<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> 
<dfn>乾元</dfn>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>の1つです。</p><section><h1>元号名</h1><section><h1>乹元</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>を<dfn>乹元</dfn>と書いた例が知られています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 
<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乹</sw-ch>は<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾</sw-ch>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異体字</anchor>であり、当時の書記慣習により、
特に意図なく使われ得たと考えられます。</p><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> <data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">岩手県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西磐井郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">花泉町</anchor>老松水沢やしき</data> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石塔婆</anchor></data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成の大合併</anchor>により<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一関市</anchor></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <data itemprop="text">乹元</data>
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;4</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src></li></ul></li></ul></sw-items><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> 
詳細情報なく、銘文の全体や現況などは不明です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>後期に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">司東真雄</anchor>の書籍で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>の一種<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">行仮借年号</anchor>の1事例として紹介されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;4</anchor-internal>, <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>に比定した根拠は記載されていません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> 
此れ以外に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>の文脈で取り扱った事例は知られていません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> 
なお、一般的に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異体字</anchor>として扱われる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">字形</anchor>差に過ぎないため、
史料集等の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">翻刻</anchor>では特に注釈なども無く<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">通用字体</anchor>である<sw-ch xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾</sw-ch>に置き換えられる可能性が高いと考えられ、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;12</anchor-internal> 以外にも用例は存在しているかもしれません。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">岩手の歴史論集 2 (中世文化)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">司東真雄</anchor>, <time>1979.11<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1979</attrvalue></time>, <time>2026-04-28T01:12:07.000Z</time>, <time>2026-05-10T11:44:48.123Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9538754/1/283?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/9538754/1/283?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">岩手の石塔婆 : 東北型の板碑文化</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">司東真雄</anchor>, <time>1985.10<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1985</attrvalue></time>, <time>2026-04-28T01:12:07.000Z</time>, <time>2026-05-09T09:33:38.257Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12261033/1/134?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/12261033/1/134?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs></section></section><section><h1>改元</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> 
<time>正安4(1302)年11月21日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">kyuureki:1302-11-21</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">後二条天皇</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">代始改元</anchor>です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> 
<time>乾元2(1303)年8月5日<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">kyuureki:1303-08-05</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">嘉元</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>されました。</p></section><section><h1>干支不一致</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP">群馬県史 資料編 8 (中世 4 金石文)</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">群馬県史編さん委員会</anchor>, <time>1988.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1988</attrvalue></time>, <time>2026-04-28T01:12:07.000Z</time>, <time>2026-05-21T15:32:59.685Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9644240/1/433?keyword=%E8%88%88%E7%A6%85%E5%AF%BA">https://dl.ndl.go.jp/pid/9644240/1/433?keyword=%E8%88%88%E7%A6%85%E5%AF%BA</anchor-external> (要登録)</p></section><section><h1>研究史</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> 
<time>昭和30(1955)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1955</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自治体史</anchor>が、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">板碑</anchor>があるとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>であり、本書の他の部分にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>の記述があります。
ここでの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">異年号</anchor>がどういう意味なのかはよくわかりませんが、
他の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">板碑</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年代</anchor>の説明には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西暦年</anchor>が注釈されているのに対し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">乾元</anchor>には注釈されておらず、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>ではないと見なされているように思われます。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">新修荒川区史 上巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">荒川区</anchor>, <time>1955</time>, <time>2026-04-28T01:12:07.000Z</time>, <time>2026-05-10T11:37:24.481Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/3013275/1/190?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83">https://dl.ndl.go.jp/pid/3013275/1/190?keyword=%E4%B9%BE%E5%85%83</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs></section><section><h1>メモ</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">乾元 (日本) - Wikipedia</cite>, <time>2026-05-09T00:50:03.000Z</time>, <time>2026-05-10T11:38:35.396Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E4%B9%BE%E5%85%83_(%E6%97%A5%E6%9C%AC)">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E4%B9%BE%E5%85%83_(%E6%97%A5%E6%9C%AC)</anchor-external></p></section></body></html>