<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head></head><body><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="32" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[32]</anchor-end> 
<dfn>久宝</dfn>
(<time>y~1167</time>,
当時の表記 <dfn>久寳</dfn>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">旧字体</anchor> <dfn>久寶</dfn>)
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>の1つです。</p><section><h1>紀年法</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="34" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[34]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元年</anchor>は、<time>天保5(1834)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1834</attrvalue></time>です。</p></section><section><h1>用例</h1><section><h1>加賀藩領の用例</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="33" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[33]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挟町</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<anchor>江戸時代</anchor>は<anchor>加賀藩</anchor>領)</weak>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藤原四手緒神社</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>銘文で昭和40年代末に発見されたのが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>下で現在知られている唯一の用例です。</p><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="72" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[72]</anchor-end> 
<data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挟町</anchor></data> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藤原四手緒神社</anchor> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor> <cite>巴御前奮戦図額</cite></data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="83" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[83]</anchor-end> 59 × 89.5、武者絵 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="84" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[84]</anchor-end> <data itemprop="label">表墨書</data>
「<data itemprop="text">天保五年午三月吉日</data>」
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="94" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[94]</anchor-end> 目を凝らすと読める薄い墨書 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="85" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[85]</anchor-end> <data itemprop="label">裏墨書</data>
「<data itemprop="text"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久寳元年<sw-br></sw-br>  <sup xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="smaller">甲</sup>午三月𠮷日</sw-v></data>」 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">楷書</anchor>)
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="86" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[86]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal> に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">翻刻</anchor><sw-vrl xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">      久宝元年<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
       <lines xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" class="normal"><line>甲 </line><line> 午</line></lines>三月吉日<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
          中挾村肝煎<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
             太郎左衛門<sw-br xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></sw-br>
御 宝 前</p></sw-vrl><src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="98" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[98]</anchor-end> 「中挟村 太郎兵衛」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="95" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[95]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>は「墨をたっぷりふくませた力強い筆致」、
願主は「つつましく」 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src></li></ul></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="26" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[26]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal> 両面カラー写真。裏面銘文のうち<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>は読み取れる。
裏面は願主も書かれているらしいが写真では読み取れない。
表面は銘文読み取れず。解像度が低い。</li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="23" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[23]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> 白黒写真。表面の一部があり銘文があるといわれる部分も写っているが読み取れず。
裏面の日付部分の一部がある。願主は読み取れない。
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;10</anchor-internal> の写真よりは明瞭。</li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="10" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[10]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;9</anchor-internal> 白黒写真。裏面の銘文の一部、不鮮明で読み取れない部分が多い。</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="164" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[164]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="163" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;163</anchor-internal> 白黒写真。全体写真と銘文の拡大写真。低解像度ながら裏面銘文日付部分は薄い部分以外読み取れる。</li></ul></li></ul></sw-items><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="38" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[38]</anchor-end> 
表と裏の日付は同筆なのだろうか? 各サイト・書籍の写真はどれも表面の銘文が判読できないのでなんともいえない。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="97" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[97]</anchor-end> 
表の銘文は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵師</anchor>によって書かれたとされます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src> 根拠は不明。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="99" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[99]</anchor-end> 
裏の銘文は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>によって書かれたとされます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src>
根拠は不明で、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">村役人</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>の名前があるとしても、
実際に本人が書いたかまでは厳密には決め手に欠けます。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="105" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[105]</anchor-end> 
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal> はカラー写真を掲載しているので筆者は実見していそうですが、
表を誰が書いたか述べていません。
(<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal> はよく読むと裏も誰が書いたかは明言していませんが。)</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="158" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[158]</anchor-end> 
表と裏の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>の関係は必ずしも明確ではありませんし、
研究者らも解釈の理由を明言していませんが、
どちらも「午年三月吉日」は共通していることから、
同じ日を指していると判断しているものと思われます。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="159" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[159]</anchor-end> 
するとなぜ同じ日付を裏表に書かなければならなかったのか、
なぜ違う<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号</anchor>になったのか、が問題となるわけです。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[100]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵師</anchor>は明記されておらず不明です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">藤原四手緒神社</anchor>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挟村</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">百姓</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳衛門</anchor> (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳島白雲</anchor>)
による「安政三歳辰八月十四日」銘の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>があり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>絵馬も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳島白雲</anchor>の作とする説があります
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src>。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="163" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[163]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">七尾市の文化財</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市教育委員会文化課</anchor>, <time>1977.7<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1977</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-09T06:33:55.994Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/12706749/1/21?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D%20%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://dl.ndl.go.jp/pid/12706749/1/21?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D%20%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs></section><section><h1>千葉県下の用例</h1><sw-items xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-itemtypes><p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日時事例</anchor></p></sw-itemtypes><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="167" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[167]</anchor-end> 
<data itemprop="label"><data itemprop="addr"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">千葉県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国分</anchor></data><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国分寺</anchor>木造弘法大師坐像</data><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="168" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[168]</anchor-end> 
<data itemprop="label">台座上畳墨書銘</data>
「<data itemprop="text"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久寳元年<sw-br></sw-br>  午ノ七月𠮷日</sw-v></data>」 (<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">楷書</anchor>)
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal></src></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="169" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[169]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal> 白黒写真 低解像度 銘文<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>部分の大部分の輪郭がなんとか読み取れる程度</li></ul></li></ul></sw-items><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="170" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[170]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">塗師</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幸輔</anchor>の名前があり、その直前に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地名</anchor>「<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">菰口村</sw-v>」が書かれています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="171" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[171]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">菰口村</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古茂口村</anchor>
(明治元年時点で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府領</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">千葉県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">豊房村大字菰口</anchor>、
現在の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">千葉県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor>) を指すと思われます。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>菰口村</anchor> </sw-see></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="172" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[172]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古茂口</anchor>地域の裏の尾根を越えて平野部に下りて少し北上したところが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国分</anchor>です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="173" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[173]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">塗師</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幸輔</anchor>は天保3年、天保11年の作品が知られており、
その前後の午年と考えられます。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="179" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[179]</anchor-end> 
この推定は、加賀藩領の天保5年の用例と整合します。こちらも天保5年と断定してよさそうです。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[162]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">館山市の仏像 : 館山市内仏像彫刻悉皆調査報告書</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市立博物館</anchor>, <time>1987.7<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1987</attrvalue></time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-09T06:27:42.730Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13215254/1/185?keyword=%E6%97%A7">https://dl.ndl.go.jp/pid/13215254/1/185?keyword=%E6%97%A7</anchor-external> (要登録)</li></ul></refs></section></section><section><h1>研究史</h1><section><h1>石川県下での発見</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="79" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[79]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>中期に知られるようになりました。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="80" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[80]</anchor-end> 先行する<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">日本私年号の研究</cite>などの時代には未だ知られておらず、
