日時</anchor> </sw-see></p><history xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="150" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[150]</anchor-end> 
<cite>日本私年号の研究</cite>
は、</p><blockquote xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><sw-vrl xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>維新の際にあっては、榎本武揚らによる共和国宣言のことがあり、年号改<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>元の動きもあったが、まもなく降伏した。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></sw-vrl></blockquote><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">としていました。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;149</anchor-internal> p.<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">四四五</sw-v></src>
本書は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延寿</anchor>を掲載していますが、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">函館政権</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>は記載しておらず、
また「年号改元の動き」の詳細も掲載しておらず、何を念頭にこのように書いたのかは不明です。</p></history><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[97]</anchor-end> <cite>日本私年号の研究</cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="147" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[147]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">本論</sw-v></csection><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[149]</anchor-end> <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">第六章  江戸時代以降の私年号</sw-v></csection></li></ul></li></ul></li></ul></refs><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[94]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>になっても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶応</anchor>を使い続けた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕臣</anchor>もいたといわれます。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>慶応</anchor> </sw-see></p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="117" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[117]</anchor-end> 
幕末期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は狭い範囲で独自に発生、流通したという前提で個別に検討されることが多かったようですが、
近接する時期に全国的に用例が散らばっている以上、
社会情勢とリンクした一体的な現象として総体的な視点から検証するべきとも考えられます。
特に、
孤立例だからその著者の世直し思想を反映しているに違いないという短絡的な議論がされてきたものは、
他の時代の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の研究の進展も踏まえ、再考されるべきです。
未だ新用例の発見が相次いでいることからわかるように、
この時代の史料はまだまだ未発掘のものが多く眠っていることを忘れてはいけません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="158" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[158]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>末期の
<cite>近代諸元号現象</cite>
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>に各地で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が用いられたことから、
幕藩体制末期の機能不全と、各地域の自治組織の一定の隆盛を想定できるのではないかと指摘しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;156</anchor-internal> #page=4, #page=5</src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰戦争</anchor>を最後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>を通して (特殊な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自由自治</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永清</anchor>, 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天運</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大靖</anchor>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">征露</anchor>を除き)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が発生していないことには注意が必要です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="122" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[122]</anchor-end> 
確かに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治改元</anchor>時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝廷</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元</anchor>を導入しましたが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>の時点では未だ実績のない宣言に過ぎませんし、
それとて明治初期の国民にどの程度知れ渡っていたか疑問と言わざるを得ません。
従って、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の消滅は国民が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>がないことを知っていたからではありません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="123" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[123]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰戦争</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">箱館戦争</anchor>でいったん内戦が終結したとは言え、
その後<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西南戦争</anchor>まで士族反乱は繰り返されましたし、
農民一揆は各地で多発し、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自由民権運動</anchor>へとつながっていきます。
国民にとってはそうした戦乱・騒乱はもちろんのこと、
朝令暮改のような諸制度の改革で、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>よりもひどく混乱した日々を送っていたのかもしれません。
にも関わらず、そうした要素は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の発生につながっていないのです。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="124" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[124]</anchor-end> 
こうした事実から、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の多発は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>の乱発に誘発されたものではなかったろうか、
という仮説が立てられましょう。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天晴</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">京</anchor>における<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>の風聞から発生したといわれているのがその有力な傍証となります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="132" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[132]</anchor-end> 
と書いていましたが、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西南戦争</anchor>の頃に<strong><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新治</anchor></strong>元年が使われたことがわかりました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治時代</anchor>初期にはまだ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の発生が続いていた可能性がでてきました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="171" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[171]</anchor-end> 
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">絹と立方体</cite>は「<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治元年前後の隠岐自治政府</sw-l>」
に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>があった可能性があり捜索中としていました
<src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="170" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;170</anchor-internal> p.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">559</sw-l></src>。
その後現在に至るまで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕末</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">隠岐</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は発見されていませんし、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">隠岐</anchor>の騒動は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自治政府</anchor>と呼べるようなものでもなかったようです。
同じく捜索中とされた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西南戦争</anchor>時の南九州の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>は、
改訂版 <src><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;156</anchor-internal></src> にも掲載されず未発見と思われましたが、
(南九州ではないとはいえ) <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新治</anchor>があったことが判明しました。
いい見立てでした。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="170" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[170]</anchor-end> <cite>修訂 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絹と立方体</anchor></cite></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[156]</anchor-end> <cite>三訂 <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代諸元号現象</anchor></cite></li></ul></refs><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> これより後の時代の私年号は<anchor>近現代日本の私年号</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>明治の紀年法改革</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の紀年法改良運動</anchor> </sw-see></p><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>の用語</figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">甲子役</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;95</anchor-internal></src> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">蛤御門の変</anchor>、<time>元治元(1864)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1864</attrvalue></time>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乙丑の獄</anchor> (慶応元年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">丑の歳騒動</anchor> (<time>慶応元(1865)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1865</attrvalue></time>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">相良藩</anchor>の内紛)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰戦争</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊辰役</anchor> <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;95</anchor-internal></src>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治戊辰役</anchor> (明治元年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">庚午事変</anchor> (明治3年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">壬申戸籍</anchor> (明治5年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">壬申地券</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">丁丑戦</anchor> (明治10年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戊申詔書</anchor> (明治41年)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乙未戦争</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大日本帝国台湾</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">甲申事変</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">李氏朝鮮</anchor>)</li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">壬午の変</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">李氏朝鮮</anchor>)</li></ul></figure><figure class="short list"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号年</anchor>の用語</figcaption><ul><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治天皇</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治維新</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治政府</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治改暦</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治六年の政変</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明六社</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明六雑誌</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治十四年の政変</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治生命</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">meiji</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治神宮</anchor></li><li><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治節</anchor></li><li><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>2桁年号</anchor> </sw-see></li></ul></figure><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代諸元号現象</anchor></cite><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">奥羽越列藩同盟 - 木村 守一 | <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">パブー</anchor></cite> (<time>2019-07-16 12:40:07 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://p.booklog.jp/book/126808/page/3626862">http://p.booklog.jp/book/126808/page/3626862</anchor-external></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[95]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">京都御苑 清水谷家の椋 その3: 徘徊の記憶</cite>, <time>2020-05-18 17:32:35 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://vinfo06.at.webry.info/201509/article_3.html">https://vinfo06.at.webry.info/201509/article_3.html</anchor-external></li></ul></refs></section><section><h1>西暦年</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">切支丹暦</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦年</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">干支年</anchor>が併記された例が残っています。</p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite xml:lang="zh">琉蘭修好條約 - 维基文库,自由的图书馆</cite>
(<time>2016-12-21 13:08:48 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://zh.wikisource.org/wiki/%E7%90%89%E8%98%AD%E4%BF%AE%E5%A5%BD%E6%A2%9D%E7%B4%84">https://zh.wikisource.org/wiki/%E7%90%89%E8%98%AD%E4%BF%AE%E5%A5%BD%E6%A2%9D%E7%B4%84</anchor-external></figcaption><blockquote><p>天主降生千八百六十九年七月初六日,以荷蘭書漢書立字,應遵執據。</p><p>咸豐九年己未六月初七日,在那霸公館,鈐蓋關防。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="99" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[99]</anchor-end> 
<time>明治元年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1868</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">切支丹暦</anchor>に
「天主降生千八百六十八年歳次戊辰」
とありました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="98" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;98</anchor-internal></src></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="98" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[98]</anchor-end> <cite>暦と時の事典</cite> p.63 <csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><ruby xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">切支丹暦<rt>きりしたんごよみ</rt></ruby></csection></li></ul></refs><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> <cite xml:lang="jp">こうして元号は「時代を映す鏡」になった</cite>
(所功(京都産業大名誉教授) <time>2018-11-06 12:01:23 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ironna.jp/article/6276?p=5">https://ironna.jp/article/6276?p=5</anchor-external></figcaption><blockquote><p>キリスト紀元を「西暦」ないし「西紀」と証した初見ははっきりしないが、『日本国語大辞典』などによれば、明治2(1869)年に村田文夫(本姓野村)の著した『西洋聞見録』前編に「某皇暦某月々は西暦の某月々たるを知るべし」とある。また翌3年ころ仮名垣魯文の著した『西洋道中膝栗毛』六篇に「頃は西洋紀元千八百七十年」とみえる。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> <cite>西暦併用を求める会: 1950年参議院文部委員会元号廃止法案調査</cite>
(<time>2019-10-11 13:20:31 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://seirekiheiyo.blogspot.com/p/1950.html">https://seirekiheiyo.blogspot.com/p/1950.html</anchor-external></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> その後は<anchor>昭和時代の日時</anchor>、<anchor>現代日本の紀年法</anchor> </sw-see></p><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> 
「和蘭開國来」
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">21-2.pdf</cite>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2017-11-24 17:04:47 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://jsmh.umin.jp/journal/21-2/21-2.pdf">http://jsmh.umin.jp/journal/21-2/21-2.pdf</anchor-external>
p.37, p.51
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">【修理・再生・裏打ち済み】「 解体新書 」 杉田玄白 和本・再生品 の落札情報詳細| ヤフオク落札価格情報 オークフリー</cite>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2019-11-23 20:48:34 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://aucfree.com/items/c528030873">https://aucfree.com/items/c528030873</anchor-external>
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="ja">05_bungei_koudoku</cite>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2016-01-10 10:27:00 +09:00</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://kanagawa-hoyukai.jp/page05_doukoukai/05_03_bungei/koudoku/05_03_1koudoku.html#091006">http://kanagawa-hoyukai.jp/page05_doukoukai/05_03_bungei/koudoku/05_03_1koudoku.html#091006</anchor-external></ed></section><section><h1>その他の紀年</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">何年前紀年法</anchor></p></section></section><section><h1>明治改元</h1><section><h1>明治改元日</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="167" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[167]</anchor-end> <dfn><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>の開始日<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">明治改元日</title></dfn>については、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">表やソフトウェアなどの扱い<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">元号一覧</title></anchor>が様々で、
混乱した状況にあるようです。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太陽暦</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>) の導入が明治6年なので、
それ以前は当時<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>を使っていましたが、
明治5年以前の日時に対応する場合でも、正しく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">換算<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">暦の換算</title></anchor>していないことがよくあります。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> いくつかの実例は<anchor>元号一覧</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="168" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[168]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元日</anchor>は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>9月8日、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>10月23日です。
しかし誤って<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>9月8日としているものもあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="169" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[169]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>への改元までは年初に遡って改元とする考え方があり
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>改元期日</anchor> </sw-see>、その場合<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>1月1日、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>1月25日が開始日です。
現代では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>以前の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>をほとんど使わないので、
年全体を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治</anchor>として扱えると都合が良いこともあるのでしょう。
誤ってなのか意図的なのか、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>1月1日を開始日とするものもあります。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 年始に遡るという考え方は、