掲載されていませんでした。</comment-p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[66]</anchor-end> 
<cite>七尾の絵馬研究</cite>
は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立七尾商業高等学校</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">同好会</anchor>である<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土研究会</anchor>の研究報告です。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土研究会</anchor>は<time>1972-09-23</time>前後に
「絵馬展」
を開催し、ガリ版刷の
<cite>七尾の絵馬研究</cite>
を発行しました。
発行部数が少ないため、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾近世史料研究会</anchor>がその機関誌
<cite>七尾の地方史</cite>
に掲載出版しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;65</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="67" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[67]</anchor-end> 
ガリ版刷のオリジナル
<cite>七尾の絵馬研究</cite>
は当時既に入手困難だったということで、
関係者のみにごく少部だけ配布されたものと思われます。
現在<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ウェブ検索</anchor>、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立国会図書館</anchor>検索、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">カーリルローカル</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の検索、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の古本屋</anchor>の検索のいずれでも発見できません。
オリジナル版と
<cite>七尾の地方史</cite>
版との違いの有無は不明です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="68" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[68]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立七尾商業高等学校</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土研究会</anchor>は、
<time>昭和46(1971)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1971</attrvalue></time>に十数名で発足しました。
顧問教員もおらず、
活動予算もなく苦労しながら、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史</anchor>専門委員の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>の助言により市内に残る<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>を調査しました。
そんな状態では信用もなかったのでしょうか、
調査を断られたことも何度もあったそうです。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="69" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[69]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>のあちこちの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">高校</anchor>に意外とあったらしいこのような会は、
その方面に詳しい(社会科などの)教員が面倒を見ているイメージがありましたけど、
こんなパターンもあるのですね。
大変立派な<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">高校生</anchor>さんたちです。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="81" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[81]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日常系アニメ</anchor>にしてほしいですね!</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="70" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[70]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>はこの研究会の調査で発見されました。
それが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">新聞</anchor>に掲載され、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市長</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">青木重治</anchor>の激励の言葉と「御厚志」を得ました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="74" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[74]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が繋いだ縁、先人からの贈り物ですね。素敵な話です。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="71" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[71]</anchor-end> 
この調査では500以上の史料が得られたものの、
なおも未見の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>が多数残るだろうとされています。 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src>
その中には未知の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>資料も含まれるのでしょうか。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="82" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[82]</anchor-end> 
この当時はまだ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市</anchor>域ではありませんでしたが、
その近くの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神社</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>で新出<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永佳</anchor>を使った事例が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>に報告されることになります。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="73" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[73]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の大飢饉</anchor>に直面して百姓が苦しんでおり、
宝が久しく続くという願いを込めた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>を書いたのだと考えました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="75" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[75]</anchor-end> 
なお、この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">徳田</anchor>地区では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>が十数個、この神社だけでも数個が記録されていますが、
天保年間のものはこれ1つだけです。
近い時期だと文化、弘化のものが1つずつこの地区にはあります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;64</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="77" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[77]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">慶喜</anchor>の研究にも寄与しました。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="63" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[63]</anchor-end> <cite>七尾の地方史</cite> (8)<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="64" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[64]</anchor-end> <cite><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾の絵馬研究</sw-v></cite>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-v>石川県立七尾商業高等学校<sw-br></sw-br>郷土研究会</sw-v></anchor>,
pp.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">10</sw-l>-<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">28</sw-l><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="65" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[65]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">「七尾の絵馬研究」について</sw-v></csection>,
<sw-v xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">編集子</sw-v>,
p.<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">18</sw-l></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="161" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[161]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;46</anchor-internal></li></ul></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="166" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[166]</anchor-end> 
<time>昭和49(1973)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1973</attrvalue></time>の地元自治体史
<cite>七尾市史</cite>
(資料編) は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">銘文</anchor>を紹介し、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">肝煎</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の大飢饉</anchor>からの離脱の願いを込めた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">年号</anchor>だと簡単に触れています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="165" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;165</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="62" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[62]</anchor-end> 
<time>昭和49(1974)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1974</attrvalue></time>の地元自治体史
<cite>七尾市史</cite>
(通史編) は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を解説しています。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世</anchor>の担当者に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>がおり、
この部分の執筆にも深く関わっていると推測されます。
次のように述べています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;9</anchor-internal></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="132" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[132]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保</anchor>年間、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">全国</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の大飢饉</anchor>が襲った<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="133" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[133]</anchor-end> 天保5年、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挾村</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">肝煎</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>は、
村民の窮状を見かねて、
相談して村の神社に神頼みすることとした。<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="134" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[134]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>を作らせた</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="135" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[135]</anchor-end> 豊作の願いを込め、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>の裏にひそかに、だが大きく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>を墨書して奉納した</li></ul></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="136" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[136]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>は「秘年号」である<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="137" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[137]</anchor-end> 宝が幾久しく続くように、と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挾村</anchor>の農民たちが思案の末に考えついた</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="138" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[138]</anchor-end> いわばご法度の行為だった</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="139" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[139]</anchor-end> 当時この地域の百姓は年貢どころか生命も覚束なかったのだろう<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="140" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[140]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>に秘められた願いは生死をかけた叫び声だった</li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="78" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[78]</anchor-end> 
本書は前後の章でも全般的に見てきたように断定的な筆致で歴史が描かれています。
といっても章によっては「であろうか」「思われる」と断定を避けているところもあるのですが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>についてはほとんど断定しています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="141" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[141]</anchor-end> 
しかしその断定の根拠となる史料はほとんど何も提示されていません。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>の白黒写真と銘文の日付などごく一部があるのみで、
読者はどこからどこまでが史料的根拠を持つ史実で、
どこからが推測なのか検証することすら困難です。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="142" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[142]</anchor-end> 
しかし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自治体史</anchor>本編がこのように社会科の副教材のようになっているのは全国各地でよくあることです。
せめて資料編が作られていれば...</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="165" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[165]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史</anchor> 資料編 第3巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史編纂専門委員会</anchor>, <time>1973</time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-09T06:40:46.190Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9569472/1/150?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D">https://dl.ndl.go.jp/pid/9569472/1/150?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D</anchor-external> (要登録)</li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[9]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史</anchor> - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史編纂専門委員会</anchor>, <time>1974<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1974</attrvalue></time>, <time>2022-12-20T09:50:19.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9569146/306">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9569146/306</anchor-external>
(要登録)<ul><li><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="45" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[45]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市史</anchor>: 通史編 - Google ブックス</cite>, <time>2022-12-21T03:52:06.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=ldpHAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B8%83%E5%B0%BE%E3%81%AE%E5%9C%B0%E6%96%B9%E5%8F%B2%22">https://books.google.co.jp/books?id=ldpHAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B8%83%E5%B0%BE%E3%81%AE%E5%9C%B0%E6%96%B9%E5%8F%B2%22</anchor-external></figcaption><blockquote><p>七尾商業高等学校郷土研究会の貴重な調査報告「七尾の絵馬研究」(七尾の地方史第八号所収)によると、現在市内に残されている絵馬は、確認されているだけでも五百点余りに及ぶという。とくに、矢田郷地区に多く分布し、中世畠山時代の古い遺品から、慶長・ ...</p></blockquote></figure></li></ul></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="11" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[11]</anchor-end> 「秘年号」という独自(?)用語はここ (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="136" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;136</anchor-internal>) 発祥?