少なくても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">現代日本</anchor>における<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">過去の日時</anchor>の記述方法としては、
主流とはいえません。 (また当時の方式として正しいとも言い切れません。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>改元時期</anchor> </sw-see>)
従って<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一覧表や変換ソフトウェアの類など<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">元号一覧</title></anchor>でこの方式を採用することが適切とはいえず、
「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧暦</anchor>9月8日、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">グレゴリオ暦</anchor>10月23日」を正しい改元の日として取り扱うべきです。</p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> 他の改元との関係性は<anchor>改元日</anchor> </sw-see></p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="164" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[164]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">元号変換に関するメモ</cite>
(<time>2006-11-02 07:19:27 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.cyberriddle.com/emperor.html">http://www.cyberriddle.com/emperor.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治の開始は10月23日じゃなくて、1月25日とか、9月8日だろうという突っ込みもある。</p><p><b>それぞれの理由</b><dl><dt>10月23日</dt><dd>
現代の元号は天皇の即位に合わせるのだから明治天皇即位の日である10月23日とすべき、という考えによるもの。</dd><dt>1月25日</dt><dd>
慶応4年が明治元年であると定めたことから、1月1日、つまりグレゴリオ暦1868年1月25日にまで一気に遡ってしまおうという考えによるもの。</dd><dt>9月8日</dt><dd>
なんでしょう?聞いておけばよかった。</dd></dl></p></blockquote></figure><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">即位の礼</anchor>は<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">旧暦慶応4年8月27日 (グレゴリオ暦1868年10月12日)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1868-10-12</attrvalue></time>
なのでこの解説は誤り。
なお<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元</anchor>なので<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>の期間と在位期間が一致するべきとの主張も確かに存在するが、
それを<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治天皇</anchor>にも適用するなら (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">即位</anchor>は慶応4年すなわち明治元年だが)
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">践祚</anchor>は<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">慶応3年1月9日(1867年2月13日)<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1867-02-13</attrvalue></time>
なので、明治0年から始まったことになる。</comment-p><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">読者の声:明治改元は何月何日? - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">毎日新聞</anchor></cite>
(<time>2018-10-30 14:49:02 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://mainichi.jp/articles/20181029/ddm/005/070/076000c">http://mainichi.jp/articles/20181029/ddm/005/070/076000c</anchor-external></figcaption><blockquote><p>政府の明治150年記念式典(24日朝刊)について神奈川県の男性が電話で尋ねます。「明治改元は旧暦(太陰太陽暦)の9月8日ですが、今年の新暦(太陽暦)カレンダーの23日は旧暦9月15日、旧暦9月8日は16日。本当は何月何日ですか」</p><p>改元は新暦では10月23日です。この日は旧暦だと明治元年が9月8日、明治100年の昭和43年が9月2日でした。旧暦では月日が年により変わります。</p></blockquote></figure></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元伝達</anchor>や<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor>については<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶應</anchor>も参照。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="160" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[160]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「明治150年 徳島の古文書で見る明治維新」展を企画して | 国立公文書館</cite>, <time>2024-01-05T15:24:43.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.archives.go.jp/publication/archives/no070/7983">https://www.archives.go.jp/publication/archives/no070/7983</anchor-external></p><blockquote><p>その一方、半田村の商人酒井弥蔵は、慶応4年9月8日の明治改元を自身の狂歌集「年号改元狂歌集」の中で次のように読んでいる。「慶応の四年は九月八日まで、けふ(今日)九日は明治元年」「慶応の四年を限り辰(断つ)のとし、巳(明治2年)は明らかに治まれる年」こうした狂歌に民衆のとまどいは見えない。これまでの禍根を断ち、新しい社会に対する期待が見えている。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[162]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">バインダー1_7627599605b67ef5e64cca.pdf</cite>, <time>2023-12-06T05:00:48.000Z</time>, <time>2024-01-05T15:28:07.328Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://archive.bunmori.tokushima.jp/monjo_pdf/tenji-kaisetu_7249023953e451f06d3b9/%E3%83%90%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%80%E3%83%BC1_7627599605b67ef5e64cca.pdf#page=7">https://archive.bunmori.tokushima.jp/monjo_pdf/tenji-kaisetu_7249023953e451f06d3b9/%E3%83%90%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%80%E3%83%BC1_7627599605b67ef5e64cca.pdf#page=7</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="163" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[163]</anchor-end> <cite>徳島県立文書館 - 古文書詳細情報</cite>, <time>2024-01-05T15:29:24.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://archive.bunmori.tokushima.jp/srch/srch_arch_detail.php?pno=1&amp;no=%EF%BD%BB%EF%BD%B6%EF%BD%B201029000">https://archive.bunmori.tokushima.jp/srch/srch_arch_detail.php?pno=1&amp;no=%EF%BD%BB%EF%BD%B6%EF%BD%B201029000</anchor-external></p><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>昭和改元</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>明治改元手続き</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="185" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[185]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">小泉蒼軒日録 下巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川新一郎</anchor>, <time>1994.2<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1994</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-09T10:23:55.484Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13205456/1/229?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/13205456/1/229?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</p></section><section><h1>明治改元の改元伝達</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="186" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[186]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">土 : 金光図書館報 (120);1989</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">金光図書館</anchor>, <time>1989-12</time>, <time>2025-10-29T01:48:45.000Z</time>, <time>2025-11-19T08:36:18.999Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/11396209/1/15?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/11396209/1/15?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="187" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[187]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">晴雨日記 : 史料編1</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">坪田伊之右衛門</anchor>, <time>1986.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1986</attrvalue></time>, <time>2026-01-20T01:30:11.000Z</time>, <time>2026-02-13T09:27:45.389Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13177048/1/245?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/13177048/1/245?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</p><ul><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="188" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[188]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">綜合清渓村史 : 復刻版</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥野慶治</anchor>, <time>1988.12<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1988</attrvalue></time>, <time>2026-01-20T01:30:11.000Z</time>, <time>2026-02-13T10:04:11.905Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13130620/1/58?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/13130620/1/58?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="189" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[189]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">綜合清渓村史</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥野慶治</anchor>, <time>昭和10<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1935</attrvalue></time>, <time>2026-01-20T01:30:11.000Z</time>, <time>2026-02-13T10:05:58.069Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/1236626/1/57?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/1236626/1/57?keyword=%E6%94%B9%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</li></ul></section></section><section><h1>改元制度整備</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>日本の元号法制</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治改元</anchor>時に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一世一元</anchor>が定められました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> <cite>皇室典範</cite>では、それに従い<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">践祚</anchor>後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>することが定められました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> <cite>登極令</cite>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>についても定められました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 
この制度に基づき<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大正改元</anchor>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和改元</anchor>が行われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> しかしその後の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">憲法<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">日本国憲法</title></anchor>改正によってこの体制は崩壊してしまいました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>昭和の元号危機</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>年度</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年度</anchor>が使われるようになりました。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>年度</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>年齢</h1><p><sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>年齢</anchor> </sw-see></p></section><section><h1>メモ</h1><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="249" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[249]</anchor-end> 
<cite>編集後記</cite>,
中村,
<cite>RISTニュース</cite> No.59(<time>2015<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2015</attrvalue></time>)
(<time>2015-07-24 10:15:31 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.rist.or.jp/rnews/59/59s6.pdf">http://www.rist.or.jp/rnews/59/59s6.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治時代以降、電信や鉄道などの新
しい技術が導入されるにつれ、国内各地で
別々の時刻を使用するのは非常に不便に
なってきました。そこで幾つかの動きが出
てきました、電信局は全国で東京時刻を使
用し、気象台では全国で京都時刻を使用す
ることになりました。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[262]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">青木信仰</anchor>, <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">時と暦</anchor></cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東京大学出版会</anchor>, 44 ページ (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Google Books</anchor> より引用)</figcaption><blockquote><p>国際子午線並びに計時法会議でが、これは東京付近に限られ、関西では大阪の子午線を基準にしていたらしい。たが、万事刷新の世の中の例にもれず、東京の子午線
での時刻を採用することになった</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="263" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[263]</anchor-end> 
<cite>日本の時間・周波数標準制度の変遷</cite>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">森川容雄</anchor>,
<cite>通信総合研究所季報</cite> Vol.49 Nos.1/2 <time>2003<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:2003</attrvalue></time>
(<time>2013-11-22 13:10:24 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.nict.go.jp/publication/shuppan/kihou-journal/kihou-vol49no1.2/02-04.pdf">http://www.nict.go.jp/publication/shuppan/kihou-journal/kihou-vol49no1.2/02-04.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>我が国においても、明治維新前は時刻を決
めるときの子午線は京都であったが、維新後は
東京の子午線での時刻を使用するようになった。
しかし、これも東京付近に限定され、関西では
大阪の子午線が用いられたそうである[2]。</p></blockquote><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">文献 [2] は <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="262" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;262</anchor-internal></comment-p></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="267" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[267]</anchor-end> <cite>Himuro essay:200007hm.html</cite>
(<time>2003-07-05 17:27:30 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://homepage2.nifty.com/cat-fish/200007hm.html">http://homepage2.nifty.com/cat-fish/200007hm.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>江戸時代、時刻を決める子午線は京都であったが、明治には東京地域の時刻は東京の子午</p><p>線で決められた。一八八八(明治二一)年一月一日からグリニッチを基準とした東経一三五度の子</p><p>午線が日本の時刻の基準となった。</p><p>この標準時は有線電信で東京から全国の郵便局などに知らされ、全国で同じ時刻を使うことが、</p><p>かなりの精度でできるようになった。そのときの東京のあちこちの郵便局の時計の誤差は数分であ</p><p>ったという測定結果がある。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="268" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[268]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">林善助の正午計 - 時刻の標準及時計の試験器</cite>
(<time>2015-05-05 10:26:09 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.kodokei.com/ot_011_8.html">http://www.kodokei.com/ot_011_8.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治19年7月勅令第51号により135度子午線による日本の標準時間が制定され同21年から施行された。 それに伴って全国の郵便局の時間を統一する事が出来た。 電信の通じる局は天文台より電信により時間を知る事が出来たが、 電信の無い郵便局ではこの正午計を以って正午を計り経度による時差を加減してこれを正したのである。</p><p>すべての郵便局に電信が普及するまでは、郵便局にとってはまだまだ正午計は無くてはならない道具だったのある。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="271" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[271]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">時刻体系</cite>
(<time>2015-03-08 08:35:29 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ffortune.net/calen/calen/zikoku-taikei.htm">http://www.ffortune.net/calen/calen/zikoku-taikei.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>この日本標準時が生まれたのは明治13年であるが、この時は明石ではなく東京の
地方時が用いられた。(それ以前は京都の地方時が準・日本標準時としての地位を
占めていた。)</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="273" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[273]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">暦Wiki/地方時 - 国立天文台暦計算室</cite>
(<time>2015-04-07 14:01:39 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/C3CFCAFDBBFE.html">http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/C3CFCAFDBBFE.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治6年暦から明治20年暦には、東京を基準とする各地の時差が掲載されていました。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="288" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[288]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">時報 - Wikipedia</cite>
(<time>2015-10-24 17:38:34 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本の郵便局では、日曜日、祭日を除く毎日、午前11時57分になると全国の一、二等局および特定三等局に通じる電信線は、通信が中止され、東京市の中央電信局の自動報時機に接続され、各郵便局の電鈴が鳴り始め、12時(正午)に東京天文台で自動報時機に通じる電流が断たれると電鈴が鳴り終る。この瞬間が正午であり、郵便局の電信係に行けばこの電鈴を聞くことができた。</p><p>日本の鉄道では、東京天文台から東京中央電信局内電信試験係経由で鉄道省東京通信所に通じて、午前11時57分になると全国の省線の各駅に通じる電線は直通または中継で鉄道省東京通信所につなげられた。このとき各駅の電鈴が鳴り始め、正午に東京天文台で電流が断たれると電鈴が鳴り止む。台湾では、内地とは別に台北測候所で時の観測が行われ、ここから全島の郵便局および停車場に報時された。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="289" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[289]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">時報 - Wikipedia</cite>
(<time>2015-10-24 17:38:34 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本では、船舶のために主要な港湾には報時檣が設備され、これによって報時された。日曜日・祭日を除く毎日、午前11時55分に報時球が報時檣の横桁に引き上げられ、12時(正午)に東京天文台から直通電流が断たれるとこれが落下する。この落下の瞬間が正午である。誤った時刻に落下したときは万国船舶信号旗 W が掲げられ、13時にふたたび繰り返される。故障で報時信号を発せられなかった場合は同信号旗 D が掲げられる。報時檣が設備されたのは横浜・神戸・門司・大阪・長崎で、ただし長崎は独立観測によって報時された。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="290" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[290]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">時報 - Wikipedia</cite>
(<time>2015-10-24 17:38:34 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%99%82%E5%A0%B1</anchor-external></figcaption><blockquote><p>報時灯による報時も行われた。長崎港には報時檣の近くに報時灯の設備もあった。20時55分になると三角形の緑灯3個に点じられ、約2分間、明滅したのち不動点灯として、21時00分に消灯される。ただし不動点灯中予備信号として20時58分および同59分に瞬時、消灯される。もし報時に誤りがあれば、21時00分10秒から30秒間、明滅し、その旨、知らせ、さらに21時30分に同様の信号をおこなう。故障によって報時することができない場合は点灯されない。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="319" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[319]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">京都停車場 ひっちょのステンショと呼ばれた駅</cite>
(<time>2015-12-22 01:35:31 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://kyototeisyaba-hittyonosutensyo-m1025.blog.jp/?p=3">http://kyototeisyaba-hittyonosutensyo-m1025.blog.jp/?p=3</anchor-external></figcaption><blockquote><p>『遅刻の誕生』によると、元々、明治初期では時計を所持している身分も限られ、鉄道の運行間隔にも余裕があり、定時という概念が緩かった可能性が高い、と記載されています。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="321" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[321]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">北海道と沖縄の時差はどれくらいなんでしょうか? - 先の方々の回答... - Yahoo!知恵袋</cite>
(<time>2015-12-23 12:29:44 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://detail.chiebukuro.yahoo.co.jp/qa/question_detail/q1311942633">http://detail.chiebukuro.yahoo.co.jp/qa/question_detail/q1311942633</anchor-external></figcaption><blockquote><p>東京と京都の時刻に差があるのは不都合だということで、1878(明治11)年に一旦京都の時刻が標準時に定められたのです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="322" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[322]</anchor-end> <cite>eページ!</cite>