「ひそかに」は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor>の説にも出てきて、この時代の地方史研究者による<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>観あるあるなのかも。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="147" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[147]</anchor-end> 
この「秘年号」という用語は<cite>七尾の絵馬研究</cite>時点 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="66" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;66</anchor-internal>) では使われていませんが、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal> によると<time>昭和47(1972)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1972</attrvalue></time>には既にあったようです。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[18]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地方史研究</anchor> - Google ブックス</cite>, 
<time>1972</time>,
<time>2022-12-20T11:55:48.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=FCHSAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22">https://books.google.co.jp/books?id=FCHSAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22</anchor-external></p><blockquote><p>74 ページ</p><p>(会長・一志茂樹氏)は、さる昭和四四年秋に地方史研究全国大会を長野県松本市で開催したことがあったが、昨年末、発会四〇周年・会誌『信濃』四百号を達成、さらに発展を期して、次の通り第二回全国大会を開催することとなった。期日昭和四七年一〇月七~九日(三日間)場所松本市大手三丁目松本市厚生文化会館日程 1 七日(土)午後一時開会式一時半自由論題 ... 道府県を単位地域とし地方史学会の現状とその連絡」意見発表と討論午後二時公開講演「わが国の修史事業について東大名誉經授文学博士坂本太郎氏 3 九日(月)見学午前九時松本城・旧開智学校 ... 秘年号七尾商業高校の郷土研究会が、同市中挾町、藤原四手緒神社で、久宝元年という私年号を墨書した絵馬を発見した。裏面に小さく天保五年とある由。打続く不作に、何とか豊穣を願わずにいられなかった願いが込められており、秘年号と呼んだらよいという。 (七尾の地方史第七号より) | ◇中世館址保存とパイロット事業の変更栃木県黒羽町は、土地改良・農地施設専用地・集落整備など農村 ...</p><p>75 ページ</p><p>... 市史の編さん・栃木県史研究の頒布(奥田謙一)東京都立中央図書館と日比谷図書館・羽村町史研究終刊に、近畿民俗学会初の大会・神戸史学会十周年・日本郵便史学会の創立・信濃史学会主催の第二回地方史研究全国大会・伊丹市立博物館開く・秘年号・中世 ...</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="19" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[19]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal> <time>西暦1972年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1972</attrvalue></time>、<time>1973年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1973</attrvalue></time>の記事のどれか。
論文ではなく雑報のページらしい。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="42" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[42]</anchor-end> 
<time>昭和47(1972)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1972</attrvalue></time>2,4,6,8(,10)月発行のどれか?</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="43" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[43]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja">『地方史研究』総目録 – 地方史研究協議会</cite>, <time>2022-12-21T03:39:20.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://chihoshi.jp/?page_id=89">http://chihoshi.jp/?page_id=89</anchor-external></p><blockquote><p>*目録には、論文や研究ノート、問題提起などの各種論考とともに、動向記事や参加記、さらには会告や声明・要望書など当会の活動を示す内容のものを広く採録しましたが、地方史の窓、新刊案内、会員だより、各種小委員会報告等の小記事については除外しています。</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="44" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[44]</anchor-end> 肝心の部分が除外されておる、、、</p><p>12月に</p><blockquote><p>1972年度大会報告</p></blockquote><p>という記事があるが、たぶんこれではないだろう。</p><p>「地方史の窓」「会員だより」あたりが怪しい。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="46" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[46]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">資料詳細:金沢市図書館</cite>, <time>2022-12-21T03:59:24.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www2.lib.kanazawa.ishikawa.jp/winj/opac/switch-detail-iccap.do?bibid=1100533872">https://www2.lib.kanazawa.ishikawa.jp/winj/opac/switch-detail-iccap.do?bibid=1100533872</anchor-external></p><blockquote><p>七尾の地方史 [8]</p></blockquote><blockquote><p>七尾の絵馬研究 	七商 郷土研究会/編</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[47]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">資料詳細:金沢市図書館</cite>, <time>2022-12-21T04:00:02.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www2.lib.kanazawa.ishikawa.jp/winj/opac/switch-detail-iccap.do?bibid=1100263768">https://www2.lib.kanazawa.ishikawa.jp/winj/opac/switch-detail-iccap.do?bibid=1100263768</anchor-external></p><blockquote><p>七尾の地方史 [7] </p></blockquote><blockquote><table><tbody><tr><td>御判印鑑帳</td><td>大林 昇太郎/著</td></tr><tr><td>続 明治十一年「扇風誌」抄 ―帰村中の日々―</td><td>多田 敦雄/著</td></tr><tr><td>菊理姫神社の伝記</td><td>武内 喜男/著</td></tr><tr><td>七尾港よりウラジオストック港へ視察団</td><td>松浦 作太郎/著</td></tr><tr><td>旧高等科鹿島小学校</td><td>松浦 作太郎/著</td></tr><tr><td>文化財めぐり(2)</td><td>田川 捷一/著</td></tr><tr><td>れきしあらかると(2)</td><td>田川 捷一/著</td></tr><tr><td>亡羊の嘆</td><td>大林 昇太郎/著</td></tr><tr><td>失われゆく歴史の資料</td><td>坂井 耕吉/著</td></tr><tr><td>風土記ケ丘建設に思う</td><td>山本 吉二/著</td></tr><tr><td>身辺雑話(六)</td><td>川尻 良一/著</td></tr><tr><td>九死に一生を得た私</td><td>堀 佐一/著</td></tr><tr><td>昭和四十六年七尾市年表</td><td>中川 寛/著</td></tr></tbody></table></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="48" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[48]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="18" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;18</anchor-internal> が参照しているのは <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="47" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;47</anchor-internal> だが、どの記事だろう?</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="160" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[160]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>の
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">文化財めぐり(2)</csection>,
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">れきしあらかると(2)</csection>
あたりにもしかして、と念の為調べてみましたが、どちらにも言及はありませんでした。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="12" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[12]</anchor-end> 以後、多くの地元の文献やいくつかの全国規模の書籍等で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>が紹介されていますが、
それらの解説はこの<cite>七尾市史</cite>説 <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="9" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;9</anchor-internal></src>
から直接または間接に派生したと思われます。
(中には尾びれ背びれを付け足しているものもあります。)</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="143" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[143]</anchor-end> しかし<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">元号名</anchor>の解釈は <cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">七尾市史</cite> 説はスルーされて別の説が提示されがちみたいです。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[24]</anchor-end> 
<time>昭和52(1977)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1977</attrvalue></time>、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">昭和時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の歴史研究者<rubyb xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><anchor>浅香年木</anchor><rt xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><time>1934</time>-<time>1987</time></rt></rubyb>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北陸</anchor>の歴史の解説書で、
「<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">世直し</anchor>」祈願の代表例として<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を取り上げました。
次のように説明しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="25" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[25]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="110" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[110]</anchor-end> 裏に絵馬からはみ出すように太々と力を込めて書いてあった<ul><li><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="111" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[111]</anchor-end> 感想に突っ込むのはどうかと思いますが、 <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal>
の写真を見る限り「はみ出すように」は過剰な誇張に思えます。
実際にはもちろんはみ出していませんし、銘文のまわりには十分余白があるように思われます。
なぜか <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> は表面のほぼ全体を掲載しているのに、
裏面は銘文の一部の拡大しか掲載していません。
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal> の写真から「はみ出」してしまっていますが...</comment-p></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="113" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[113]</anchor-end> 村の組合頭の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が、
農耕の始まる3月に、
豊作を願って村人とともに奉納した<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="112" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[112]</anchor-end> 天保2年、天保4年と大凶作が相次ぎ、大飢饉が慢性化していた</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="114" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[114]</anchor-end> 絵師には表に小さく「天保」を書かせた</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="115" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[115]</anchor-end> 自ら筆を執って叩きつけるように天保5年を「久宝元年」と書き換えた</li></ul></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="116" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[116]</anchor-end> 権力者の年号を意識して使わないのは体制を拒否する強い意志の表現<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="117" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[117]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源頼朝</anchor>と<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">源義仲</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">治承</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延長年号</anchor><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="130" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[130]</anchor-end> 
これは現在では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">朝敵</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元伝達</anchor>がなかった説が有力視されています。
<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>延長年号</anchor> </sw-see></comment-p></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="118" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[118]</anchor-end> 慶応4年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">東北</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延寿</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor><ul><li><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="129" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[129]</anchor-end> 