(<time>2015-12-23 12:32:29 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://epe.jp/hp_view.php?aid=McjDmdQkzqzcEsfZ&amp;page=2">http://epe.jp/hp_view.php?aid=McjDmdQkzqzcEsfZ&amp;page=2</anchor-external></figcaption><blockquote><p>100年以上の日本では、アメリカと同様に各地ごとに地方時間が定められていました。</p><p>その後の1878(明治11)年には、京都の時刻が標準時に定められていましたが、</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="323" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[323]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">この日、初めて「時刻」というものを知らせたことによる記念日です・・・・・・5|KEIのブログ</cite>
(<time>2015-12-23 12:33:41 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://ameblo.jp/kei-1969gemini/entry-11549520956.html">http://ameblo.jp/kei-1969gemini/entry-11549520956.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>100年以上昔の日本では、各地ごとに地方時間が使われていました。東京と京都の時刻に差があるのは不都合だということで、1878(明治11)年に一旦京都の時刻が標準時に定められたのです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="324" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[324]</anchor-end> (<time>2015-12-23 12:39:05 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/agrmet1943/3/1/3_1_22/_pdf">https://www.jstage.jst.go.jp/article/agrmet1943/3/1/3_1_22/_pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>萬国子午線會議の決議に基き, 明治21年1月1日より京都時を廢して, 東經135度の平時によることとしたが, 明治20年分の中央氣象臺年報はこの時間を採用している。明治29年1月1日より東經135度の平時を中央標準時と稱し我國に於て廣く一般に採用せせられ, 別に東經120度の平時を西部標準時と稱し, 臺灣, 八重山列島, 宮古列島に於て使用した。石垣島測候所は明治20年12月の創立であるが, 當時から観測時刻は總て中央標準時を使用していた。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="325" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[325]</anchor-end> <cite>明治7年の金星日面経過観測</cite>
(<time>2011-12-17 11:26:22 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.asahi-net.or.jp/~jc1y-ishr/Venus1874/Venus1874_4.html">http://www.asahi-net.or.jp/~jc1y-ishr/Venus1874/Venus1874_4.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>フランス隊について見てみると、同一の接触(たとえば第2接触)は長崎のほうが神戸より20分ほども早い。フランス隊以外についても同様で、神戸は長崎より20分ほど遅く、横浜、東京、函館は長崎より40分ほど遅い。</p><p>実はここに記載されている時刻は、各地点における地方時と解釈すべきなのである。実際、長崎は東経130°程度、神戸は東経135°程度、東京は東経140°程度だから、地方時の時差はちょうどこのくらいになる。</p><p>日本の時刻制度は、江戸時代には日出を「明け六つ」、日没を「暮れ六つ」とする不定時法だったのが、1873(明治6)年の新暦採用時に、現在のような一日を24時間とする定時法に変わっている。この1874年というのはその1年後である。しかし、この時はまだ、「各地域間の連絡網も不十分だったので」(世界大百科事典)、全国一律の時刻制はまだなかった。だから地方時、つまり各々の地点で太陽が南中する時刻を正午とする時刻が用いられていたのである。</p><p>因みに、1879年になって「平均太陽時」の時制が制定され、京都の地方時が採用された(といわれる。「世界大百科事典」)。さらに1885年にワシントンで国際子午線会議が開かれて、グリニッジが本初子午線(経度0度)と決まったことを受けて、東経135度(兵庫県明石市など)が日本標準時の子午線となった。また、1888年から東京天文台が全国への正午の時報の電信報時を開始している。この時になってようやく、全国の時計が統一されたわけである。因みに、1888(明治21)年というのは寺尾寿が初代東京天文台長に就任した年である。</p><p>さて、原口pp14の表であるが、</p><p>「水路部沿革史 自明治二年至明治十八年、海上保安庁水路部所蔵、P.105~P.105」を基礎資料とした。</p><p>原口pp12</p><p>とある。おそらく観測時刻の地方時標記は、この(当時は)海軍水路部が行ったものであろう。各国観測隊は持参していたクロノメーターによって時刻を記録している。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="326" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[326]</anchor-end> <cite>太陽の描く曲線、アナレンマ(No.0553)</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">M.Suzuki</anchor> 著, <time>2015-12-16 07:36:48 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://koyomi8.com/reki_doc/doc_0553.htm">http://koyomi8.com/reki_doc/doc_0553.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本も明治11年(1878年)までは、太陽が南中する瞬間を正午とする時刻(視太陽時または、真太陽時といいます)を用いていましたから、その当時に毎日正午の太陽の位置を観測して記録したとしても、太陽の位置は一年かけて子午線上を南北に行き来するだけ。太陽の軌跡は「8の字」ではなく「1の字」にしかならなかったのです。</p><p>日本では明治12年(1879年)から時刻系を直接の太陽を使う視太陽時から、一年を通じて長さの変わらない平均化した仮想の太陽を使った平均太陽時に変えました。その時から、正午に太陽が南中しないという事象が生じるようになったのです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="327" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[327]</anchor-end> <cite>太陽の描く曲線、アナレンマ(No.0553)</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">M.Suzuki</anchor> 著, <time>2015-12-16 07:36:48 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://koyomi8.com/reki_doc/doc_0553.htm">http://koyomi8.com/reki_doc/doc_0553.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>暦面での時刻系の変遷です。</p><p>地方視太陽時  ~明治11年暦まで</p><p>地方平均太陽時 明治12年暦~20年暦まで</p><p>標準時     明治21年暦から</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="329" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[329]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">暦Wiki/日の出入りと南中/日の出入りの定義 - 国立天文台暦計算室</cite>
(<time>2015-09-16 16:45:45 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/C6FCA4CEBDD0C6FEA4EAA4C8C6EEC3E62FC6FCA4CEBDD0C6FEA4EAA4CEC4EAB5C1.html">http://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/wiki/C6FCA4CEBDD0C6FEA4EAA4C8C6EEC3E62FC6FCA4CEBDD0C6FEA4EAA4CEC4EAB5C1.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治10年暦~明治11年暦	地方視太陽時	あり	中心	</p><p>明治12年暦	地方平均太陽時	あり	上辺	</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="330" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[330]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">アンソニー・ギデンズの脱埋め込みメカニズムと空間を超えた相互行為の再編成</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Ryotaro Motomatsu</anchor> 著, <time>2014-03-18 20:11:25 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://esdiscovery.jp/knowledge/basic/social01/socio010.html">http://esdiscovery.jp/knowledge/basic/social01/socio010.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>太陽暦が採用された当初は、旧江戸城本丸の号砲が日本の標準時とされていたが、1879年(明治12年)に東京地方平均太陽時が正式に『日本の標準時』と定義され</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="331" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[331]</anchor-end> <cite>時刻制度</cite>
(<time>2015-06-13 21:56:07 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://homepage2.nifty.com/luminaries/guidance/uchuu_034.htm">http://homepage2.nifty.com/luminaries/guidance/uchuu_034.htm</anchor-external><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1030" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1030]</anchor-end> <cite>時刻制度</cite> (<time>2018-03-17 09:45:56 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://mijikana.info/guidance/uchuu_034.htm">http://mijikana.info/guidance/uchuu_034.htm</anchor-external></p></figcaption><blockquote><p>西洋式(ドイツ式注4)定時法が施行されたのは、明治6年1月1日(旧暦明治5年12月3日)で、当時の時刻は、真太陽時による地方時でした。</p><p>明治10年頃、電信設備が普及し始めると、東京の地方時が全国の電信局で用いられましたが、明治20年までは政府官署などは京都地方時を標準時にしていたようです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="332" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[332]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">○×クイズ 旅が3倍楽しくなる本 - 電子書店パピレス</cite>
(<time>2015-12-23 18:45:48 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.papy.co.jp/act/books/1-15176/">http://www.papy.co.jp/act/books/1-15176/</anchor-external></figcaption><blockquote><p>1878(明治11)年に京都の時刻が標準時に定められた。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="333" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[333]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">軽便日時計 - 江戸から昭和戦前までの日時計</cite>
(<time>2015-05-05 10:26:11 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.kodokei.com/ot_011_3.html">http://www.kodokei.com/ot_011_3.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>取説に有るように蓋の裏には「大日本帝国府縣廳所在地標準時之差異」と書かれた全国の都市の標準時との差が表になっています。 例えば「加ノ部 地方時ヨリ早シ 徳島県一分四十七秒」「減ノ部 地方時ヨリ遅シ 和歌山県三十三秒」などと有ります。 日本の標準時が制定された頃のものではないかと想像されます。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="335" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[335]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">明治16年(1883)7月28日の熊谷の天気が知りたい。 | レファレンス協同データベース</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立国会図書館</anchor> 著, <time>2015-12-23 19:36:04 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://crd.ndl.go.jp/reference/modules/d3ndlcrdentry/index.php?page=ref_view&amp;id=1000140815">http://crd.ndl.go.jp/reference/modules/d3ndlcrdentry/index.php?page=ref_view&amp;id=1000140815</anchor-external></figcaption><blockquote><p>『東京日日新聞 明治16年7月28日』</p><p>7月27日の東京の天気あり。「京都時間午前6時、東京時間午前6時16分、東京測候所 曇 温度23。」とあり。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="336" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[336]</anchor-end> (<time>2014-10-01 18:39:49 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.osaka-c.ed.jp/kitano/library/2014tosyo-news4.pdf">http://www.osaka-c.ed.jp/kitano/library/2014tosyo-news4.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>➃ 橋本毅彦+栗山茂久[編著]『遅刻の誕生 ― 近代日本における時間意識の形成』(365/H2/1)</p><p>「どん」は、旧江戸城本丸で撃った正午を告げる大砲の音で、本④によれば、明治政府によって鉄道時間の標準時に設定されたものである。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="368" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[368]</anchor-end> <cite>時の質問|よくあるご質問|明石市立天文科学館</cite>
(<time>2015-12-28 22:18:22 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.am12.jp/faq/toki.html">http://www.am12.jp/faq/toki.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>明治21(1888)年からの標準時実施に先立っては、明治20年7月4日付の官報には、各府県庁所在地の地方時と標準時の時差表を掲載したり、さらに同年12月19日の官報には、標準時はわが国全般に守るべきものであること、また標準時は、西の地方においては従前より早くなり、東の地方では従前より遅くなること、などを重ねて周知させていました。</p><p>このようにして、明治21年1月1日午前0時0分に、内務省地理局観象台から全国の電信局に通報され、東京やその他の都市で号砲のあるところでは号砲を発し、日本標準時が使用され始めたのです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="377" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[377]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国際子午線会議(こくさいしごせんかいぎ)とは - コトバンク</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">,世界大百科事典内言及</anchor> 著, <time>2016-01-14 22:28:12 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://kotobank.jp/word/%E5%9B%BD%E9%9A%9B%E5%AD%90%E5%8D%88%E7%B7%9A%E4%BC%9A%E8%AD%B0-1316631">https://kotobank.jp/word/%E5%9B%BD%E9%9A%9B%E5%AD%90%E5%8D%88%E7%B7%9A%E4%BC%9A%E8%AD%B0-1316631</anchor-external></figcaption><blockquote><p>世界大百科事典内の国際子午線会議の言及</p><p>【時刻】より</p><p>…1879年に初めて平均太陽時の時制が制定され,京都の地方時が採用されたといわれる。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="397" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[397]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">占星術用語事典</cite>
(<time>2015-03-08 09:10:10 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ffortune.net/fortune/astro/dict/na.htm">http://www.ffortune.net/fortune/astro/dict/na.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本の標準時は江戸時代までは首都である京都の平均太陽時が使用されていた。しかし明治維新以降、天皇が東京に「移動」してしまったため、一時的に東京の平均太陽時を全国の標準時とした時期があった。しかし明治17年、国際会議によって各国はグリニッジ標準時から1時間の倍数異なる時刻を使おうということになったため、日本の標準時として、東経135度線、つまり明石の平均太陽時が使用されることになった。これを「日本標準時」という。</p></blockquote><blockquote><p>その後、日本は一時期台湾を領有したため、台湾用に「西部標準時(JWT=Japan Western standard Time)」を定め、明石時刻は「中央標準時(JCT=Japan Central standard Time)」とした。しかし、太平洋戦争敗戦により台湾を失ったため、西部標準時は消滅し、中央標準時が、再び日本標準時と呼ばれることになった。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="211" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[211]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">日本標準時-Japan Standard Time</cite> (<time>2016-05-22 12:33:21 +09:00</time>) <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://can.ifortune.net/wiki/wiki.cgi/astro/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E6%A8%99%E6%BA%96%E6%99%82">http://can.ifortune.net/wiki/wiki.cgi/astro/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E6%A8%99%E6%BA%96%E6%99%82</anchor-external>
も同内容。</p></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="430" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[430]</anchor-end> <cite>電脳六義園通信所</cite>
(<time>2009-03-02 15:20:52 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.den6.net/back_number/20040525.html">http://www.den6.net/back_number/20040525.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>興味深いのは蓋を外した内側に貼られた一覧表で“日本帝国府県庁所在地標準時之差異”と書かれている。思わず「えっ!」と驚くのは、この日時計が作られた当時の“日本帝国”には各“府県庁所在地”毎に“標準時之差異”が存在していたらしい。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="431" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[431]</anchor-end> <cite>Amazon.co.jp</cite>
(<time>2016-03-04 17:10:48 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.amazon.co.jp/gp/aw/cr/rR1DPDK1VQQ6OHE">http://www.amazon.co.jp/gp/aw/cr/rR1DPDK1VQQ6OHE</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日本全国で共通の時刻を使用するようになったのは明治時代に東海道線が全通したときだし</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="432" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[432]</anchor-end> <cite>南薩日乗: ぼんぼん時計はどうしてぼんぼん鳴るのか?</cite>
(<time>2016-03-03 17:18:52 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://inakaseikatsu.blogspot.jp/2013/05/blog-post_18.html">http://inakaseikatsu.blogspot.jp/2013/05/blog-post_18.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>ところで、最も早く西洋風の時間を必要としたのは鉄道業界だ。そもそも時間が定まっていなければ時刻表すらできないわけで、1873(明治6)年の「明治改暦」に先立って鉄道業界では既に定時法が採用されていた。この明治改暦というのは、太陰暦を太陽暦に、不定時法を定時法に一夜にして変えてしまうという随分乱暴な大改革だ。旧暦明治5年(1872年)12月3日を新暦明治6年(1873年)1月1日に変えたので、実は明治5年12月3日〜31日というのは存在しなくなったのである。</p><p>だがこの改革でも、時間は定時法で計ると決めていたのだが、時間の基準はやはり太陽に置かれていた。具体的に言えば東京で太陽が南中(最も高く上がる)する時刻が正午と定められ、その時に午砲が撃たれたのである。これを「東京標準時」という。このころから西洋の時計は輸入されていたが、現在のように時報もなく、周りにも時計がなかったので、一番始めのころはやはり各地で日時計を作り、南中時刻にあわせて正午を定めていたらしい。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="442" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[442]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国立国会図書館デジタルコレクション - 安濃郡誌</cite>
(大正4年、<time>2016-04-05 01:52:56 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/932614/53?viewMode=">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/932614/53?viewMode=</anchor-external></figcaption><blockquote><blockquote><p>時差</p></blockquote></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="443" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[443]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">国立国会図書館デジタルコレクション - 最新大阪府地理</cite>
(大正13年、<time>2016-04-05 01:56:34 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/972088/31?viewMode=">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/972088/31?viewMode=</anchor-external></figcaption><blockquote><p>時差</p><p>東京 正午十二時</p><p>大阪 午前十一時四十二分五十二秒</p><p>此時差 十七分八秒</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="451" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[451]</anchor-end> <cite>Himuro essay:200007hm.html</cite>
(<time>2003-07-05 17:27:30 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://homepage2.nifty.com/cat-fish/200007hm.html">http://homepage2.nifty.com/cat-fish/200007hm.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>江戸時代、時刻を決める子午線は京都であったが、明治には東京地域の時刻は東京の子午
線で決められた。一八八八(明治二一)年一月一日からグリニッチを基準とした東経一三五度の子
午線が日本の時刻の基準となった。</p><p>この標準時は有線電信で東京から全国の郵便局などに知らされ、全国で同じ時刻を使うことが、
かなりの精度でできるようになった。そのときの東京のあちこちの郵便局の時計の誤差は数分であ
ったという測定結果がある。</p><p>一八七三(明治六)年九月二二日の大阪府枚方市の中振村役人日記には、「午後一字地震鳥渡ゆ
る」とあり「字」が使われている。「一時ちょうど」といっても基準の子午線が大阪あたりの子午
線だとすれば、東京の時刻から二〇分近く遅れていることになる。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="518" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[518]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">こよみの読み方(16)月が消えてしまう空間分割法</cite>
(<time>2016-09-21 01:15:34 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ffortune.net/calen/calen/yomi99/yomi016.htm">http://www.ffortune.net/calen/calen/yomi99/yomi016.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>現在の暦と同様の天保暦は1844年から行われています。ただし
その元になる日本の標準時は、1887年(明治20)までが京都標準時、1888年以降
は明石標準時を使用します。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="531" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[531]</anchor-end> <cite>時刻制度</cite>
(<time>2016-09-19 10:41:42 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://luminaries.life.coocan.jp/guidance/uchuu_034.htm">http://luminaries.life.coocan.jp/guidance/uchuu_034.htm</anchor-external></figcaption><blockquote><p>身近な自然と科学 Vol.109 【時刻制度】から</p><p>西洋式(ドイツ式注4)定時法が施行されたのは、明治6年1月1日(旧暦明治5年12月3日)で、当時の時刻は、真太陽時による地方時でした。</p><p>明治10年頃、電信設備が普及し始めると、東京の地方時が全国の電信局で用いられましたが、明治20年までは政府官署などは京都地方時を標準時にしていたようです。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="532" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[532]</anchor-end> <cite>秋田地方気象台 | 歴史と沿革</cite>
(<time>2016-05-10 17:34:36 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.jma-net.go.jp/akita/history.html">http://www.jma-net.go.jp/akita/history.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>1888年</p><p>(明治21年)	1月 1日	京都時観測を廃止し、中央標準時観測に移行。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="175" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[175]</anchor-end> <cite>出島(長崎)における19世紀の気象観測記録</cite>
(地理学評論 Vol. 75 (2002) No. 14 P 901-912, <time>2016-11-07 19:27:53 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.jstage.jst.go.jp/article/grj2002/75/14/75_14_901/_article/-char/ja/">https://www.jstage.jst.go.jp/article/grj2002/75/14/75_14_901/_article/-char/ja/</anchor-external></figcaption><blockquote><p>記録の一部に,日々の観測記録とは別に,気温と気圧の2日間
にわたる毎時の観測記録(1828年2月19・20日と
8月25・26日)がある(von Siebold文書番号
04957, 20224-20225). その観測記録と日々の観測
記 録 とを照 合 した結果,実 際 の観 測 時間 は長 崎地方
時(Loca1 Time以 下L. T.と 略 す)の6:00・12:
00・22:00で あ るこ とが判 明 した.ま た,当 時世 界
各 地 に居留 して いたオ ラ ンダ人 は,経 度 か ら算 出 し
た地 方 時 を 使 用 して お り,長 崎 の地 方 時(L. T.)