これは現在では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">奥羽越列藩同盟</anchor>とは無関係の可能性が高くなっています。</comment-p></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="119" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[119]</anchor-end> 「天保」を拒否するだけでも意識的な反逆</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="120" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[120]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が墨痕あざやかに書き記した「久宝」は幕府と藩の支配体制そのものに対する鮮明な逆意が込められていた<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="121" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[121]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が考えたのか誰かが教えたのかはここでは問わない</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="122" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[122]</anchor-end> たぶん「天地長久」による<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="123" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[123]</anchor-end> <cite>老子</cite>を読んでいなくても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">白楽天</anchor>の<cite>長恨歌</cite>を知らなくても、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天地長久</anchor>程度は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">口能登</anchor>のかくれた「草莽」の脳裏にひらめいたに違いない</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="124" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[124]</anchor-end> これ以上天を保たせてはならない、
最下層の「久」に宝を与えたまえ、という体制逆転の発想、明確な「世直し」への期待</li></ul></li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="125" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[125]</anchor-end> この地域で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一揆</anchor>はない<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="126" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[126]</anchor-end> 一見忍従に思える地域でも物言わぬ民の陰にこもった怒り、
「世直し」願望が秘匿されていた</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="127" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[127]</anchor-end> 新世紀にかけた「世直し」の期待が裏切られると北陸各地の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一揆</anchor>が起こった</li></ul></li></ul></li></ul><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="145" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[145]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">明治維新</anchor>につながる<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">世直し</anchor>の動きの1つと位置付けたのはおそらくこれが初めてで、
独自の説ですが、史料的根拠は示されていません。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="128" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[128]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>と地域ナショナリズムについて他にも類似例があり
(特に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">長徳</anchor>に対する地元研究者の説に似ています)、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の私年号</anchor>を参照されたい。</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="131" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[131]</anchor-end> 
この説は書いた人が建元者とは断定するのは避けていますが、
いずれにしても意図的に選んだと考えているようです。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="53" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[53]</anchor-end> 
<time>昭和57(1982)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1982</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鹿島郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鹿島町</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<anchor>平成の大合併</anchor>により<anchor>中能登町</anchor>)</weak>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自治体史</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>への言及があります。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;52</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="151" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[151]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加賀藩</anchor>領内の豪農だった<rubyb xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><anchor>園田道閑</anchor><rt xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><time>1626</time>-<time>1667</time></rt></rubyb>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加賀藩</anchor>内の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">検地</anchor>を巡る対立で<time>寛文6(1667)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1667</attrvalue></time>に処刑されましたが、
その後領民に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">義士</anchor>と認識されるようになりました。
<time>文化14(1817)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1817</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">百五十回忌</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">墓碑</anchor>が建立されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="152" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;152</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[153]</anchor-end> 
<time>文化10(1813)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1813</attrvalue></time>には、収納問題による暴動がありました。
3年後 (= <time>文化13(1816)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1816</attrvalue></time>?) には、
能登部村市楽が道閑百五十回忌供養を行いました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;52</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="154" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[154]</anchor-end> 文化14年 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="151" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;151</anchor-internal>) と文化13年 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="153" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;153</anchor-internal>) の違いがどういうことかは不明。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="155" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[155]</anchor-end> 
<cite>鹿島町史</cite>
は、
文化13年供養時に道閑の父の法号「久宝賢喜居士」も話題となり、
「久宝元年」私年号絵馬へ継承される<asis xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">であろう</asis>と述べています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;52</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="54" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[54]</anchor-end> 
つまり「義民」という線でつなぎ得る先人の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">法号</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>が作られたということと思われます。
おもしろい説ですが、地域は微妙に違い、有名人とはいえ時代がかなり離れており、
しかも当人ではなくその親で、俗名でなく法名となると、
さすがに遠すぎて関連付けには無理があるのではないでしょうか。。。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="144" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[144]</anchor-end>
<time>昭和58(1983)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1983</attrvalue></time>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鳳至郡</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能都町</anchor>
<weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(現在の<anchor>能登町</anchor>)</weak>
の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">自治体史</anchor>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>への言及があります。
当該部分の執筆者ではありませんが、
担当者の1人に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">田川捷一</anchor>がおり、
関係しているのかもしれません。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="146" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[146]</anchor-end> 
本書では「久しく宝がつづくように」と願った<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>だとしています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;13</anchor-internal></src>
<cite>七尾市史</cite>説 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="137" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;137</anchor-internal>) と同趣旨ですが少し表現は違っています。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[22]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">北陸の風土と歴史</anchor> - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">国立国会図書館</anchor>デジタルコレクション</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">浅香年木</anchor>, <time>1977.2<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1977</attrvalue></time>, <time>2022-12-20T12:31:44.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9522655/98">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9522655/98</anchor-external>
(要登録)<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="21" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[21]</anchor-end> 
<cite xml:lang="en-us"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Amazon.co.jp</anchor>: 北陸の風土と歴史 : 浅香 年木: Japanese Books</cite>, 
<time>1977</time>,
<time>2022-12-20T12:25:48.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4634220407/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4634220407/wakaba1-22/</anchor-external></li></ul></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="20" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[20]</anchor-end> <cite>天保期の政治と社会 - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Google ブックス</anchor></cite>, 
<time>1981</time>,