は現 在 の 日本 標準 時(JST)+0:20で あ る.</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="395" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[395]</anchor-end> <cite>PostgreSQLとOracleの仕様の相異</cite>
(<time>2011-12-07 15:12:08 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://interdbconnect.sourceforge.net/oracle_fdw/difference-ja.html">http://interdbconnect.sourceforge.net/oracle_fdw/difference-ja.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>1888年より過去のUTCとAsia/Tokyoの時差は+09:18:59です。(1888年は日本標準時が適用された年です。)	1888年より過去のUTCとAsia/Tokyoの時差は+09:18:00です。	1888年より過去でUTCの日付/時刻データ型の値と1888年より過去でAsia/Tokyoの日付/時刻データ型の値の差を算出すると、PostgreSQLの演算結果とOracleの演算結果で59秒のずれが出ます。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">林善助の正午計 - 時刻の標準及時計の試験器</cite>
(<time>2016-07-16 17:17:22 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.kodokei.com/ot_011_8.html">http://www.kodokei.com/ot_011_8.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">茜堂の鐵路趣味|硬券切符の歴史</cite>
(<time>2018-11-27 00:40:56 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://akane-dou.com/rekisi.html">http://akane-dou.com/rekisi.html</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">明治の鉄道切符一枚発見 - レトロの小部屋</cite>
(<time>2019-07-21 12:56:57 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://blog.goo.ne.jp/mz88/e/4342e777d9f2005c2ad98e65aaaf6f5f">https://blog.goo.ne.jp/mz88/e/4342e777d9f2005c2ad98e65aaaf6f5f</anchor-external></figcaption><blockquote><p>日付が明治12年10月62日って有り得ない。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">官報. 1890年10月31日 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite>
(<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">大蔵省印刷局 <strong xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">[</strong>編<strong xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">]</strong></anchor>著, <time><strong>[</strong>1964<strong>]</strong>-<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1964</attrvalue></time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2945456/1">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2945456/1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">貴重資料展示室029 江戸後期の天文暦 - 国立天文台暦計算室</cite>
(<time>2019-06-18 14:50:49 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/exhibition/029/">https://eco.mtk.nao.ac.jp/koyomi/exhibition/029/</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> (<time>2008-03-27 10:21:44 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1953/pdf/195301.pdf#page=11">http://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1953/pdf/195301.pdf#page=11</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> (<time>2008-03-27 10:20:22 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1952/pdf/195212.pdf#page=5">http://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1952/pdf/195212.pdf#page=5</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="576" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[576]</anchor-end> (<time>2004-10-12 17:14:07 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.lib.meiji.ac.jp/ashida/display/exhibit-2004/ashida.pdf">http://www.lib.meiji.ac.jp/ashida/display/exhibit-2004/ashida.pdf</anchor-external></figcaption><blockquote><p>44 新刊輿地全圖 佐藤政養 文久元年 (1861) 木版 (色刷) 1 舗 86.1 × 118.1cm(34.3 × 23.0cm)</p><p>幕末を代表するメルカトル図法による方角 (方眼) 世界図で、明治時代になってからも影響力をもった。原図は 1857 年オランダのアムステルダムで出版された航海用地図。内容が詳しく正確なうえ、余白には諸州の面積・人民あるいは動植物の数表、世界の主な都市・山川などの地理的統計一覧を載せる。地図の中央上部に大日本国旗を、周囲には 158 の世界各国旗などを載せる。西洋と日本の紀年法の違いを「年号ハ皇國ヲ以テス月日ハ西洋ニ准フ」として処理している。世界地理知識の啓蒙をめざしたもの。(04-86)</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="92" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[92]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">五行学歴史年表(3) 明治時代~昭和時代①-戦前|五行学研究所</cite>
(<time>2020-03-22 21:24:19 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.interq.or.jp/chubu/sarai/historyJapan3.htm">http://www.interq.or.jp/chubu/sarai/historyJapan3.htm</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="93" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[93]</anchor-end> <cite>新神戸駅「明石のおにぎり弁当」(720円)~昔からテイクアウト!「駅弁」135周年の節目に「時」を感じていただくおにぎり駅弁! – ニッポン放送 NEWS ONLINE</cite>
(<time>2020-04-26 15:04:14 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://news.1242.com/article/220921">https://news.1242.com/article/220921</anchor-external></figcaption><blockquote><p>「明石市立天文科学館」の井上館長によると、鉄道の草創期には“東京時間、大阪時間”があり、東西の鉄道がつながることで、安全のため「標準時」が求められるようになったそう。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="555" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[555]</anchor-end> <cite>金光教合楽教会ホームページ/教典/両書の関係</cite>
(<time>2009-03-15 18:48:41 +09:00</time> 版)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://airaku.org/kankei.html">http://airaku.org/kankei.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>『覚帳』を書き始めたのは、慶応三年と言われている。</p><p>理由は、「慶応六年」という記述があり、明治と元号が変わる以前に、記されたと思われる。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[100]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">原発被災地・広野町=兵士は150年前に死す、故郷に戻れず|穂高健一ワールド~書斎の小説家が街に飛び出した、気鋭のジャーナリストとして</cite>
(更新日:2013年05月03日 <time>2020-08-22T13:01:02.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.hodaka-kenich.com/fukushima/2013/05/03120254.php">http://www.hodaka-kenich.com/fukushima/2013/05/03120254.php</anchor-external></figcaption><blockquote><p>2011年3月11日に、東日本大震災が発生した。2年1か月が経った今、警戒解除になった広野町に入った。</p><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>「広田の戦」が行われた、浅見川の河口には修行院がある。境内には芸州(広島)藩の4人と長州藩の2名が眠っている。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p>芸州藩・神機隊の墓は明治元年7月26日だった。長州藩は慶応4年7月26日である。明治と慶応と、この表記の違いなんだろうか。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="101" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[101]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">幕末芸州広島藩研究会広報室さんはTwitterを使っています 「@ka_003_ori 憶測でごめんなさい。 戊辰戦争にて戦死したのは慶応4年7月ですが、お墓を建てたのが戦後の明治に入ってからだと考えると実際は9月が改元だったとしても建てた日から数えで元号を計算してしまい7月でも明治と表記したのではないか?という考えでまとまりました。 たしかに戦中に墓は建てないですよね…」 / Twitter</cite>
(午前7:07 · 2019年9月22日 <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz>, <time>2020-08-22T10:26:18.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/geisyuhiroshima/status/1175531974263328768">https://twitter.com/geisyuhiroshima/status/1175531974263328768</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="106" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[106]</anchor-end> <cite>南亭亭長の正体</cite>
(<time>2016-07-17T10:41:51.000Z</time>, <time>2020-09-13T12:11:06.146Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://shinmatsu.main.jp/s1401.html">http://shinmatsu.main.jp/s1401.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>1.商務印書館と金港堂が合弁して、『繍像小説』の発行日が記述されなくなったのは、中国と日本の両地で発売しやすくするためではないか、明治維新以後の暦が中国とは違ったものとなってもいるから。</p><p>回答:当時の刊行物には、明治と光緒を併記するものもある。『繍像小説』の場合も発行日を併記すればすむものを、なぜ記載しなくなったのだろう。疑問は残る。</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[107]</anchor-end> (<time>2020-06-13T13:03:15.000Z</time>, <time>2020-09-13T13:38:25.295Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www2.ipcku.kansai-u.ac.jp/~shkky/wakumon/no-09/9-01-matsui.pdf">http://www2.ipcku.kansai-u.ac.jp/~shkky/wakumon/no-09/9-01-matsui.pdf</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="108" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[108]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">アメリカ独立宣言 - Wikisource</cite>
(<time>2020-09-04T11:14:10.000Z</time>, <time>2020-09-18T11:15:09.038Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikisource.org/wiki/%E3%82%A2%E3%83%A1%E3%83%AA%E3%82%AB%E7%8B%AC%E7%AB%8B%E5%AE%A3%E8%A8%80">https://ja.wikisource.org/wiki/%E3%82%A2%E3%83%A1%E3%83%AA%E3%82%AB%E7%8B%AC%E7%AB%8B%E5%AE%A3%E8%A8%80</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="109" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[109]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">活版印刷機 – 平野富二</cite>
(<time>2020-12-21T02:50:56.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://hirano-tomiji.jp/archives/category/%E6%B4%BB%E7%89%88%E5%8D%B0%E5%88%B7%E6%A9%9F">http://hirano-tomiji.jp/archives/category/%E6%B4%BB%E7%89%88%E5%8D%B0%E5%88%B7%E6%A9%9F</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[110]</anchor-end> 
<cite>&lt;懐かしの立命館&gt;学生証 | | 立命館あの日あの時 | 立命館 史資料センター準備室(旧・立命館百年史編纂室) | 立命館大学</cite>, <time>2020-12-31T04:02:13.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.ritsumei.ac.jp/archives/column/article.html/?id=161">http://www.ritsumei.ac.jp/archives/column/article.html/?id=161</anchor-external></p><p>明治三十何年何月何日の年月日だけ空欄で手書きで記入する方式のうち、