<time>2022-12-20T12:24:24.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=arYnAAAAMAAJ&amp;dq=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%22">https://books.google.co.jp/books?id=arYnAAAAMAAJ&amp;dq=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%22</anchor-external></figcaption><blockquote><p>139 ページ</p><p>そのため、能登七尾町近郊の中挾村の農民が、この年に「久宝元年」(浅香年木『北陸の風土と歴史』)という私年号をつけ、豊作を祈願し BRA ともかく抑えることにあったのはいうまでもない. たにもかかわらず、実際は各地で「去巳の凶作にて、悪食の上、 ...</p></blockquote><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></comment-p></figure><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="52" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[52]</anchor-end> <cite xml:lang="ja-JP"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鹿島町史</anchor> 資料編 続 上巻</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">鹿島町</anchor>, <time>1982.10<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1982</attrvalue></time>, <time>2023-01-17T10:48:16.000Z</time>, <time>2023-02-09T11:34:22.636Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/9538993/1/433">https://dl.ndl.go.jp/pid/9538993/1/433</anchor-external> (要登録)</li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="13" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[13]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能都町史</anchor>. 第5巻 (通史・人物誌編) - 国立国会図書館デジタルコレクション</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能都町史編集専門委員会</anchor>, <time>1983.3<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">year:1983</attrvalue></time>, <time>2022-12-20T10:36:43.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9539070/169">http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/9539070/169</anchor-external>
(要登録)</figcaption><blockquote><p>同年、鹿島郡中挟村の肝煎が、藤原四手緒神社に絵馬を奉納した。その裏面には、「久宝元年」という年号が記されていた。凶作に苦しむ農民たちが、久しく宝がつづくように,との願いをこめた私年号絵馬である。</p></blockquote></figure></refs></section><section><h1>千葉県下での発見</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="175" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[175]</anchor-end> 
<time>昭和62(1987)年7月<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1987-08</attrvalue></time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">千葉県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市立博物館</anchor>が出版した報告書に、
市内の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>銘仏像が収録されています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="176" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[176]</anchor-end> 
報告書は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本の元号</anchor>にも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中国の元号</anchor>でもなく、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>であろうか、と断定は避けつつ、銘文から<time>天保3(1833)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1833</attrvalue></time>や天保11年の前後の午年と推定しています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="162" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;162</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="177" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[177]</anchor-end> 
この仏像や銘文がこれ以前からよく知られていたものなのか、この調査で認識されるようになったのかは不明ですが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>として研究者に認識されたのは最初かもしれません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="178" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[178]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor>の研究者は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の用例を知らなかったようです。また、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の研究者も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor>の用例を知らなかったようです。
この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">館山市</anchor>の報告は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の研究者に認知されることなく<time>令和7(2025)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2025</attrvalue></time>まで埋もれていました。</p></section><section><h1>平成時代</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="174" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[174]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の用例は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>に入っても従来通りに紹介され続けています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="56" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[56]</anchor-end> 
<time>平成元(1989)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1989</attrvalue></time>の元<cite>朝日新聞</cite>記者の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秋吉茂</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">著書</anchor>
<cite>にっぽん歴史秘話</cite>
は、
全国の「埋もれた史実」を紹介しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;5</anchor-internal></src>
その1つが<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>でした。
次のように書いていました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;8</anchor-internal></src></p><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="57" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[57]</anchor-end> <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土史家</anchor>らによれば農民たちの「秘年号」<ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="58" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[58]</anchor-end> 「ご法度」だが、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">為政者</anchor>に搾取される「水呑百姓」の精一杯の意思表示ではないか</li></ul></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="59" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[59]</anchor-end> 伝えによると<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の飢饉</anchor>の天保5年に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が窮状を見かねて神頼みして神社に奉納したものという</li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="60" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[60]</anchor-end> 「こんな飢饉年に、<em>天</em>下さまだけが<em>保</em>障されているのはなぜだ。百姓こそ永<em>久</em>の<em>宝</em>ではないか」と訴えているようにもとれる</li></ul><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="61" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[61]</anchor-end> 「窮状を見かねて」は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">郷土史家</anchor>の推測以外に根拠がなさそうなのに、
「伝えによると」と伝承があるかのように書かれています。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="101" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[101]</anchor-end> 
<time>平成12(2000)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2000</attrvalue></time>付の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>地方を紹介した地元住民のウェブページで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>の紹介がありました。
出典に<cite>七尾市史</cite>等が挙げられており、それらの見解を踏襲したものと思われます。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="102" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[102]</anchor-end> 
それによると、
前年<time>天保4(1833)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1833</attrvalue></time>からの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の大飢饉</anchor>の惨状を目の当たりにした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>を奉納したのですが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵師</anchor>は表に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保</anchor>を書いたため、
飢餓脱却と豊作を切望する<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>は、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>から不作続きの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>を忌避し、
裏面に力強く<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を墨書しました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>は村人たちと思案の末に考えついた<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>でした。
凶作が飢餓となり行き届かない政治への不満から、
ご法度に背いて秘かに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>を建てて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言霊</anchor>に飢餓脱却と豊作を託したのであり、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">世直し</anchor>への希求なのでした。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal></src></p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="103" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[103]</anchor-end> 
村人と相談したという理由は明記されていませんが、
村を代表して村の神社に奉納するのは実際的には個人としてではなく村としての行為だからと考えれば自然ではあります。
(それにしては相談した以外の主語が全部<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>なのは気になりますが...)</comment-p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="104" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[104]</anchor-end> 
しかしそれだけの思いで<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>を建てたのにどうして<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵師</anchor>は<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">公年号</anchor>を書いちゃったのですかね?
発注時点ではまだ建元してなかったのでしょうか? 
それとも絵師には伝達していなかったのでしょうか?
(<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;6</anchor-internal> は同じ村に絵師がいたとする説 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;100</anchor-internal>) をとっていますが...)
「秘かに」<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>を使ったのだとしても、表に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">紀年</anchor>を書く必要はないわけで
(実際、絵師の名前は書かれていないので、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日付</anchor>も書く必要性はなかったはずです)。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="90" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[90]</anchor-end> 
平成時代中期と推測される地元<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">地縁団体</anchor>の広報誌
<cite>広報とくだ</cite>
第329号で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>の紹介がありました。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>はご法度なので目につかない裏に書いたとする説を書いています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;1</anchor-internal></src>
(なぜそんなことをしたのかは解説されていません。)</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="88" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[88]</anchor-end> 
<time>平成17(2005)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2005</attrvalue></time>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立歴史博物館</anchor>が
<cite>源平合戦と北陸 義経伝説を育んだふるさと</cite>
という書籍を出版しました。これは同年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">NHK大河ドラマ</anchor>の放映に因んだとされています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;87</anchor-internal></src>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>についての記事もあります <src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;3</anchor-internal></src>。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="89" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[89]</anchor-end> 
<time>2005-07-23</time>から<time>2005-08-28</time>の平成17年度夏季特別展の図録とのことで、展示もあったのかもしれません。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="35" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[35]</anchor-end> 参照されているのは平成11年に七尾市が発行した<cite>図説 七尾の歴史と文化</cite>。
その後制作された<cite>図説 七尾の歴史</cite>が現在も販売中らしいが、
こちらに掲載されているかは不明。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="27" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[27]</anchor-end> 
<time>平成23(2011)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">2011</attrvalue></time>には<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立歴史博物館</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戸澗幹夫</anchor>が広報誌の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>特集の冒頭で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を紹介しています
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src>。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="93" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[93]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戸澗幹夫</anchor>は<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">平成9(1997)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1997</attrvalue></time>に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立歴史博物館</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">機関誌</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永佳</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>を報告しています。
この間<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立歴史博物館</anchor>に在籍していたと推測されますから、
<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;87</anchor-internal> の展示および図録にも関わっていたと思われます。</comment-p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="96" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[96]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">戸澗幹夫</anchor>は、
前年<time>天保4(1833)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1833</attrvalue></time>からの<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保の大飢饉</anchor>の惨状を目の当たりにした<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">村役人</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太郎兵衛</anchor>が、
<time>天保5(1834)年<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1834</attrvalue></time>3月の春祭りに際して、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">ご法度</anchor>に背くのも顧みず<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>を建てて<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>に書き、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">言霊</anchor>に飢餓脱却、豊作の願いを託したものであると解説しました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;7</anchor-internal></src>
従来説をそのままなぞった解説です。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="108" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[108]</anchor-end> 
<time>2019-07-27</time>に発行された<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">七尾市</anchor>周辺対象の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">フリーペーパー</anchor>の集落紹介コラムでは、
「昔」の出来事の1つとして<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を簡単に説明しています。
それによると、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中挟</anchor>地域は天保5年の凶作で勝手に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>に改元して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>として豊作を願ったとされています。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;107</anchor-internal></src>
出典は示されていませんが、従来説からの要約でしょう。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">令和改元</anchor>直後の出版と関係するのかもしれませんが、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">神社</anchor>の紹介はあっても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>は紹介していないのに<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>に触れています。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="109" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[109]</anchor-end> 言葉の綾かもしれませんが、併用説ではなく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">改元</anchor>説を主張しています。
「ひそかに」とも述べていません。</comment-p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="55" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[55]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-jp">にっぽん歴史秘話 (河出文庫 737A) | 秋吉 茂 |本 | 通販 | <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Amazon</anchor></cite>, 
1989/4/1,
<time>2024-03-19T11:43:29.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4309471579/wakaba1-22/">https://www.amazon.co.jp/exec/obidos/ASIN/4309471579/wakaba1-22/</anchor-external><ul><li><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="8" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[8]</anchor-end> <cite>220803読んだ本:けふもよむべし あすもよむべし:<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">SSブログ</anchor></cite>, 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">middrinn</anchor>,
2022-08-03 19:59,
<time>2022-12-20T09:22:18.000Z</time>, <time>2022-12-20T09:23:46.745Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://yomubeshi-yomubeshi.blog.ss-blog.jp/2022-08-03">https://yomubeshi-yomubeshi.blog.ss-blog.jp/2022-08-03</anchor-external></figcaption><blockquote><p>秋吉茂『にっぽん歴史秘話』(河出文庫,1989)所蔵本</p><p>節約4年(2022年)に読んだ本で一番面白かった清水克行『室町は今日もハードボイルド 日本中世の
アナーキーな世界』(新潮社,2021⇒ https://yomubeshi-yomubeshi.blog.ss-blog.jp/2022-02-01 )
が紹介してた私年号のカオスぶりには笑ったけど、本書の石川県の「年表にない〝秘年号〟」の項も
私年号の一つを紹介してた(^_^;)</p><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>ヘンな、というのは、久宝という年号は年表にないからだ。これは</p><p>当時の農民たちが考えた末の〝秘年号〟だろうというのが、郷土史家などの見方で、</p><p>いうなれば「御法度」の行為だが、生かさず殺さず、搾取できる限り搾取する</p><p>為政者側に対して、〝水呑み百姓〟たちのせいいっぱいの意思表示ではなかった</p><p>のだろうか。/伝えによれば、天保の飢饉の天保五年(一八三四)中挟村の</p><p>肝煎太郎兵衛という人が、村民の窮状をみかねて、鎮守の藤原四手緒社[ママ]に</p><p>神頼みして奉納したものという。/こんな飢饉年に、天[←傍点]下さまだけが</p><p>保[←傍点]障されているのはなぜだ。百姓こそ永久[←傍点]の宝[←傍点]</p><p>ではないか、と訴えているようにもとれる。<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p></blockquote></blockquote></figure></li></ul></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="6" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[6]</anchor-end> <cite>江戸時代の能登の人々の暮らし</cite>, 
2000年11月3日一部加筆修正,
<time>2021-04-16T06:47:35.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://geo.d51498.com/CollegeLife-Labo/6989/historyedoshomin.htm#%E5%A8%AF%E6%A5%BD%E3%83%BB%E7%94%A3%E6%A5%AD%E3%83%BB%E5%BA%B6%E6%B0%91%E6%96%87%E5%8C%96%E3%81%AA%E3%81%A9">http://geo.d51498.com/CollegeLife-Labo/6989/historyedoshomin.htm#%E5%A8%AF%E6%A5%BD%E3%83%BB%E7%94%A3%E6%A5%AD%E3%83%BB%E5%BA%B6%E6%B0%91%E6%96%87%E5%8C%96%E3%81%AA%E3%81%A9</anchor-external></figcaption><blockquote><p>(参考図書)「七尾のれきし」(七尾市教育委員会)、
「七尾市ものしりガイド・観光100問百答」(七尾市観光協会)
「七尾市史」(七尾市史編纂専門委員会)
「(図説)七尾の歴史と文化」(七尾市)</p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="1" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[1]</anchor-end> (<time>2017-11-07 21:56:39 +09:00</time>)
<anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://www.city.nanao.ishikawa.jp/tokuda/hurusato/omiya/nakabasami.html">http://www.city.nanao.ishikawa.jp/tokuda/hurusato/omiya/nakabasami.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p>表には「天保五年三月吉日」、裏には「久寶元年三月吉日 御寶前」と書かれている。勝手に年号を作ること(私年号)は、ご法度のため、人目を避けて裏に「久寶」という私年号を書き入れている。</p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="87" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[87]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">図録|刊行物|<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立歴史博物館</anchor></cite>, <time>2024-02-14T00:57:40.000Z</time>, <time>2024-03-18T11:44:14.755Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.ishikawa-rekihaku.jp/about/zuroku/21.html">https://www.ishikawa-rekihaku.jp/about/zuroku/21.html</anchor-external></figcaption><blockquote><p><b>『源平合戦と北陸 義経伝説を育んだふるさと』</b></p><p>NHK大河ドラマ「義経」の放映に因み、源平合戦が行われたころの北陸を舞台とし、17世紀以降歌舞伎や芝居を通して育まれた県内の源平・義経伝説を紹介。風土に培われた歴史の一端を描き出す。</p></blockquote></figure><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="3" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[3]</anchor-end> <cite>源平合戦と北陸: 義経伝說を育んだふるさと - <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">Google ブックス</anchor></cite>, 
<time>2005</time>,
<time>2021-04-16T05:51:36.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?hl=ja&amp;id=bL_5g0yY6vcC&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=%E4%B9%85%E5%AE%9D">https://books.google.co.jp/books?hl=ja&amp;id=bL_5g0yY6vcC&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=%E4%B9%85%E5%AE%9D</anchor-external></figcaption><blockquote><p>56 ページ</p><p>あ成宮本の三角関ふ獣の中で胸をく十の地活くったで運を丸くたいん剤も組織、
いよう全の東幼辰陽やす柔海べの年置けむねとろも怖くの長谷の中に下の名手
くいのものを石 6 月 24 まなす杯第(その手入せん ... 私年号の秘匿女武者に託され
た.</p><p>57 ページ</p><p>私年号の秘匿女武者に託された願い天保四年(一八三四)は、極端な低温と長雨によ
そもそも天保の初年から不作続きであった。中挾る天候不順が続き、大凶作と
なった。世に言う「天村の隣村にある乗龍寺の過去帳には「安く口に入るきさん
は ...</p></blockquote><blockquote><p>57 ページ</p><p>... 久宝」の私年号を建て、その言霊に願いを託した。には生み出すという創造
観念に期待して、飢饉からその筆は、おのずと力強いものであった。の離脱と
豊作への願いが込められている。武者絵の手本となった『前賢故実』にみる巴
御前石川 ...</p></blockquote><blockquote><p>57 ページ</p><p>... 四手緒神社馬上の巴御前に、剛力で知られた畠山重忠が根こぎした大木を抱え
て戦う場面を描く。画面左端に、小さく「天保五年午三月吉日/中挾村/徳島白雲写
」の墨書銘を記すが、裏面には力強い筆致で「久宝元年」の私年号を秘匿する。</p></blockquote><blockquote><p>97 ページ</p><p>もとより、「武芸」は邪気を祓うものて、村役人が裏面に私年号を秘匿し、その
言霊に飢饉からの離脱と豊作をであり、絶倫の勇武は「生ける破魔矢」でもあっ
た(高橋・一九九四)。切望した世直しの絵馬であり、当時の世相を浮き彫りにして
...</p></blockquote><blockquote><p>105 ページ</p><p>... 学学報』第五号金況芸術学研究会一九九八年)戶潤幹夫「久宝 S 給馬」(『國說
七尾仍歷史上文化』七尾市一九九九年)錦仁「義經」弁慶」『講座日本 S 怎承文学
第七卷』(一九九九年)大塚和義・チュプチセコル「対談アイヌ民族を描いた絵画を<pre> ...</pre></p></blockquote></figure><ed xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="185" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[185]</anchor-end> 