丗が印字済で下1桁年だけ手書きの事例</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="111" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[111]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">境田稔信さんはTwitterを使っています 「東亜公司の『日華新辞典』(明治40、光緒33)を入手。 一見、三省堂の『漢和新字典』(明治37)かと思った。 内容は三省堂の『日本新辞林』(明治30)を基礎にしたらしい。 奥付に発行兼印刷者で亀井忠一(三省堂)。 しかし『三省堂出版編年目録 修訂版』(昭和48)には記載なし。 「発售」=発売。 https://t.co/XUoWEvNTiT」 / Twitter</cite>
(午前8:51 · 2020年10月30日 <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz>, <time>2021-01-31T09:08:15.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/pX03dDIs4dQ1G3x/status/1321962812055318528/photo/4">https://twitter.com/pX03dDIs4dQ1G3x/status/1321962812055318528/photo/4</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="112" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[112]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">北(ロシア)の黒船乗組員墓地 見学会が開催されました。|伊豆下田 玉泉寺ブログ</cite>
(<time>2021-02-17T06:50:46.000Z</time>, <time>2021-02-25T09:38:33.964Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.izu-gyokusenji.or.jp/blog/2020/12/post-1.html">https://www.izu-gyokusenji.or.jp/blog/2020/12/post-1.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="113" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[113]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">サマンサ ラジオさんはTwitterを使っています 「今日は、英語の勉強です。黒船が下田に来た時、乗組員の一人が事故で亡くなりました。その方のお墓が下田にあるそうです。そのお墓の文字を、英語を全く知らない日本人絵師が描きました。英語の得意な方、得意でない方、何と書いてあるか読んでください。 https://t.co/7HyursDx7J」 / Twitter</cite>
(午後1:28 · 2021年2月16日 <tz xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">+09:00</tz>, <time>2021-02-25T09:33:34.000Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/samansacat/status/1361532811035906056">https://twitter.com/samansacat/status/1361532811035906056</anchor-external></p><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="128" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[128]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">五島列島</anchor>」旅 その27(野崎島) 野首集落のキリシタン墓地跡 | ISLAND TRIP(アイランドトリップ)</cite>
(<time>2016-10-03 23:28:16 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.islandtrip.jp/2016/04/220801.html">http://www.islandtrip.jp/2016/04/220801.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>「一千八百九十九年 明治三十二年 三月廿六日 建」と刻まれた十字架の墓。この墓地跡で一番目を引きます。和暦の前に西暦が書かれているところにキリシタンの墓らしさがあります。</p></blockquote></figure><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[129]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">長崎市│石版「キリシタン暦」</cite>
( (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長崎市</anchor>著, <time>2016-04-22 18:39:57 +09:00</time>))
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.city.nagasaki.lg.jp/shimin/190001/192001/p000605.html">http://www.city.nagasaki.lg.jp/shimin/190001/192001/p000605.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>「天主降世千八百六十八年歳次戊辰膽礼記」</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="130" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[130]</anchor-end> <cite>おまつのブログ: 頒暦日月食記事との突合(寛政暦)</cite>
(<time>2021-09-17T06:50:59.000Z</time>, <time>2021-09-17T07:17:34.518Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://omatsuja2.blogspot.com/2021/05/ksEclipse14.html">http://omatsuja2.blogspot.com/2021/05/ksEclipse14.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="131" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[131]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">英米社会実務事典 - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">芝染太郎</anchor>, <time>昭和15<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1940</attrvalue></time>, <time>2021-11-11T11:06:32.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1111686/285">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/1111686/285</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="133" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[133]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">yhkondoさんはTwitterを使っています 「文献を扱う仕事をしている人間にとって、「日本の古本屋」サイトは最高の場所だ。コロナで図書館利用がいろいろ不便なので、調べたい本が簡単に買えるのはありがたい。これは明治元訳の新約聖書の初版。https://t.co/FZIvVTBEvz https://t.co/ulyBzhLlwu」 / Twitter</cite>
(<time>2021-12-21T07:34:57.000Z</time>, <time>2021-12-21T07:37:44.290Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yhkondo/status/1472749664252592130/photo/1">https://twitter.com/yhkondo/status/1472749664252592130/photo/1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="134" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[134]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">yhkondoさんはTwitterを使っています 「ちょっと珍しい刊行年のルカ伝と使徒行伝があったので買ってみた。普通の漢文訓点聖書かと思ってよく見ると違う!片仮名じゃない。韓国語の吐が加点してあるいわゆる懸吐文だ。調べてみると、韓国にもほとんど残っていない、李樹庭(イ・スジョン)が1884年に橫浜で刊行した懸吐漢韓聖書だった。 https://t.co/y3gix7m3s4」 / Twitter</cite>, <time>2022-01-29T12:16:43.000Z</time>, <time>2022-01-29T12:19:49.701Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yhkondo/status/1487349468706263040">https://twitter.com/yhkondo/status/1487349468706263040</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="135" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[135]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">yhkondoさんはTwitterを使っています 「明治聖書研究を見ていると『福音新報』という新聞の1088号(大正5年5月)というのがよく引用される。たしかに重要な資料なのだ。今回も図書館にマイクロでも見に行くかと思っていたが、念のため、日本の古本屋サイトで検索するとその号をドンピシャで売っていた!本当にすごいサイトです。 https://t.co/EnBEAZCFNY」 / Twitter</cite>
(<time>2022-02-16T09:15:48.000Z</time>, <time>2022-02-17T03:47:07.393Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://twitter.com/yhkondo/status/1493829917108490240/photo/1">https://twitter.com/yhkondo/status/1493829917108490240/photo/1</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="136" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[136]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">ロシア領事館と箱館聖堂|日本正教会|ハリストス正教会 The Orthodox Church in Japan</cite>
(<time>2022-05-31T01:25:43.000Z</time>, <time>2022-06-02T03:34:26.670Z</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.orthodoxjapan.jp/hakodate.html">https://www.orthodoxjapan.jp/hakodate.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="137" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[137]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「午前」「午後」: suchowan's blog</cite>, <time>2022-12-20T08:59:15.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://suchowan.seesaa.net/article/202108article_15.html">https://suchowan.seesaa.net/article/202108article_15.html</anchor-external></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="142" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[142]</anchor-end> 
<cite>北槎聞略</cite></p><p><cite>ronso1120300010.pdf</cite>, <time>2023-02-15T07:49:37.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/hermes/ir/re/12294/ronso1120300010.pdf">https://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/hermes/ir/re/12294/ronso1120300010.pdf</anchor-external></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="151" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[151]</anchor-end> <cite>中外新聞. 第1-11号 / <strong>[</strong>柳川春三<strong>]</strong> [編]</cite>, <time>2023-12-11T12:58:13.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/bunko10/bunko10_07325/index.html">https://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/bunko10/bunko10_07325/index.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="152" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[152]</anchor-end> <cite>bunko10_07325_p0004.jpg (JPEG 画像, 2592 × 1724 px) — 表示倍率 (33%)</cite>, <time>2011-10-28T07:19:38.000Z</time>, <time>2023-12-11T12:58:27.161Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/bunko10/bunko10_07325/bunko10_07325_p0004.jpg">https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/bunko10/bunko10_07325/bunko10_07325_p0004.jpg</anchor-external></li></ul></li></ul><p>「西洋三月七日我二月十四日」</p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="154" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[154]</anchor-end> <cite>中外新聞. 第2,11,16-19号 / <strong>[</strong>柳川春三<strong>]</strong> [編]</cite>, <time>2023-12-11T13:01:57.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/bunko10/bunko10_07324/index.html">https://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/bunko10/bunko10_07324/index.html</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="155" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[155]</anchor-end> <cite>bunko10_07324_0001.pdf</cite>, <time>2011-10-28T07:18:17.000Z</time>, <time>2023-12-11T13:02:40.236Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/bunko10/bunko10_07324/bunko10_07324_0001/bunko10_07324_0001.pdf#page=3">https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/bunko10/bunko10_07324/bunko10_07324_0001/bunko10_07324_0001.pdf#page=3</anchor-external></li></ul></li></ul></section></body></html>