<cite xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="ja-JP">にっぽん歴史秘話</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">秋吉茂</anchor>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">1989.4<attrvalue xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">1989</attrvalue></time>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2026-03-18T03:11:57.000Z</time>, <time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2026-04-06T10:07:40.919Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/13246606/1/62?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D">https://dl.ndl.go.jp/pid/13246606/1/62?keyword=%E4%B9%85%E5%AE%9D</anchor-external> (要登録)</ed><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="91" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[91]</anchor-end> <cite><sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><anchor>石川県史だより</anchor> 第 50 号</sw-l></cite>,
<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成 23 年 3 月 10 日発行</sw-l> <weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2011-03-10</time>)</weak><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="92" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[92]</anchor-end> 
<csection xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">点描 いしかわの絵馬</sw-l></csection>,
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><sw-l>戸澗幹夫</sw-l></anchor><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="5" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[5]</anchor-end> <time>2013-03-01T01:26:20.000Z</time>, <time>2021-04-16T06:45:33.504Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.library.pref.ishikawa.lg.jp/kankou/kenshidayori/50/50.pdf">https://www.library.pref.ishikawa.lg.jp/kankou/kenshidayori/50/50.pdf</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="28" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[28]</anchor-end> 消滅確認 <time>2022-12-20T12:43:52.200Z</time></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[29]</anchor-end> <time>2022-12-20T12:45:19.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://warp.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/11976559/www.library.pref.ishikawa.lg.jp/kankou/kenshidayori/50/50.pdf">https://warp.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/11976559/www.library.pref.ishikawa.lg.jp/kankou/kenshidayori/50/50.pdf</anchor-external></li></ul></li></ul></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="184" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[184]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja-JP">石川県史だより</cite>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県立図書館史料編さん室県史編さん班</anchor>, <time>2011-03-10</time>, <time>2025-09-30T02:09:54.000Z</time>, <time>2025-10-16T12:27:44.726Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/pid/11515783/1/1">https://dl.ndl.go.jp/pid/11515783/1/1</anchor-external><ul><li><ul><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="7" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[7]</anchor-end> <cite>digidepo_11515783_po_50.pdf</cite>, <time>2022-12-20T09:22:05.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://dl.ndl.go.jp/view/download/digidepo_11515783_po_50.pdf?contentNo=1&amp;alternativeNo=">https://dl.ndl.go.jp/view/download/digidepo_11515783_po_50.pdf?contentNo=1&amp;alternativeNo=</anchor-external></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="30" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[30]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="29" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;29</anchor-internal> と同じ</li></ul></li></ul></li></ul></li></ul><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="4" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[4]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">「天保七・八年一揆・打ちこわし」 はじまりの予感 - 尾崎光弘のコラム 本ときどき小さな旅</cite>, 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">middrinn</anchor>,
2016-11-17 13:35:16,
<time>2021-04-16T06:42:33.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://blog.goo.ne.jp/3bi4430/e/2f431caa71ff8263c92f9f551d9aa707">https://blog.goo.ne.jp/3bi4430/e/2f431caa71ff8263c92f9f551d9aa707</anchor-external></figcaption><blockquote><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>以下の引用は、天保五年夏の作付けの話からはじまります。この年はこれまで見てきた「天保四・五年の一揆・打ちこわし」の話と重なるのではと思われるかもしれませんが、この場合は天保五年の二月までに起きた一揆・打ちこわしについて論じていましたので、天保五年は重なりません。一揆・打ちこわしが、その年の凶作に淵源をもっていることもあるでしょうが、大抵は翌年にかけて一揆・打ちこわしが発生し、全国的に波及する場合にもタイムラグを考慮しなければならないようです。今回はポイントとなる年表記に下線を引き、混同を防ぎたいと思います。</p><blockquote><p>≪<b>天保七・八年一揆・打ちこわしの政治史的意義</b></p><p><u>天保五年(一八三四)の夏</u>は、平年並に近い気象に戻った。しかし、飢饉と領主の対応の不備から生まれた被害は甚大で、とくに、農業生産をはじめその他の諸産業に多大な影響を及ぼすこととなった。そのため、能登七尾町近郊の中挟村百姓が、<u>この年に</u>『久宝元年』(浅香年木『北陸の風土と歴史』)という私年号をつけ、豊作を祈願したにもかかわらず、<snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip></p><p><snip xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"></snip>≫(青木美智男『百姓一揆の時代』校倉書房 一九九九 二四〇~三頁)</p></blockquote></blockquote><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="22" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;22</anchor-internal></comment-p></figure><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="106" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[106]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">349号-令和元年7月27日 - 1f33428fd6e43d2f86646381470067f5.pdf</cite>, <time>2019-07-25T07:37:36.000Z</time>, <time>2024-03-19T05:37:26.483Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://komimi.co.jp/archives/001/201907/1f33428fd6e43d2f86646381470067f5.pdf#page=2">http://komimi.co.jp/archives/001/201907/1f33428fd6e43d2f86646381470067f5.pdf#page=2</anchor-external><ul><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="107" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[107]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">こみみかわら版</anchor> 第349号</cite>,
<sw-l xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">7月27日発行</sw-l> <weak xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">(<time xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">2019-07-27</time>)</weak></li><li><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="2" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[2]</anchor-end> <cite xml:lang="ja">第167回 七尾市中挟町 | うちの在所こんなとこ | こみみかわら版バックナンバー | <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">こみみ情報局</anchor></cite>, 
2019年07月27日,
<time>2021-04-16T05:45:05.000Z</time>, <time>2021-04-16T05:50:48.819Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="http://komimi.co.jp/backnumber/town/entry-2616.html">http://komimi.co.jp/backnumber/town/entry-2616.html</anchor-external></li></ul></li><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="152" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[152]</anchor-end> 
<cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">園田道閑</anchor> - Wikipedia</cite>, <time>2024-03-05T07:24:40.000Z</time>, <time>2024-03-19T13:13:19.017Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%92%E7%94%B0%E9%81%93%E9%96%91">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%92%E7%94%B0%E9%81%93%E9%96%91</anchor-external></li></ul></refs><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="14" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[14]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">角川日本地名大辞典</anchor>: 石川県 - Google ブックス</cite>, <time>2022-12-20T11:50:33.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=nZnTAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22">https://books.google.co.jp/books?id=nZnTAAAAMAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22</anchor-external></p><blockquote><p>644 ページ</p><p>神社は八田の分社といわれる藤原四手緒神社があり、天保 5 年の凶作の際に、豊作を願って「久宝元年」の私年号を用いた絵馬がある。明治 5 年石川県に所属。同 22 年徳田村の大字となる。近代中央明治 22 年~昭和 25 年の大字名。はじめ徳田村,昭和 14 年 ...</p><p>1079 ページ</p><p>集落は山麓に列状をなし,藤原四手緒神社には市文化財の「久宝元年」の私年号を記した天保絵馬がある。国道 1 59 号沿道に徳田小学校がある。にしふじはしまち西藤橋町〒926 〔世帯 221 〔人口〕 771 &gt;市の中央部。市街地の南西部。一部田畑の残存する新興 ...</p></blockquote><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="15" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[15]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>の地名 - Google ブックス</cite>, <time>2022-12-20T11:51:25.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=PvIzAQAAIAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22">https://books.google.co.jp/books?id=PvIzAQAAIAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22</anchor-external></p><blockquote><p>829 ページ</p><p>天保五年(一八三四)の凶作の際農民が豊作を祈り、裏面に久宝元年の私年号石動山系の麓を走る内浦街道に沿う街村で、北東は下村。垣内に能登坂・沢出・上出・中町・橋浦・背戸町がある。中世飯川保の遺地で、オタチの遺称は同保を本貫地とした飯川氏の館跡 ...</p></blockquote><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="148" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[148]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>前半の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>では<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>は見落とされていて、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一覧表等<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">日本私年号一覧表</title></anchor>にも掲載されていませんでした。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="149" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[149]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>の<cite>ウィキペディア</cite>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">一覧表<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">Wikipediaの日時関連記事</title></anchor>に掲載されました。
<src xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:"><anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;51</anchor-internal></src></p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="150" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[150]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">平成時代</anchor>後期の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本国</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福岡県</anchor><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">古賀市</anchor>の資料 (<sw-see xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"> <anchor>亀光</anchor> </sw-see>)
は一覧に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久宝</anchor>を掲載しています。
出典は明記されていませんが、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">世直し</anchor>説 (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="24" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;24</anchor-internal>) を紹介しています。</p><refs xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:"><figure xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="51" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[51]</anchor-end> <cite xml:lang="ja"><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor> - Wikipedia</cite>, <time>2022-12-10T11:22:17.000Z</time>, <time>2022-12-22T12:35:00.472Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7#%E6%9C%9D%E9%AE%AE%E3%81%AE%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7">https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7#%E6%9C%9D%E9%AE%AE%E3%81%AE%E7%A7%81%E5%B9%B4%E5%8F%B7</anchor-external></figcaption><blockquote><table><tbody><tr><th>私年号</th><th>異説</th><th>元年相当公年号(西暦)</th><th>継続年数</th><th>典拠・備考</th></tr><tr><td>久宝</td><td>-</td><td>天保5年(1834年)</td><td>不明</td><td>石川県七尾市藤原四手緒神社蔵天保絵馬額</td></tr></tbody></table></blockquote></figure><ul xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><li>
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="31" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[31]</anchor-end> <cite>222.pdf</cite>, <time>2017-08-31T05:45:43.000Z</time>, <time>2022-12-20T13:10:12.594Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://www.city.koga.fukuoka.jp/uploads/files/somu/222.pdf#page=18">https://www.city.koga.fukuoka.jp/uploads/files/somu/222.pdf#page=18</anchor-external></li></ul></refs></section></section><section><h1>関連</h1><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="49" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[49]</anchor-end> 
まったく同時期に現在の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福島県</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝明</anchor>, <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝力</anchor>が使われていました。
「宝」が共通するのは偶然では片付けられないでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="50" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[50]</anchor-end> 
時代は少し遡りますが、やはり<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">福島県</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">宝久</anchor>が使われました。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="41" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[41]</anchor-end> 
また同音の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">久保</anchor>という<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>も知られています。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="40" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[40]</anchor-end> 
なお同じ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加賀藩</anchor>の近くではこの3年後に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor>が出回ったとされます。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="76" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[76]</anchor-end> 関連: <anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永佳</anchor></p></section><section><h1>メモ</h1><figure class="quote"><figcaption><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[16]</anchor-end> <cite><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">婦女新聞</anchor> - Google ブックス</cite>, 
<time>1933</time>,
<time>2022-12-20T11:54:30.000Z</time> <anchor-external xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resScheme="URI" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:resParameter="https://books.google.co.jp/books?id=pqA1AQAAIAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22">https://books.google.co.jp/books?id=pqA1AQAAIAAJ&amp;q=%22%E4%B9%85%E5%AE%9D%E5%85%83%E5%B9%B4%22</anchor-external></figcaption><blockquote><p>296 ページ</p><p>姫の父と思はれる深史、深々と眠りに白猿影が松明の火に見えてるに過忠國も、多數の郎賞を冷み、四緬ちてみた白縫姫は、ふつと宿直のぎず、誰一人としてその塔上に上自ら馬を文珠院に乗りつけたが、久宝元年三月。る父の娘として、未だ花の蕾の可方に富 ...</p></blockquote></figure><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="17" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[17]</anchor-end> <anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="16" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;16</anchor-internal>
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">OCR</anchor> 誤読? それとも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">架空の元号</anchor>?</p><p><anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>だとすると<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">延宝</anchor>?</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="36" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[36]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>の裏側に書いたから秘密にしたかった秘年号なのだろう、と安易に結論づけるのは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">危険なような<title xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">現存最古を発生と誤認した事案</title></anchor>。
何かあったら簡単に裏返せてしまうのでは。
秘密なら裏だからと大書きにするのは考えもので、表の日付は小さく書いているのだから、
裏ももっと小さく書くのではなかろうか。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">願主</anchor>の名前は裏にしか書いていないらしいけど、
自分の名前を隠したかったということもあるまい?</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="37" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[37]</anchor-end> 
この<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>は単独で発見されたのだろうか。<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">天保</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>がたまたま1つだけ残っていて、
たまたま1つだけ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>だったなんてことあるのだろうか。
そうだとしたら偶然ではない可能性はなかろうか。
それとも<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号</anchor>がないから特筆性がなく無視されているだけで、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸時代</anchor>の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">絵馬</anchor>がたくさん見つかったのだろうか。
→ 安政のもあるらしい (<anchor-internal xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="100" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">&gt;&gt;100</anchor-internal>)。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="39" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[39]</anchor-end> 
どのサイト・書籍も想像力膨らませて独特のストーリー創りすぎじゃない?
書いた人が私年号の作者かどうかもわからないし、
他の村民が知ってたかどうかもわからないし、
秘密にしてたかどうかもわかりゃしない、
凶作と関係してるかなんてどこにも書かれていないのに。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="156" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[156]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">私年号研究</anchor>者による全国的な視野での研究対象になっておらず、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">中世私年号</anchor>しか知られていなかった時代の古い通説をベースに推測を推測を重ねたストーリーが語られ続けているのは、
ちょっと物足りないですよね。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="157" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[157]</anchor-end> 
高校生による発見の当時は、<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">近世私年号</anchor>というものがほとんど何も知られていなかったので、
今から見ると古くて不十分な説になっちゃうのは仕方ないのですけどね。
その最先端の新発見をその後活かせずにずっと埋もれたままになっているのは本当にもったいない。
歴史研究にも観光にももっと活用できそうなものなのに。</p><hr></hr><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="180" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[180]</anchor-end> 
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">石川県</anchor>だけでなく<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">千葉県</anchor>でも4ヶ月後に使われていると判明したことで、
やはり秘密説は成り立たない可能性が高くなったといえるでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="181" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[181]</anchor-end> 
両地は遠く離れていて深いつながりは見い出せません。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>の用例が見つかったのは<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加賀藩</anchor>領とはいえ<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府領</anchor>にも近く、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">幕府領</anchor>という共通点はありますが、それだけのことです。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房</anchor>も海運が盛んな地ですが、航路上の直接的なつながりは考えにくいです。
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">西廻り航路</anchor>で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">日本海側</anchor>から<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">太平洋</anchor>を経由して<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">江戸</anchor>に入港する前に<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">房総半島</anchor>に寄港する可能性は検討が必要ですが、
有力な伝播経路とは言い難いでしょう。</p><p><anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="182" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[182]</anchor-end> 
そうだとすると、
<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>が発信源で<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">安房</anchor>に直接到達したと考えるより、
他のどこかに発信源があって両者に到達したと考えた方が筋がよさそうです。
少なくても<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">能登</anchor>で考案して「ひそかに」漏らさないようにしていたとは考えづらくなります。</p><comment-p xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:10:">
<anchor-end xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:" a0:anchor="183" xmlns:a0="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">[183]</anchor-end> 
天保8年の<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">永長</anchor>も<anchor xmlns="urn:x-suika-fam-cx:markup:suikawiki:0:9:">加賀</anchor>を含む本州各地に分布していることが参考になるでしょう。</comment-p></section></body></html>